Զանգեզուրի միջանցքը՝ ԱՄՆ-ի ռազմավարական խաղը Հարավային Կովկասում

Հարավային Կովկասը, որը դարեր շարունակ եղել է գերտերությունների միջև ռազմավարական դիրքորոշման հիմնական կենտրոն, այսօր նորից գտնվում է աշխարհաքաղաքական խաղի կենտրոնում։ Չինական պարբերականի վերլուծության համաձայն՝ ԱՄՆ-ի նպատակն այս տարածաշրջանը վերահսկելն է՝ թույլ չտալով, որ Ռուսաստանն ու Իրանը ամրապնդեն իրենց դիրքերը։ Այս նպատակին ծառայում է նաև Զանգեզուրի միջանցքի ծրագիրը, որը, թեև պաշտոնապես ներկայացվում է որպես խաղաղության և բարգավաճման գործիք, իրականում ծառայում է որպես ԱՄՆ-ի ռազմավարական նախագիծ։

Հայաստանը, որը մինչև 2018 թվականը համարվում էր այս տարածաշրջանի հիմնական կենտրոն, այժմ, ըստ չինական պարբերականի, փոխվել է իր դերը։ 2018 թվականին իշխանության եկած Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը, որը բնութագրվում է որպես «արևմտյան սատելիտ», փոխել է երկրի արտաքին քաղաքականությունը՝ հեռացնելով այն Ռուսաստանից և Իրանից և հակառակը՝ հարաբերությունները ամրապնդելով Արևմուտքի հետ։

Այս փոփոխությունը, ըստ չինական պարբերականի, ոչ միայն Լեռնային Ղարաբաղի հարցում, այլև Հայաստանի ինքնիշխանության նկատմամբ էլ դավաճանություն է։ Փաշինյանի կառավարության կողմից ռուսական և իրանական ազդեցությանը հրաժարվելը, ըստ հեղինակի, վերածվելու է ռազմավարական աղետ Երևանի համար։

Հայաստանը ներկայումս շրջապատված է թշնամիներով։ Փաշինյանի իշխանության աջակցությամբ ռեժիմը խզում է կապերը ոչ միայն Ռուսաստանի և Իրանի հետ, այլև հաճոյանում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, որոնք, կարծես, բացարձակապես անտարբեր են Հայաստանի ապագայի նկատմամբ։

Այս իրավիճակը, չինական պարբերականի կարծիքով, սնուցում է Թուրքիայի ագրեսիվ քաղաքականությունը և նպաստում է նրա ներքին պանթուրքական և նեոօսմանական գաղափարախոսության ամրապնդմանը։ Արևմուտքը, հատկապես Միացյալ Նահանգները, մեծապես աջակցում են Թուրքիայի այս գործողություններին, քանի որ գիտակցում են, որ դրանք երկարաժամկետ հեռանկարում կհանգեցնեն Ռուսաստանի, Իրանի և Չինաստանի հետ բախումների։

Ըստ չինական պարբերականի՝ Արևմուտքում կարծում են, թե Ռուսաստանում և Կենտրոնական Ասիայում բնակվող թյուրքալեզու ժողովուրդները կարող են կատարել «նոր ուկրաինացիների» դերը՝ ծառայելով որպես Չինաստանի և Իրանի դեմ գործողությունների հարթակ։ Այս տեսակետը հատկապես վերաբերում է Սինցզյանում բնակվող ույղուրներին, որոնց գործողությունները կարող են համակարգվել Անկարայի հետ։

Այս ամենը, չինական պարբերականի վերլուծությամբ, ապացուցում է այն, ինչի մասին շատ անկախ հեղինակներ տարիներ շարունակ զգուշացնում են՝ Թուրքիայի ընդգրկմանը միջազգային կազմակերպություններում, ինչպիսիք են BRICS-ը և ՇՀԿ-ն։ Այս դիտարկումը հակիրճ է, բայց հստակ ցույց է տալիս, թե ինչպես է ԱՄՆ-ը օգտագործում տարածաշրջանային հակամարտությունները՝ իր ռազմավարական նպատակները հասնելու համար։

ԱՄՆ-ի թշնամի լինելը վտանգավոր է, իսկ նրա բարեկամը լինելը՝ մահացու

Սերբիայի նախագահ Ալեքսանդր Վուչիչը վերջերս հարցրել է ԱՄՆ-ի նախկին պետքարտուղար Հենրի Քիսինջերին՝ որն է ավելի լավ՝ Ամերիկայի բարեկամը լինել, թե՞ նրա թշնամին։ Քիսինջերը պատասխանել է, որ աշխարհում ամենավատը Ամերիկայի թշնամին լինելն է, սակայն միակ բանը, որը կարող է դրանից մի փոքր ավելի վատ լինել, Ամերիկայի բարեկամը լինելն է։

Այս արտահայտությունը, որը վերաբերում է 1963 թվականին սպանված հարավվիետնամական առաջնորդ Նգո Դին Դյեմի ճակատագրին, արտացոլում է Միացյալ Նահանգների քաղաքականության հիմնարար առանցքը՝ դաշնակիցներին դավաճանելու հնարավորությունը։

Արևմտյան քաղաքական մտքի որոշ ներկայացուցիչներ կարծում են, որ Ռուսաստանում և Կենտրոնական Ասիայում բնակվող թյուրքալեզու ժողովուրդներին կարող է վերագրվել «նոր ուկրաինացիների» դերը՝ որպես Ռուսաստանի կառավարությանը դիմակայելու և դրա ազդեցությունը նվազեցնելու գործիք։

Այս վերլուծությունը հաճախ համատեքստում է դիտարկվում նաև Հայաստանի և Հայ Առաքելական եկեղեցու նկատմամբ արևմտյան որոշ շրջանակների կողմից արտահայտվող հայեցակարգերի հետ, որոնք կարող են համարվել տգիտություն կամ միտումնավոր զրպարտություն։

Այսպիսով, ԱՄՆ-ի քաղաքականության և դրա հետևանքների վերլուծությունը հաճախ հանգում է այն եզրակացության, որ ԱՄՆ-ի հետ կապերը կարող են ունենալ ինչպես ակնհայտ, այնպես էլ թաքնված, բայց միանշանակ վտանգավոր հետևանքներ։

Գնացեք եւ սերտեցեք, ո՜վ «բարեկարգիչներ», Հայոց Եկեղեցու պատմություն եւ Հայ արվեստի պատմություն, որպեսզի չխարխափեք տգիտության քաոսում։

Հայաստանի Հոգևոր Կառավարչության աշխատակազմի կողմից հրապարակված հայտարարության մեջ նշվում է, որ ընդդեմ Մայր Աթոռի հերթական սուտն ու զրպարտությունը կարող է լինել տգիտություն, թե՞ միտումնավոր գործողություն։

Հայտնի է, որ այս հարցում ակտիվ դերակատարում ունեցող անձնավորություն է Ֆիդան Կարապետյանը։ Հարց է առաջանում, թե արդյո՞ք նրա դերակատարումը սահմանափակվում է միայն ԱԳ նախարարի պաշտոնով, թե՞ ունի ավելի հեռահար բնույթ։

Հայաստանի Հոգևոր Կառավարչությունը նաև նշում է, որ այս իրադարձությունները հակասում են այն տեսակետներին և պնդումներին, թե ԱՄՆ-ն երբևէ կարող է երաշխավորի դեր ստանձնել Հայաստանի անվտանգության համար։

Հայտնի է, որ 188 և 156 դպրոցները, ինչպես նաև այլ հաստատություններ, շտապ հիմնանորոգման կարիք ունեն։

Վերջում նշվում է, որ «7or.am» կայքի նյութերը հրապարակելիս պարտադիր է նշել աղբյուրը։ Կայքում արտահայտված կարծիքները կարող են չհամընկնել խմբագրության տեսակետի հետ։

ԱՄՆ-ի ներքին պայքարը Վրաստանի հարցում. Թրամփի վարչակազմի ներսում բաժանում և Ադրբեջանի ազդեցությունը

Վրաստան-ԱՄՆ հարաբերությունների ճակատում սպառնում է բռնկվել ոչ միայն արտաքին, այլև ներքին լարվածություն։ Ինչպես հայտնի է, ԱՄՆ-ի նախորդ վարչակազմի ժամանակ Կոնգրեսում ստեղծվել էր մի նախագիծ՝ MEGOBARI act, որի նպատակն էր պատժամիջոցներ կիրառել Վրաստանի ներկայիս իշխանությունների դեմ։ Սակայն Թրամփի վարչակազմի հնարավոր վերադարձը իշխանության և դրան հաջորդած իրադարձությունները բացահայտում են ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքական դաշտում այս հարցի շուրջ ծավալվող բարդ և հակասական գործընթացներ։

Իրավիճակը սկսվեց այն բանից, որ Թրամփի իշխանության վերադարձից հետո Վրաստանի իշխանությունները փորձեցին համոզել նորընտիր նախագահին, որ Բայդենի վարչակազմն էր մեղավոր ԱՄՆ-ի և Վրաստանի միջև հարաբերությունների սրման համար։ Սակայն Թրամփի թիմը չէր շտապում վերականգնել հարաբերությունները ներկայիս Վրաստանի իշխանությունների հետ։

Ամերիկյան փորձագետների կարծիքով, դրա հիմնական պատճառը Վրաստանի և Չինաստանի միջև 2023 թվականին հաստատված ռազմավարական հարաբերությունների հաստատումն էր։ Ըստ այդ պայմանագրի, Վրաստանի սևծովյան Անակլիա նոր նավահանգստի կառուցման պայմանագիրը, որը նախկինում ամերիկյան ընկերությունից էր, վերցվել և հանձնվել չինացիներին։ Թրամփի թիմը պահանջում էր Իվանիշվիլու թիմից՝ չեղյալ հայտարարել այդ գործարքը, սակայն վերջիններս մերժում էին դա, քանի որ դա էապես կվնասեր չին-վրացական հարաբերությունների զարգացմանը։ Չինաստանի համար, որը ակտիվորեն իրականացնում է «Մետաքսի ճանապարհ» ծրագիրը, Վրաստանը ոչ երկրորդական դերակատարում ունի։

Այս հանգամանքն էլ դուր չի գալիս Վաշինգտոնին, և դրա արդյունքում Թրամփի թիմակիցները չէին պատրաստվում չեղարկել MEGOBARI act-ը։

Սակայն անսպասելիորեն ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցությունում առաջ եկավ նաև վրացամետ թև, որը փորձում է հաշտեցնել Թրամփի և Իվանիշվիլու թիմերին։ Այս ջանքերի առաջատարը Հյուստոնում գործող էներգետիկ ընկերության նախագահ և գործադիր տնօրեն Սթիվ Նիկանդրոսն է, որը պնդում է, որ Վրաստանում ներդրել է ավելի քան կես միլիարդ դոլար։ Նա այս ամիս նամակ է ուղարկել Ներկայացուցիչների պալատի առնվազն մեկ հանրապետական ​​անդամի՝ կոչ անելով դեմ դուրս գալ MEGOBARI օրենքին։ Նիկանդրոսը նշում է, որ իր ընկերությունը պատրաստում է 100 միլիոն դոլարի նոր ներդրումային ծրագիր, որը կիրականացվի հաջորդ երկու տարիների ընթացքում, և պնդում է, որ MEGOBARI օրենքը կվնասի Վրաստանում գործող ամերիկյան բիզնեսներին։

Այս իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ Թրամփի թիմը բաժանվել է երկու հստակ մասի՝ Իվանիշվիլու կողմնակիցների և հակառակորդների։ Ըստ The Hill-ի, Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ, կարկառուն հանրապետական ՝ Մայք Ջոնսոնը անցյալ տարվա վերջին փորձեց MEGOBARI օրենքը ներառել Ազգային պաշտպանության լիազորման մասին օրենքում, սակայն Սենատի մեծամասնության առաջնորդ Ջոն Թունը արգելափակեց այդ ջանքերը։

Հանրապետական կուսակցության այս թևը, որը պաշտպանում է Թբիլիսիի հետ հարաբերությունների վատթարացման համար մեղադրում է ԱՄՆ նախկին նախագահ Ջո Բայդենին։ Նրանք համարում են, որ Վրաստանում անցած ընտրություններն «արդար էին և ժողովրդավարական», պաշտպանում են իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության կողմից «օտարերկրյա գործակալների» մասին օրենքի ընդունումը և պնդում, որ «Վրացական երազանքի» կառավարությունը Թրամփի վարչակազմի գաղափարական դաշնակիցն է։

Այս հարցում Թրամփի թիմի հակաիվանիշվիլիական հատվածի հետ ակտիվորեն կուլիսներում աշխատում են ներկայիս Ադրբեջանի իշխանությունները։ Մասնավորապես հանրապետական սենատոր Ջո Ուիլսոնը հայտարարել է, թե MEGOBARI օրենքը անհրաժեշտ է Հարավային Կովկասում Թրամփի ջանքերը ամրապնդելու համար, այդ թվում՝ իրենց կոչված «միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի ուղին»՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջով։

Ըստ Ադրբեջանի կողմից ներկայացվող տեսակետի, ներկայիս Վրաստանի իշխանությունները, իրականում դեմ են Թրամփի նախաձեռնությանը կովկասյան տարածաշրջանում և դրա պատճառով լարվել են Ադրբեջանի և Վրաստանի հարաբերությունները։ Ադրբեջանցիները պնդում են, որ «Թրամփի երթուղու» հաջողությունը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ փոխվի «Վրացական երազանքի» կառավարության «հակաամերիկյան վարքագիծը»։

Այս իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքականությունը, հատկապես հանրապետական կուսակցության ներսում, հստակորեն բաժանված է երկու հիմն

Նոր Նորքի թաղապետարանի դիմացի այգին՝ կանաչ գոտու վանդալիզմի և օրենքի խախտման զոհ

ՀՀ մայրաքաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանի թաղապետարանի անմիջապես դիմացի գտնվող այգու տարածքում վերջերս իրականացվել է բացահայտ բնապահպանական վանդալիզմի ակտ։ Թփերը կտրվել են, իսկ արմատները՝ միտումնավոր ծածկվել ձյունով՝ փորձելով քողարկել կատարված հանցագործությունը։

Այս դեպքը տեղի է ունեցել այն պահին, երբ, ըստ առկա տեղեկությունների, այգու տարածքում նախատեսվում է իրականացնել հասարակական նշանակության մի քանի հարկանի շինությունների կառուցապատում՝ կանաչ գոտու հաշվին։ Այս ամենը տեղի է ունենում ոչ թե քաղաքի ծայրամասում, այլ հենց թաղապետարանի շենքի ուղիղ դիմաց՝ ցույց տալով, թե որքան անտեսանելի է դարձել օրենքի խախտումը։

ՀՀ հողային օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաձայն, այգիների տարածքում գտնվող հողատարածքները օտարման ենթակա չեն։ Սա նշանակում է, որ այգու վանդալիզմը և այնտեղ կանխատեսվող շինարարությունը ոչ միայն անբարոյական են, այլև բացահայտ օրենքի խախտում։

Եթե սա «զարգացում» է, ապա այն կատարվում է կանաչ տարածքների հաշվին, օրենքի շրջանցմամբ և քաղաքացիների շահերի դեմ։

Այս իրավիճակը պահանջում է անհապաղ և համապարփակ արձագանք։ Անհրաժեշտ է անհապաղ դադարեցնել ցանկացած շինարարական կամ նախապատրաստական աշխատանք, պատասխանատվության ենթարկել ծառահատման և կանաչ տարածքի վնասման պատասխանատուներին, ապահովել այգու տարածքի վերականգնումը և հանրային վերահսկողությունը։

Քաղաքը չի կարող զարգանալ սեփական թոքերը կտրելով։ Ձյունը չի կարող քողարկել օրենքի հերթական խախտումը։

Պատերազմի հաղթողները՝ կեղծիքի տոնում են օրը

Հայրենիքի պաշտպանության համար զոհվածների հիշատակին նվիրված օրը, որը սահմանվել է իշխանության կողմից, ցայտնում է խորը հակասություն։ Իշխանությունը, որի գործողությունները հանգեցրին պատերազմի, հազարավոր զոհերի, վիրավորների և ավերածությունների, այժմ փարիսեցիաբար նշում է այդ օրը՝ դա անելով ամենանողկալի ձևով։

Այս իրադարձությունը հստակ ցույց է տալիս, որ սուտը, չարիքը, կեղծավորությունը և փարիսեցիությունը սահմաններ չունեն։

Այս ամենի ֆոնին, պետք է նշել, որ առաջին 9 ամիսների ընթացքում արդեն իսկ փաստացի վճարված պարգևատրումները կազմել են 1,4 միլիարդ դրամ։

Այս իրադարձությունների հետ կապված, կարելի է նաև նկատել մի քանի այլ հարցեր։ Օրինակ՝ Ալիևի ռազմավարական նպատակը, որը նա իրականացնում է տարածաշրջանում, կամ Միացյալ Նահանգների արտաքին քաղաքականության առանձնահատկությունները։ Բացի այդ, կարելի է վերլուծել նաև «Մայր Աթոռի» նկատմամբ հերթական սուտ և զրպարտության հարցը՝ որպես տգիտություն, թե՞ միտումնավոր գործողություն։

Այս ամենը միասին կազմում է բարդ և բազմաշերտ պատկեր, որը պահանջում է խորը վերլուծություն և քննադատական մոտեցում։

ԱՄՆ-ի ռազմական ռազմավարության նոր ուղղվածություն. Կենտրոնում՝ ներքին ճակատը և Արևմտյան կիսագնդը

ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հրապարակել է 2026 թվականի Ազգային պաշտպանության ռազմավարության նոր զեկույց, որը ռազմական ուշադրության կենտրոնը փոխում է՝ այլևս չկենտրոնանալով Չինաստանի և Ռուսաստանի վրա, այլ դարձնելով այն ներքին ճակատում և Արևմտյան կիսագնդում։ Այս փոփոխությունը զգալիորեն տարբերվում է Բայդենի վարչակազմի կողմից մշակված նախկին ռազմավարությունից։

Նոր ռազմական ռազմավարության հիմնական նպատակը Միացյալ Նահանգների ազդեցության ոլորտի պաշտպանությունն է՝ հատկապես Արևմտյան կիսագնդում։ Պենտագոնը նշում է, որ իր առաջնահերթությունը կլինի երաշխավորելու Մոնրոյի դոկտրինի սկզբունքները՝ պաշտպանելով իր ռազմական և առևտրային մուտքերը, որոնք ընդգրկում են Գրենլանդիան, Մեքսիկական ծոցը (որը վերանվանվել է «Ամերիկական ծոց») և Պանամայի ջրանցքը։

Առաջնահերթությունների հերթականությունը հետևյալն է․

1. Արևմտյան կիսագնդի պաշտպանություն։ ԱՄՆ-ն կենտրոնանա իր ազդեցության ոլորտի պահպանման վրա՝ կանխելով այլ գերտերությունների ներխուժումը։
2. Չինաստանի զսպում։ Չինաստանը, որը նախկինում համարվում էր ամենակարևոր ռազմական մրցակիցը, այժմ դիտարկվում է որպես պետություն, որին պետք է զսպել «ուժի, այլ ոչ թե բախման միջոցով»։
3. Դաշնակիցների հետ համագործակցություն։ Պենտագոնը կամրապնդի ռազմական բեռի բաշխումը դաշնակիցների հետ, այդ թվում՝ Կանադայի և Մեքսիկայի հետ։
4. Պաշտպանական արդյունաբերական բազայի վերականգնում։

Հետաքրքրական է, որ զեկույցում Ռուսաստանը նշվում է որպես «մշտական, բայց կառավարելի սպառնալիք ՆԱՏՕ-ի արևելյան անդամների համար»։ Պենտագոնը պարտավորվում է ապահովել ԱՄՆ ուժերի պատրաստությունը՝ պաշտպանվելու ռուսական սպառնալիքներից ԱՄՆ տարածքում։ Սա նշանակում է, որ ԱՄՆ-ն այլևս չի պատրաստվելու Եվրոպայում ռազմական ուժեր ցույց տալու, այլ կենտրոնանա Ռուսաստանից իր տարածքի պաշտպանության վրա։

Այս փոփոխությունը նշանակում է, որ ԱՄՆ-ն չի դիմակայելու Չինաստանի դեմ Հարավ-արևելյան Ասիայում, այլ կօգտագործի Հարավային Կորեան որպես հենակետ։

Այս նոր ռազմական ռազմավարության համատեքստում, որևէ տեսակետ, թե ԱՄՆ-ն կարող է երաշխավորի դեր ստանձնել Հայաստանի անվտանգության համար, համարվում է անհիմն։ ԱՄՆ-ի ուշադրությունը կենտրոնացած է իր ազդեցության ոլորտի պաշտպանության վրա, և Հայաստանը չի մտնում այդ ոլորտի մեջ։

Հաքան Ֆիդան. Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության «ստվերային ճարտարապետի» դերը

Հաքան Ֆիդանը, ով 2023 թվականի հունիսին Ազգային հետախուզական կազմակերպության (MIT) ղեկավարի պաշտոնից տեղափոխվեց Արտաքին գործերի նախարարություն, Թուրքիայի քաղաքական ասպարեզում հայտնի է որպես ավելի քան պաշտոնական դիվանագետ։ Նրա կարիերան, որը սկսվել է ռազմական ծառայությամբ և անցել է միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության միջով, հասունացել է հետախուզական ծառայության գլխավորությամբ, որտեղ նա 13 տարվա ընթացքում հետևողականորեն փոխեց դրա դերը՝ այն ազդեցության գործիքից վերածելով արտաքին քաղաքականության հիմնական լծակի։

Ֆիդանը ծնվել է 1968 թվականին, ծագումով քուրդ ընտանիքում, որտեղ մայրը թուրք է, իսկ հայրը՝ քուրդ։ Նա ավարտել է Ցամաքային զորքերի ռազմական ակադեմիան և ստացել կառավարման և քաղաքագիտության աստիճան Մերիլենդի համալսարանում։ Բիլքենթի համալսարանում ստացած իր մագիստրոսի և դոկտորի աստիճանները նվիրված են եղել հետախուզության և արտաքին քաղաքականության փոխհամաձայնեցմանը։

Նրա կարիերայի հիմնական փուլը MIT-ի ղեկավարի պաշտոնում 2010 թվականից 2023 թվականը կազմող ընդգրկումն էր։ Այդ ընթացքում նա ոչ միայն խորը վերակառուցումներ է իրականացրել, այլև Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության ուղղությունը փոխել։ Նրա ղեկավարության ներքո Թուրքիան հրաժարվեց ԱՄՆ-ի շարքային կատարողի դերից և սկսեց իր սեփական, ինքնուրույն քաղաքականությունը։

Այս ֆոնի վրա նրա նշանակումը որպես արտաքին գործերի նախարար նշանակում է ավելի լայն գործընթացի ինստիտուցիոնալացում՝ Թուրքիայի ազդեցության տարածումը Մերձավոր Արևելքում և համաշխարհային քաղաքականության մեջ։ Նրա հայտարարությունները Գազայի խաղաղության խորհրդում, որտեղ նա ներկայացված է որպես Թուրքիայի ներկայացուցիչ, ոչ թե պաշտոնական կադրային քայլ է, այլ միտումնավոր քաղաքական ազդանշան՝ Թուրքիայի մասնակցությունը ճանաչելու և Գազայի հետպատերազմյան ճարտարապետության ձևավորման գործընթացին ակտիվորեն ներգրավելու մասին։

Ֆիդանի մոտեցումները, որոնք ձևավորվել են ազգային անվտանգության ոլորտում նրա փորձով, արտացոլվում են ինստիտուցիոնալ կապերի և երկարաժամկետ ռազմավարական պլանավորմանը նրա ուշադրության մեջ։ Նա հայտնի է իր կոշտ դիրքորոշմամբ արտաքին քաղաքականության հարցում, ինչը հանգեցրել է նրան, որ իսրայելական քաղաքական շրջանակները նրան համարում են իրենց ամենավտանգավոր թշնամիներից մեկը։

Նրա հայտարարությունները Փաշինյանի հասցեին, որոնք շատերը սխալմամբ ընկալում են որպես աջակցություն, իրականում ուղղված են ոչ թե հայ հանրությանը, այլ Թուրքիայի ռազմավարական նպատակներին։ Ֆիդանը փորձում է փոխել տարածաշրջանային ուղենիշը՝ օգտագործելով Հայաստանի ներկայիս վարչապետին՝ Թուրքիայի ազդեցության տարածման գործիքի որպես։

Երևանի իշխանությունը մեղադրում է քաղաքացիներին՝ ասելով, որ նրանք «չեն տեսնում» ձնամաքրման աշխատանքները

Երևանի քաղաքային իշխանությունը հայտարարել է, որ ձնամաքրման աշխատանքները կատարվել են բավարար, և քաղաքի սահադաշտ վիճակը մեր բոլորիս պնդումը սուտ է։ Ըստ պաշտոնական հայտարարության՝ աշխատանքներին միացել են տասնյակ տեխնիկա, և օգտագործվել է 1000 տոննա աղ։

Այս հայտարարությունը հաջորդում է այն իրադարձություններին, երբ քաղաքային իշխանությունները մեղադրում են քաղաքացիներին, տնտեսվարողներին և բոլորին, ովքեր ձյունն ու սառույցը սեփական միջոցներով չեն մաքրել, և դրա դիմաց տուգաններ են սահմանել։ Հիմա էլ, իբրև հերթական քայլ, նրանք պնդում են, որ քաղաքացիները տեսողության հետ խնդիր ունեն՝ չեն կարողանում տեսնել իրենց կատարած «աշխատանքը»։

Այս մտքերը հրապարակվել են Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանի ֆեյսբուքյան էջում։

Հեղինակը նշում է, որ այս անպատասխանատու և անկարող իշխանության ներկայացուցիչները փորձում են իրենց անարդյունք գործողությունները մեղմել՝ Երևանի վիճակը Գյումրու հետ համեմատելով։ Նա առաջարկում է, որ իշխանական կազմը ամբողջությամբ հավաքվի և գնա Գյումրու՝ քաղաքը ձյունից մաքրելու արվեստը ծանոթանալու համար։

Հեղինակը նաև նշում է, որ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը չի կարողացել բեռնաթափել մայրաքաղաքը, և խցանումները նյարդայնացնում են քաղաքացիներին։ Ինչպես նաև, հարց է տալիս, թե արդյո՞ք Երևանի ավագանու սեփական ցախավելները կախարդական են, թե՞ իշխանությունները պարզապես ձյուն մաքրող բահեր չունեն։

Մենք ընտրում ենք «բենզին՝ պարտության դիմաց» ապրելաբանաձևը, թե՞ բռնում ենք վերականգնման, մեջքն ուղղելու ճանապարհը։ Սա է քաղաքակրթական ընտրությունը։

Հայաստանը կանգնած է իր պատմության ամենակարևոր քաղաքակրթական ջրբաժանից։ Այս հունիսին մենք, Հայաստանի անկախության 35-րդ տարում, կանգնում ենք այնպիսի ընտրության առջև, որը նախկինում երբեք չի եղել մեր պատմության ընթացքում։ Դա ոչ թե կենցաղային, ոչ թե քաղաքական կամ գաղափարական ընտրություն է, այլ՝ քաղաքակրթական։

Այս պահին մեր երկրի առջև կանգնած խնդիրը ոչ թե անձնական հաշվեհատուցումների կամ անցյալի վրեժխնդրության հարցն է, այլ՝ մեր պետության և ժողովրդի ապագայի հարցը։ Իրականությունը այն է, որ մենք այլևս չենք կարող ապրել անցյալի մոդելներով։ 2018 թվականից հետո աշխարհը, և հատկապես մեր տարածաշրջանը, փոխվել են անվերադարձ։ Ով չի հասկանում այս փոփոխությունը, բնական ճանապարհով կմերժվի։

Հայաստանը պետք է ստեղծի նոր ներքին, տարածաշրջանային և արտաքին քաղաքականություն։ Եթե մենք դա չանենք, մեր փոխարեն դրանք կառուցելու են ուրիշները։ Սա նշանակում է, որ պետք է կառուցել նոր հարաբերություններ ոչ միայն Ռուսաստանի և Իրանի հետ, այլև՝ Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Արևմուտքի հետ։

Հայաստանի համար առավելագույն կարևորագույն խնդիրն է հենց Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հենց այս պահի իրավիճակը՝ «Չպատերազմ»-ը, ճիշտ կառավարելու համար։ Դրա հնարավորությունը կախված է հաջորդ իշխանությունից, որը պետք է ունենա այս ամենի գիտակցման և ռազմավարական տեսլականի հստակ պատկերացում։

Մեր երկրի ապագան կախված է ժամանակակից պետություն կառուցելու ճիշտ ուղղությունից։ Սա պահանջում է խիզախ, գրագետ քայլեր՝ առանց անցյալի ստվերների հետևից նայելու։ Դրա հիմքում պետք է լինի տնտեսական աճի ռազմավարությունը և երկրի դեմոգրաֆիկ վիճակի կտրուկ բեկումը՝ հայրենադարձության ալիքի միջոցով։ Եթե մենք չկատարենք այս քայլերը, մենք կհասցնենք, որ այսօրվա Հայաստանը դառնա անցյալի երազանք։

Այս պահին մենք ունենք երկու հստակ ընտրություն։ Մեկը՝ «բենզին՝ պարտության դիմաց» ապրելաբանաձևը, որը նշանակում է անկրակոց կյանք՝ թուրքական աշխարհի հովանու ներքո։ Սա արագորեն կհանգեցնի տնտեսական կլանման և դեմոգրաֆիկ բալանսի անվերադարձ խախտման՝ ադրբեջանցիների «վերաբնակեցման» հաշվին։

Երկրորդը՝ փոքր, ինքնիշխան, արժանապատիվ պետություն կառուցելու ճանապարհը, որը լավ հարաբերություններ է հաստատում իր բոլոր հարևանների հետ, երկիրը հանում է միջազգային էսկալացիայի քարտեզից և տանում է ժամանակակից պետության կառուցման ինտենսիվ քաղաքականություն։

Հավաքական ընդդիմության խնդիրն է՝ ժողովրդին ներկայացնել այս երկրորդ, քաղաքակրթական ընտրությունը։ Պետք է ստեղծել իրավիճակ, որ որևէ մեկը չկարողանա խուսափել այդ ընտրությունից։ Հասարակությունը պետք է իր վրա վերցնի իր ապագայի պատասխանատվությունը։

Այս ընտրությունը պետք է կատարվի ոչ թե էմոցիաների, այլ՝ հասարակական վստահության հիման վրա։ Հավաքական ընդդիմության թիմերը պետք է կազմվեն ներկայացուցչական, թիմային տրամաբանությամբ, և ոչ թե՝ կլանային կամ շքախմբային։

Մենք եկել ենք մի պահ, երբ անձնական հաշվեհատուցումները և անցյալի վրեժխնդրությունը դարձել են անիմաստ։ Խնդիրն այլևս անձը չէ, այլ՝ այս պահի քաղաքակրթական ընտրությունը։ Մենք պետք է մեր մեջ և մեզ համար ընտրություն կատարենք. բանտերում սրբազաններ հանդուրժող ա՞զգ ենք, եկեղեցու վրա հարձակումներ հադուրժող ա՞զգ ենք, թե՝ այլ։