Հայաստանի խոշոր հարկատուների ցանկը 2025 թվականի առաջին կիսամյակում կրել է զգալի փոփոխություններ

Պետական եկամուտների կոմիտեն հրապարակել է 2025 թվականի հունվար-դեկտեմբեր ամիսների ընթացքում Հայաստանի 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից վճարված հարկերի և տուրքերի մասին տվյալները։ Ընդհանուր առմամբ, այս հարկատուների կողմից պետական բյուջե է մուծվել 1,946.46 մլրդ դրամ, որից 1,580.3 մլրդ դրամը՝ հարկային մարմնի, իսկ 366.2 մլրդ դրամը՝ մաքսային մարմնի կողմից։

Այս ցուցանիշը 2024 թվականի համեմատ աճել է 9.79%-ով կամ 173.55 մլրդ դրամով։

Առաջատար տասնյակը

Հայաստանի խոշոր հարկատուների ցանկի գլխավորումն այս տարի զբաղեցնում է Մոբայլ Սենթր Արթը՝ 77.86 մլրդ դրամով։ Այս արդյունքը 2024 թվականի համեմատ ավելացել է 11.12 մլրդ դրամով կամ 16.67%-ով։ 2024 թվականի ընթացքում ընկերությունը զբաղեցրել էր երկրորդ հորիզոնականը։

Երկրորդ տեղում է Գրանդ Տոբակոն՝ 66.12 մլրդ դրամով։ Ընկերության վճարումները 2024 թվականի համեմատ աճել են 2.57 մլրդ դրամով կամ 4.04%-ով։ 2024 թվականին այն զբաղեցրել էր երրորդ հորիզոնականը։

Հանքարդյունաբերության ոլորտի խոշոր հարկատուն՝ ԶՊՄԿ-ն, զբաղեցնում է երրորդ տեղը՝ 52.16 մլրդ դրամով։ Այս արդյունքը 2024 թվականի համեմատ 49.8 մլրդ դրամով կամ 48.84%-ով անկում է ցույց տալիս։ 2024 թվականին այն գլխավորում էր ցանկը։

Չորրորդ հորիզոնականում է Գազպրոմ Արմենիան՝ 43.24 մլրդ դրամով։ Ընկերության կողմից պետական բյուջե է վճարվել 3.62 մլրդ դրամով ավելի քիչ, քան 2024 թվականին (46.86 մլրդ դրամ)։

Հինգերորդ տեղում է Արդշինբանկը՝ 40.2 մլրդ դրամ վճարված հարկերով։ Ընկերության վճարումները 2024 թվականի համեմատ աճել են 33.47 մլրդ դրամով կամ 497.24%-ով։ 2024 թվականին այն զբաղեցրել էր 42-րդ հորիզոնականը։

Ընդհանուր միտումներ

Առաջատար տասը հարկատուների կողմից 2025 թվականի հունվար-դեկտեմբեր ամիսներին վճարվել է 409.71 մլրդ դրամ հարկ, ինչը 2024 թվականի համեմատ 3.61%-ով կամ 15.33 մլրդ դրամով պակաս է։

Իսկ առաջատար հարյուր հարկատուների կողմից վճարված հարկերի ծավալը կազմել է 1,121.78 մլրդ դրամ՝ +9.33% կամ 95.69 մլրդ դրամ։

Այս տվյալները ցույց են տալիս, որ խոշոր հարկատուների կողմից մուծված հարկերի ծավալը շարունակում է աճել, սակայն առաջատար տասնյակի կազմը զգալիորեն փոխվել է՝ որոշ ընկերությունների դիրքերը բարձրացել են, իսկ մյուսների՝ իջել։

Երևանի իշխանությունը մեղադրում է քաղաքացիներին՝ ասելով, որ նրանք «չեն տեսնում» ձնամաքրման աշխատանքները

Երևանի քաղաքային իշխանությունը հայտարարել է, որ ձնամաքրման աշխատանքները կատարվել են բավարար, և քաղաքի սահադաշտ վիճակը մեր բոլորիս պնդումը սուտ է։ Ըստ պաշտոնական հայտարարության՝ աշխատանքներին միացել են տասնյակ տեխնիկա, և օգտագործվել է 1000 տոննա աղ։

Այս հայտարարությունը հաջորդում է այն իրադարձություններին, երբ քաղաքային իշխանությունները մեղադրում են քաղաքացիներին, տնտեսվարողներին և բոլորին, ովքեր ձյունն ու սառույցը սեփական միջոցներով չեն մաքրել, և դրա դիմաց տուգաններ են սահմանել։ Հիմա էլ, իբրև հերթական քայլ, նրանք պնդում են, որ քաղաքացիները տեսողության հետ խնդիր ունեն՝ չեն կարողանում տեսնել իրենց կատարած «աշխատանքը»։

Այս մտքերը հրապարակվել են Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանի ֆեյսբուքյան էջում։

Հեղինակը նշում է, որ այս անպատասխանատու և անկարող իշխանության ներկայացուցիչները փորձում են իրենց անարդյունք գործողությունները մեղմել՝ Երևանի վիճակը Գյումրու հետ համեմատելով։ Նա առաջարկում է, որ իշխանական կազմը ամբողջությամբ հավաքվի և գնա Գյումրու՝ քաղաքը ձյունից մաքրելու արվեստը ծանոթանալու համար։

Հեղինակը նաև նշում է, որ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը չի կարողացել բեռնաթափել մայրաքաղաքը, և խցանումները նյարդայնացնում են քաղաքացիներին։ Ինչպես նաև, հարց է տալիս, թե արդյո՞ք Երևանի ավագանու սեփական ցախավելները կախարդական են, թե՞ իշխանությունները պարզապես ձյուն մաքրող բահեր չունեն։

Մենք ընտրում ենք «բենզին՝ պարտության դիմաց» ապրելաբանաձևը, թե՞ բռնում ենք վերականգնման, մեջքն ուղղելու ճանապարհը։ Սա է քաղաքակրթական ընտրությունը։

Հայաստանը կանգնած է իր պատմության ամենակարևոր քաղաքակրթական ջրբաժանից։ Այս հունիսին մենք, Հայաստանի անկախության 35-րդ տարում, կանգնում ենք այնպիսի ընտրության առջև, որը նախկինում երբեք չի եղել մեր պատմության ընթացքում։ Դա ոչ թե կենցաղային, ոչ թե քաղաքական կամ գաղափարական ընտրություն է, այլ՝ քաղաքակրթական։

Այս պահին մեր երկրի առջև կանգնած խնդիրը ոչ թե անձնական հաշվեհատուցումների կամ անցյալի վրեժխնդրության հարցն է, այլ՝ մեր պետության և ժողովրդի ապագայի հարցը։ Իրականությունը այն է, որ մենք այլևս չենք կարող ապրել անցյալի մոդելներով։ 2018 թվականից հետո աշխարհը, և հատկապես մեր տարածաշրջանը, փոխվել են անվերադարձ։ Ով չի հասկանում այս փոփոխությունը, բնական ճանապարհով կմերժվի։

Հայաստանը պետք է ստեղծի նոր ներքին, տարածաշրջանային և արտաքին քաղաքականություն։ Եթե մենք դա չանենք, մեր փոխարեն դրանք կառուցելու են ուրիշները։ Սա նշանակում է, որ պետք է կառուցել նոր հարաբերություններ ոչ միայն Ռուսաստանի և Իրանի հետ, այլև՝ Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Արևմուտքի հետ։

Հայաստանի համար առավելագույն կարևորագույն խնդիրն է հենց Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ հենց այս պահի իրավիճակը՝ «Չպատերազմ»-ը, ճիշտ կառավարելու համար։ Դրա հնարավորությունը կախված է հաջորդ իշխանությունից, որը պետք է ունենա այս ամենի գիտակցման և ռազմավարական տեսլականի հստակ պատկերացում։

Մեր երկրի ապագան կախված է ժամանակակից պետություն կառուցելու ճիշտ ուղղությունից։ Սա պահանջում է խիզախ, գրագետ քայլեր՝ առանց անցյալի ստվերների հետևից նայելու։ Դրա հիմքում պետք է լինի տնտեսական աճի ռազմավարությունը և երկրի դեմոգրաֆիկ վիճակի կտրուկ բեկումը՝ հայրենադարձության ալիքի միջոցով։ Եթե մենք չկատարենք այս քայլերը, մենք կհասցնենք, որ այսօրվա Հայաստանը դառնա անցյալի երազանք։

Այս պահին մենք ունենք երկու հստակ ընտրություն։ Մեկը՝ «բենզին՝ պարտության դիմաց» ապրելաբանաձևը, որը նշանակում է անկրակոց կյանք՝ թուրքական աշխարհի հովանու ներքո։ Սա արագորեն կհանգեցնի տնտեսական կլանման և դեմոգրաֆիկ բալանսի անվերադարձ խախտման՝ ադրբեջանցիների «վերաբնակեցման» հաշվին։

Երկրորդը՝ փոքր, ինքնիշխան, արժանապատիվ պետություն կառուցելու ճանապարհը, որը լավ հարաբերություններ է հաստատում իր բոլոր հարևանների հետ, երկիրը հանում է միջազգային էսկալացիայի քարտեզից և տանում է ժամանակակից պետության կառուցման ինտենսիվ քաղաքականություն։

Հավաքական ընդդիմության խնդիրն է՝ ժողովրդին ներկայացնել այս երկրորդ, քաղաքակրթական ընտրությունը։ Պետք է ստեղծել իրավիճակ, որ որևէ մեկը չկարողանա խուսափել այդ ընտրությունից։ Հասարակությունը պետք է իր վրա վերցնի իր ապագայի պատասխանատվությունը։

Այս ընտրությունը պետք է կատարվի ոչ թե էմոցիաների, այլ՝ հասարակական վստահության հիման վրա։ Հավաքական ընդդիմության թիմերը պետք է կազմվեն ներկայացուցչական, թիմային տրամաբանությամբ, և ոչ թե՝ կլանային կամ շքախմբային։

Մենք եկել ենք մի պահ, երբ անձնական հաշվեհատուցումները և անցյալի վրեժխնդրությունը դարձել են անիմաստ։ Խնդիրն այլևս անձը չէ, այլ՝ այս պահի քաղաքակրթական ընտրությունը։ Մենք պետք է մեր մեջ և մեզ համար ընտրություն կատարենք. բանտերում սրբազաններ հանդուրժող ա՞զգ ենք, եկեղեցու վրա հարձակումներ հադուրժող ա՞զգ ենք, թե՝ այլ։

Ազգային Ժողովը 3 միլիոն դրամ է ծախսել ներկայացուցչական միջոցառումների համար

ՀՀ Ազգային Ժողովը հունվարի 23-ին պետական բյուջեից 3 միլիոն դրամ է հատկացրել ներկայացուցչական ծախսերի համար։ Այս մասին տեղեկացանք պաշտոնական աղբյուրներից հրապարակված պայմանագրերի հիման վրա։

Հատկացված միջոցները բաժանվել են երկու հիմնական ծառայությունների միջև։ Մեկ պայմանագրով 1 միլիոն դրամ է փոխանցվել «Ջուլիետա Սարգսյան» անհատ ձեռնարկատիրոջը, որը պարտավորվել է ԱԺ-ին տրամադրել 9 ծաղկային կոմպոզիցիա՝ պատրաստված բարձրորակ ծաղիկներից, այդ թվում՝ հոլանդական և էկվադորական վարդերից։

Մյուս պայմանագրի համաձայն՝ «Պեցցո» ՍՊԸ-ն 2 միլիոն դրամի շրջանակներում Ազգային Ժողովին տրամադրել է սննդի լայն տեսականի։ Ճաշացանկը ներառում էր 51 տեսակի ուտեստ՝ տաք և սառը խորտիկներ, տաք ուտեստներ, ապուրներ, ալկոհոլային խմիչքներ, կոկտեյլներ, աղցաններ, խավարտներ, աղանդեր և միրգ։

Հրապարակված պայմանագրում բացակայում է որևէ տեղեկություն այն մասին, թե կոնկրետ ինչ միջոցառման համար է նախատեսված նման ծավալի և բազմազանությամբ ճաշացանկը։

Հարկ է նշել, որ «Կոնցեպտ իվենթս», «Գևորգիան կոնցեռն» և «Պեցցո» ՍՊԸ ընկերությունները, որոնք պարբերաբար ներգրավվում են պետական միջոցառումների կազմակերպման գործընթացում, կապվում են նույն անձի՝ Վլադիմիր Գևորգյանի անվան հետ։

Որոշումներն անհիմն են և անընդունելի․ Արագածոտնի թեմը հորդորում է չընկրկել, չհուսահատվել և հարատևել աղոթքի մեջ:

Այսօր, Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում տեղի ունեցավ Արագածոտնի թեմի Առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանին և թեմի դիվանապետ Տեր Գարեգին քահանա Արսենյանին առնչվող ենթադրյալ քրեական վարույթով առաջին դատական նիստը։

Չնայած պաշտպանների կողմից ներկայացված օրինաչափ և իրական փաստարկներին՝ Դատարանը որոշում կայացրեց անհիմն երկարաձգել Թեմակալ Առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի կալանքը մեկ ամսով, իսկ Տեր Գարեգին քահանա Արսենյանի տնային կալանքը՝ նույնպես մեկ ամսով։

Արագածոտնի թեմը համարում է կայացրած որոշումները անհիմն և անընդունելի։ Թեմը հորդորում է իր հավատյալներին չընկրկել, չհուսահատվել և հարատևել աղոթքի մեջ՝ արդարության վերականգնման սպասումով։

Դատական հաջորդ նիստը նախատեսված է փետրվարի 20-ին՝ ժամը 14:30-ին։

—

Այս հոդվածի հետ կապված են նաև հետևյալ թեմաները․

Կոյուղատար համակարգի խնդիրներ: Երևանում կոյուղատար համակարգի խցանվածության պատճառով կոյուղաջրերը լցվում են քաղաքացիների տներ, ստեղծելով անտանելի գարշահոտություն և սանիտարահիգիենիկ խնդիրներ։
Արշակ Սրբազանի գործը: Դեկտեմբերից կալանքի տակ գտնվող Արշակ Սրբազանի քրեական գործում, ըստ տեղեկությունների, տրագիկոմեդիկ զարգացումներ են տեղի ունեցել, ինչը նախաքննության մարմինը խուճապի մեջ է մտցրել։
Երևանի ձյան խնդիրը: Ձյան տակնուվրա անալու պատճառները, որոնք ամեն անգամ խափանում են Երևանի երթևեկությունը։

Սիրիայի քրդերը՝ մանրադրամի դերից մինչև գոյաբանական խնդիր

Սիրիայի քրդերի բնակչությունը 2007 թվականի դրությամբ գնահատվում էր 1.7 միլիոնով, ինչը կազմում էր երկրի նախապատերազմյան բնակչության մոտավորապես 10%-ը։ Նրանք հիմնականում բնակվում են Սիրիայի հյուսիս-արևելյան շրջանում, որը ռազմավարական նշանակություն ունի՝ պարունակելով նավթի զգալի պաշարներ։

Պատմականորեն, քրդերը միշտ խաղացել են մանրադրամի դեր՝ Թուրքիայի և Սիրիայի իշխանությունների միջև։ Ասադի ռեժիմի ժամանակ քրդերին օգտագործում էին Թուրքիայի դեմ, ինչի արդյունքում վերջիններս պարբերաբար կոտորածներ էին կազմակերպում և ներխուժում Սիրիայի հյուսիսային տարածքներ՝ քրդերին հետապնդելու պատրվակով։

Սիրիայի կառավարությունը նախկինում խտրական քաղաքականություն էր վարում քրդական փոքրամասնության նկատմամբ։ Դպրոցներում արգելված էին քրդական լեզվի և մշակույթի դասավանդումը, հողերը և նավթահանքերը տրամադրվում էին արաբներին, իսկ քուրդ ակտիվիստները հետապնդվում էին։ Ավելին, մինչև 300.000 տեղացի քրդերի տրվել էր ոչ քաղաքացու կարգավիճակ՝ դրանից բխող հետևանքներով։ Այս քրդերը, սակայն, Թուրքիայից եկած փախստականներ էին, որոնք հետապնդվում էին Թուրքիայի իշխանությունների կողմից։

Երբ Սիրիայի և Թուրքիայի միջև քրդերի հարցով սրացում էր արձանագրվում, կողմերը արագորեն հաշտություն էին կնքում՝ միաժամանակ, թե՛ Սիրիայի, և թե՛ Թուրքիայի իշխանությունները դեմ էին, որ քրդերն ունենային ինքնավարություն։ Այսինքն, երկու երկրները իրար դեմ հիբրիդային պատերազմ էին կազմակերպում՝ քրդերին օգտագործելով որպես մանրադրամ, սակայն վերջիններին ինքնավարություն չտրամադրելու հարցում միակարծիք էին։

Արդյունքում, քրդերի բողոքը պարբերաբար փողոց էր դուրս գալիս և դաժանորեն լռեցվում էր։

Չեզոքություն և ինքնավարության հռչակում

2011 թվականին, երբ «արաբական գարնան» ալիքը տարածվեց Սիրիայի վրա, քրդերը որոշեցին չեզոքություն պահպանել Ասադի ռեժիմի և նրա ընդդիմադիրների միջև պայքարում։ Նրանք գիտեին, որ այդ ալիքի իրական կնքահայրը Էրդողանն էր, ով ցանկանում էր օգտագործել այն իր օսմանյան ամբիցիաները կյանքի կոչելու համար։

Սակայն մեկ տարի անց, 2012 թվականին, քրդերը հռչակեցին Սիրիայի հյուսիս-արևելյան մասում ինքնավարություն՝ այն կոչելով քրդական Ռոժավա, կամ Արևմտյան Քրդստան։ Այդ քայլով նրանք փաստացի հայտնվեցին հակամարտության մեջ և՛ Ասադի հետ, և՛ արաբական սունի իսլամիստների հետ։

ԱՄՆ-ի աջակցությունը և Թուրքիայի ներխուժումը

2016 թվականի Մարտի 16-ին քրդական «Դեմոկրատական ​​միություն» կուսակցությունը հայտարարեց իր վերահսկողության տակ գտնվող տարածքում դաշնային շրջանի՝ Հյուսիսային Սիրիայի Դաշնության (Ռոջավա) ստեղծման մասին։ Քանի որ Ասադը իրենց ընդունելի չէր, և միակ ուժը, որ պատրաստ էր պայքարել իսլամիստների դեմ, քրդերն էին, նրանց սկսեցին հետևողականորեն աջակցել ամերիկացիները։

Այս հաջողությունից խիստ վրդովված էր Թուրքիան, որը վախենում էր, որ Սիրիայում կարող էր կրկնվել Իրաքի պատմությունը, որտեղ քրդերը ստացան ինքնավարություն՝ օգտվելով ԱՄՆ-ի և արաբական ռեժիմների միջև եղած տարաձայնությունից։

Նույն թվականի օգոստոսին Թուրքիան ներխուժեց Սիրիա՝ օկուպացնելով Սիրիայի հյուսիսի մոտ 5 հազար քառ. կմ տարածք։ ԱՄՆ-ն, որպեսզի կանխեր Թուրքիայի առաջխաղացումը, իր զորքերը մտցրեց Սիրիայի հյուսիսային տարածքներ՝ նշելով, որ թույլ չի տա, որ Թուրքիայի զինված ուժերն ու քրդերը բախվեն։ Արդյունքում, քրդերը կարողացան իրենց անվտանգությունը պահպանել Թուրքիայից՝ ԱՄՆ-ի շնորհիվ։

Քրդերի դերը փոխվում է

Այսպիսով, քրդերը կարողացան իրենց վերահսկողության տակ վերցնել ոչ միայն Սիրիայի հյուսիսային մասը, որտեղ շատ քրդեր էին ապրում, այլև երկրի արևելյան մասը, որտեղ քրդեր չկային։ Նրանք փաստացի վերահսկում էին այդ երկրի մոտ 30-35 տոկոսը։

Սակայն 2024 թվականի վերջին, Բաշար ալ-Ասադի ռեժիմի անկմամբ, իրավիճակը արմատապես փոխվեց։ Դամասկոսում իշխանություն զավթած արմատական ​​իսլամիստական ​​խմբավորումները նոր ունիտար պետություն կառուցելու ուղի ընտրեցին։ Էրդողանը, որը սկզբնապես աջակցում էր իսլամիստներին, ստանձնեց նոր ռեժիմի վերահսկողի դերը։

Այս անհավանական թվացող հանգամանքը փաստի առաջ կանգնեցրեց քրդերին, և վերջիններս ոչ միայն կորցրեցին տարածքներ, այլև կանգնած են լրջագույն վտանգի առջև, քանզի մնացել են միայնակ՝ Սիրիայի ներկայիս ռեժիմի և Թուրքիայի դեմ։

Այ