Փոսերը պատրաստ են, իսկ ասֆալտը՝ որակ չունի

Այսօրվա «ամեն ինչի ունակների» իշխանությունը պետք է փոխարինել ընդունակների իշխանությամբ։

Երևանի փողոցներում առաջիկա ձյան առաջին անխնա թիթիվները բացահայտում են մի ցավալի իրականություն։ Քաղաքի ասֆալտը, որի անվան տակ «իշխանությունը» պարծենում է աննախադեպ ճանապարհաշինությամբ, իրականում որակ չունի։ Սա ոչ թե մեկ-մի փոքրիկ խնդիր է, այլ համակարգային թերություն, որը բացահայտվում է ամեն անձրևի կամ ձյան առաջին կաթիլներից հետո։

Քաղաքացիները, ովքեր ամեն օր մեքենա վարելիս անցնում են այս փոսալցված ու անորակ ճանապարհներով, ոչ միայն տեսնում են այս խնդիրը, այլև ֆինանսապես կրում են դրա բացասական հետևանքները՝ վնասված ռետիններ, աշտակներ և այլն։

Այս ամենի ֆոնին բնական է հարցնել, թե ուր են մեր բոլորիս վճարած միլիարդավոր դրամները։ Ո՞ւր է մսխվել փոսալցման ու ասֆալտապատման համար պետական բյուջեից հատկացված 4 մլրդ 292 մլն դրամը։ Պատասխանը, տեսանելիորեն, փողոցներում է՝ փոսերի տեսքով։

Այս իրավիճակը դառը հակադրություն է ստեղծում երկրի տնտեսական իրողությունների հետ։ 21 տոկոսանոց աղքատության մեջ խեղդվող երկրում, որտեղ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի աթոռին դրած անձը միլիոններով պարգևավճար է ստանում, պետական ռեսուրսները թափվում են անորակ ասֆալտի մեջ։

Այս ամենը հիշեցնում է հեքիաթներից մեկը, որտեղ վերջում երկնքից երեք խնձոր է ընկնում։ Մեկը՝ մերօրյա Կալիգուլային, մյուսը՝ հանապազօրյա Ինկիտատոսին, իսկ երրորդը՝ հեքիաթի հերոսին տեղը չբերող ընթերցողին։

Այս հեքիաթի իրականությունը ավելի ցավալի է։ Այս Ամանորին բնակարաններից մեկի տանիքը փլվել էր, անցյալ ուրբաթ օրը՝ կրկին փլուզում, իսկ հենց նոր դղրդոցով՝ պատերից մեկը։ Բարեբախտաբար, երեխաները դրսում չեն եղել, և մարդկային վնաս չենք ունեցել։ Սակայն սա արդեն իսկ ցույց է տալիս պետական համակարգի անկանոնությունն ու անպատասխանատվությունը։

Այս ամենի ֆոնին պետական մարմինների կողմից կազմակերպվող սովորական քննությունները թվում են ոչ այլևս քան պոռոտախոսություն, որը սահմաններ չի ճանաչում։

Այսօրվա «ամեն ինչի ունակների» իշխանությունը պետք է փոխարինել ընդունակների իշխանությամբ։

Այս պարզ բանը պետք է կարողանալ մարդկանց տեղ հասցնել։ Իրականում, այս հարցում եմ տեսնում ամենամեծ խնդիրը։ Իշխանությունը, որը հիմնված է միայն մեկ անձի՝ իրեն հայտնի մոտիվացիայի վրա, կամավորապես կամայելով պահպանելու է մթնոլորտը՝ անտարբերություն, վախեր, անհուսություն և սուտ։

Ներկայիս համակարգը, որը հաճախ անվանում են «ամեն ինչի ունակների իշխանություն», իբրև պետական ողջ համակարգի, բոլոր ինստիտուտների փոխարինում, իսկապես ոչինչ չի փոխում։ Այն միանձնյա կառավարման մոդել է, որը զուրկ է զսպման մեխանիզմներից և ուժերի համախմբումից։

Իսկ «ընդունակների իշխանությունը» լրիվ հակառակն է։ Այն նշանակում է պետության կառավարում ոչ թե մեկ անձի, այլ ինստիտուտների միջոցով, միանձնյա կառավարման բացառմամբ, զսպման մեխանիզմների և ունակ անհատների համախմբման հիմքով։

Այս փոխակերպումը, սակայն, հնարավոր է դարձնել միայն այն պայմանով, որ առաջին հերթին հենց բացատրողները, մենք, սա հասկանանք։ Քանի որ, ինչպես հակաիշխանական ուժերի համար, այնպես էլ ընդհանուր հասարակության համար, ամենակարևոր խնդիրը մթնոլորտը փոխելն է։ Ծրագրերը, իհարկե, կարևոր են, բայց դրանք տեղ հասնելու, լսվելու և դառնալու ընտրության ռեսուրս՝ ընտրազանգվածների համար, պահանջում են նախապես փոխված մթնոլորտ։

Մեր խնդիրն է ստանալ փոփոխությունների պատրաստ և պարտությունից հետո վերականգնման պահանջ ներկայացնող հասարակություն։ Ճիշտ աշխատելու դեպքում վստահ եմ՝ սա շաբաթների ընթացքում կարելի է անել։ Բայց պետք է իսկապես խնդիր դնել ունենալ «ընդունակների իշխանություն», ոչ թե՝ նոր հերթական միանձնյան։

Այս պայքարում բոլորն ունեն իրենց դերը։ Պետք է ճիշտ հասկանալ հանրային տրամադրությունները, որոնք չեն հայտնվում միայն սոցիոլոգիական վարկանիշների մեջ։ Բոլոր ուժերի և անհատների լայն մասնակցությունը, ճիշտ ձևաչափերի միջոցով և առանց սկզբնական ամբիցիայի, կարող է դառնալ այս փոփոխության հիմնական շարժիչ ուժը։

Ի վերջո, մենք պետք է հասկանանք, որ մեր հիմնական խնդիրը ոչ թե միանձնյա իշխանությանը հակադրել նոր միանձնյա իշխանությունը, այլ ապահովել համակարգ, որտեղ իշխանությունը բաշխված է, զսպված է և ծառայում է ընդունակ անհատների և ինստիտուտների համախմբված ուժի շնորհիվ։

Նիկոլը մեղավոր չէ, ինքը բարի է՝ սրտիկներ է անում, չար բոյար ոստիկաններ են մարդկանց խոշտանգում ժողկոնցլագերի խցերում։

Իրականում Նիկոլը սրտիկների, կեղծ ժպիտների ու պարահանդեսների տակ փորձում է թաքցնել իր կամքով երկրում հաստատված այլանդակ բռնապետական ռեժիմը։ Ոստիկանական բաժանմունքներում տիրող այս վիճակի անմիջական պատասխանատուն Փաշինյան Նիկոլն է։

Ոմանք չեզոք կեցվածք ընդունած նայում են ընդդիմության նկատմամբ կիրառվող ապօրինություններին ու մտածում են, թե ուժային այս մամլիչ մեքենան իրենց չի հասնելու։ Սխալվում եք՝ հրեշը բոլորին է խժռում։

ՆԳՆ ընդունել է այս ահավոր տեսանյութի իսկությունը ու ընդամենը կասեցրել է սույն ոստիկան կոչվողի լիազորությունները։ Հունիսին Նիկոլի իշխանազրկվելուց հետո նմանատիպ բազմաթիվ ահասարսուռ դեպքեր են բացահայտվելու։

Ասել է թե ձյան հետ հալվում են հերոս-հարկատուների հաշվին ՔՊ-ի մսխած միլիոնավոր գումարները։

Քաղաքը լի է սոված, հիվանդ ու վտանգված կենդանիներով, իսկ քաղաքապետարանը զբաղված է «զեկույցներով» ու ձևական ծրագրերով։ Այսօրվա «ամեն ինչի ունակների» իշխանությունը պետք է փոխարինել ընդունակների իշխանությամբ։

Ո՞ւր են մեր բոլորիս վճարած գույքահարկից հավաքագրած միլիարդավոր դրամները։ Ուրա՞ մսխվել փոսալցման ու ասֆալտապատման համար հատկացված 4 մլրդ 292 մլն դրամը։

Երկիրը 21 տոկոսանոց աղքատության մեջ խեղդվում է, աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի աթոռին դրած ու միլիոններով պարգևավճար ստացող անձը եկեղեցի է քննարկում։

Իրանի շուրջ լարվածությունը սրվում է, բայց դիվանագիտության հնարավորությունները մեծանում են

Իրանի շուրջ աշխարհաքաղաքական լարվածությունը սրվում է՝ ֆոնին ավելի ուժեղանում է Ռուսաստանի և Չինաստանի ռազմական ներկայությունը տարածաշրջանում։ ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի նավատորմի՝ Հորմուզի նեղուց մուտք գործելու ֆոնին, Չինաստանը և Ռուսաստանը համատեղ զորավարժություններ են սկսել Իրանի հետ՝ Օմանի ծոցում և Արաբական ծովում։

Այս զորավարժությունների մասնակիցներն են Չինաստանի ժամանակակից ականակիրները՝ սարքավորված 346A/B տիպի ռադարներով, որոնք հնարավորություն ունեն հետևելու նաև ամերիկյան ավիակիրների վրա գտնվող ինքնաթիռներին, այդ թվում՝ հինգերորդ սերնդի F-35C կործանիչներին։

Համատեղ զորավարժությունների հետ մեկտեղ Իրան է ժամանել նաև զինտեխնիկա՝ Չինաստանից և Ռուսաստանից։ Չինական տեխնիկան մատակարարվում է օդային և ցամաքային ճանապարհով՝ Պակիստանի տարածքով անցնելով։ Իսկ վերջին օրերին Իրան է ժամանել առնվազն չորս ռուսական տրանսպորտային ինքնաթիռ՝ երեք Ան-124-100 և մեկ հատուկ Իլ-76ՏԴ ինքնաթիռ, ինչը փորձագետների կարծիքով վկայում է կարևորագույն տեխնոլոգիաների կամ ծանր զինամթերքի փոխանցման մասին։

Փորձագետները ենթադրում են, որ Ռուսաստանի և Չինաստանի համատեղ ջանքերով Իրանի վրա կարող է ստեղծվել բազմաշերտ հակաօդային պաշտպանության համակարգ, որը կդժվարացնի ԱՄՆ-ի կամ Իսրայելի համար կրկնել անցյալ տարվա ռմբակոծությունների նմանատիպ գործողությունը։

Այս ֆոնին, տարածաշրջանի գրեթե բոլոր երկրները, բացառությամբ Իսրայելի, հստակ դեմ են Իրանի վրա ԱՄՆ-ի հնարավոր հարձակմանը՝ վախենալով, որ Իրանի պետականության փլուզումը կարող է հանգեցնել տարածաշրջանում անկանխատեսելի և ավերողական հետևանքների։

Սակայն, ի հեճուկս ռազմական ուժերի ցուցադրության, Իրանի շուրջ իրավիճակը կարող է դրական շրջվույն ունենալ։ Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանին հայտնել է, որ բանակցությունների համար հիմք է ստեղծվում՝ չնայած լրատվամիջոցներում տիրող ռազմատենչ մթնոլորտին։ Այս հայտարարությունն ի հեճուկս ռազմական ցուցադրության, ցույց է տալիս, որ Թեհրանը պատրաստ է բանակցություններին։

Այսպիսով, Ռուսաստանն ու Չինաստանը Իրանի համար ուժի հենք են ստեղծում, որպեսզի Թեհրանը կարողանա բանակցել Վաշինգտոնի հետ ուժի դիրքերից։ Այս դիվանագիտական մարտահրավերը, փաստորեն, ստեղծում է նոր հնարավորություններ՝ խուսափելու ռազմական հակամարտությունից։

Իրանի շուրջ առկա լարվածության ցանկացած թուլացում, անկասկած, նպաստում է նաև Հայաստանի անվտանգությանը։

Ինչպես է շարունակվելու այս անարդարությունը, մինչև երբ…

Հանրության ուշադրությունը կենտրոնացած է Վարդաշենի հանրակացարանների ծանր վիճակի վրա։ Իհարկե, բոլորս էլ տեղյակ ենք այս խնդրի մասին, որը դարձել է քաղաքի ցավալի ռեալություն։ Տեղեկությունները հասանելի են ոչ միայն սոցիալական ցանցերից, այլև անձամբ ականատեսների հաղորդումներից։

Այս տարվա Ամանորին բնակարաններից մեկի տանիքը փլուզվել էր, իսկ անցյալ ուրբաթ օրը՝ նոր դղրդոցից հետո, փլուզվել է պատերից մեկը։ Բարեբախտաբար, այդ պահին պատերազմի ճակատում գտնվող երեխաները դրսում էին, և մարդկային վնաս չի եղել։ Սակայն այս իրադարձությունները հարց են տալիս՝ մինչև երբ կշարունակվի այս անմխիթար վիճակը։

Այս իրավիճակը հիշեցնում է, որ մինչև որոշակի պահ՝ պետական ծառայողների և պաշտոնատար անձանց կողմից կատարվող միլիոնավոր աշխատավարձերի և միլիարդավոր պարգևավճարների ֆոնին, մեր քաղաքացիները ստիպված են ապրել մահվան սպառնալիքի տակ։

Այս ամենի ֆոնին, որոշ մեկնաբաններ նշում են, որ Իրանի շուրջ առկա լարվածության ցանկացած թուլացում, անշուշտ, կնպաստի մեր երկրի անվտանգությանը։

Անցած շաբաթվա կեսերին ոսկու գինը մեկ ունցիայի համար հասել էր 5600 դոլարի, իսկ արծաթի գինը՝ 121 դոլարի։

Վերջին շրջանակում հասարակական քննարկումներում հաճախակի հնչում է այն կարծիքը, որ այսօրվա Հայաստանում ընտրվում է վախի, հոգնածության և չպայքարելու տարբերակը։ Այս համատեքստում որոշ մեկնաբաններ Նիկոլ Փաշինյանին համեմատում են «հիվանդ հասարակության համախտանիշի» հետ՝ որպես ինքնահաղթահարման վախի մարմնացում։

Նիկոլի «նոր Հայաստանում» կրթվելն այնքան նորաձև է…

Անցած շաբաթվա ընթացքում տեղի ունեցած միջադեպը, որը վերաբերում է անգլերենի միասնական քննության թեստերին, ցնցող է։ Թեստերը, որոնք պետք է գրագետ լինեին, պարունակում էին ուղղագրական սխալներ։ Սա ցույց է տալիս, որ «նորաձև կրթվածքի» գաղափարը, որը հիմա այնքան տարածված է, կարող է ունենալ անսպասելի և անհանգստացնող հետևանքներ։

Իրանի շուրջ առկա լարվածության ցանկացած թուլացում, անկասկած, կնպաստի մեր երկրի անվտանգությանը։ Այս հարցը, որը վերաբերում է մեր պետության ապագային, պահանջում է անհատականացված և խորհրդարանական քննարկումներ։

Արժույթների շուկայում նկատվեց զգալի փոփոխություն։ Ոսկու գինը մեկ ունցիայի համար հասել էր մինչև 5600 դոլարի, իսկ արծաթինը՝ 121 դոլարի։ Այս տվյալները կարևոր են տնտեսական վիճակագրության և ֆինանսական վերլուծությունների համար։

Այսօրվա Հայաստանում, կարծես, ընտրություն է կատարվում՝ մի կողմից՝ վախի, մյուս կողմից՝ հոգնածության և անտարբերության միջև։ Նիկոլը, այս համատեքստում, դիտարկվում է որպես հիվանդ հասարակության համախտանիշ, որը մարմնավորում է ինքնահաղթահարման վախը։

Եթե որևէ քաղաքացի կամ հանրային կառույց տուժի, մեղավորը, ըստ այս տեսակետի, բնականաբար, ոչ թե անձնական անպատրաստությունն է, այլ՝ քաղաքային կառավարման ձախողումը։ Սա ընդգծում է պետական կառավարման և սոցիալական պատասխանատվության կարևորությունը։

Թրամփի հայտարարությունը դոլարի և ոսկու գների վրա ունեցած ազդեցությունը

Անցած շաբաթվա կեսերին ոսկու գինը մեկ ունցիայի համար հասել էր 5600 դոլարի նշագիծ, իսկ արծաթինը՝ 121 դոլարի մակարդակ։ Սակայն հունվարի 30-ին տեղի ունեցավ իրադարձություն, որը կտրուկ փոխեց այս երկու թանկարժեք մետաղների դիրքերը միջազգային շուկայում։

Այսօր ոսկու գինը տատանվում է 4500 դոլարի սահմաններում, իսկ արծաթինը՝ 72 դոլարի մոտակայքում։ Այս անկումը, փորձագետների կարծիքով, պայմանավորված էր ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությամբ՝ կապված Ամերիկայի Դաշնային պահուստային համակարգի (ԴՊՀ) ղեկավարման հետ։

Իրավիճակը հետաքրքրական է դարձել այն բանից հետո, երբ Թրամփը հաճախ հայտարարում էր, որ ԴՊՀ-ի ներկայիս կարգավիճակը նրան արդեն սպառել է։ Սակայն ԴՊՀ-ի ներկայիս նախագահ Ջերոմ Փաուելը հրաժարվում է իջեցնել տոկոսադրույքը, ինչը, ըստ նախագահի, խոչընդոտում է ամերիկյան արտադրանքի մրցունակությունը միջազգային շուկաներում։ Ավելին, Ջերոմ Փաուելի դեմ նույնիսկ սկսվել էր քրեական հետաքննություն։

Այդ ֆոնին, երբ Թրամփի շրջապատում սկսեցին խոսել դոլարի հանդեպ վստահության կորստի և դրա հետևանքով առաջացող խուճապի մասին, նախագահը ստիպված եղավ հայտարարել, որ դոլարին չի սպառնա կործանում։

Որպեսզի կանխվի դոլարի սրընթաց անկումը, հունվարի 30-ին Թրամփը հայտարարեց, որ մայիսին ԴՊՀ-ի ղեկավարի պաշտոնում կնշանակվի Դաշնային պահուստային համակարգի նախկին անդամ Քևին Ուորշը։ Այս անձնավորությունը հայտնի է իր այն տեսակետով, որ երկրի ամենավտանգավոր գործոնը արժեզրկումն է, և, հետևաբար, չի ցանկանա իջեցնել տոկոսադրույքը՝ կանխելու համար այդ երևույթը։ Սա հակասում է նախագահի մյուս հայտարարություններին՝ իջեցնել տոկոսադրույքը և աշխուժացնել տնտեսությունը։

Փորձագետների կարծիքով, Թրամփը ստիպված էր հայտարարել Քևին Ուորշի նշանակման մասին, նույնիսկ մայիսին պիտի լիներ այդ իրադարձությունը, որպեսզի հնարավոր լիներ կանխել շուկաներում առաջացած խուճապը։

Այս իրադարձությունների շարքը ցույց է տալիս, որ հնարավոր չէ միաժամանակ փորձել կանխել գնաճը և աշխուժացնել տնտեսությունը։ Եթե պահպանվեն խաղի նախկին կանոնները, ապա Թրամփը կնմանվի իր նախորդին, Բայդենին, իսկ ամերիկյան տնտեսությունը կշարունակվի դեպի անդունդ։ Մյուս կողմից, կտրուկ քայլերը կարող են հանգեցնել խուճապի և դոլարի անկման։

Այսպիսով, Թրամփի հիմնական մտահոգությունը դոլարի հանդեպ վստահության վերականգնումն է։ Օրինակ, դոլարի փոխարժեքը եվրոյի նկատմամբ քիչ է փոխվել՝ տատանվելով 1.85-ի սահմաններում։

Թեև Թրամփի որոշումը հաջողությամբ շրջեց դոլարի անկումը համաշխարհային շուկայում՝ DXY ինդեքսը բարձրացավ 95.7-ից մինչև 96.4 միավոր, փորձագետները նշում են, որ հիմնական պատճառները, որոնք նպաստում են դոլարի դերի թուլացմանը, չեն վերացել։ Հետևաբար, ոսկու գնի անկումը կարող է մեծ չլինել, իսկ մայիսից, երբ ԴՊՀ-ն կունենա նոր ղեկավար, պարզ կդառնա, թե ոսկու գինը կզարգանա ի՞նչ ուղղությամբ։ Եթե ԴՊՀ-ի տոկոսադրույքը իջեցվի, ոսկու գինը կրկին կբարձրանա, իսկ եթե ոչ, այն կարող է կայունանալ մոտավորապես 4000-5000 դոլարի տիրույթում։ Այսօր այդ տոկոսադրույքը տատանվում է 3.5-3.75 տիրույթում։

Երևանի քաղաքապաշտպանության ոլորտի անտեսված խնդիրը

Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցությունը վերջին տարիներին անընդհատ բարձրաձայնում է քաղաքի ապաստարանների վիճակի և բացակայության խնդիրը։ Իրականությունը միանշանակ է․ դպրոցների և մանկապարտեզների մեծ մասում նման կառույցներ չկան, իսկ առկա ապաստարանները, որոնք հաճախ դիտարկվում են որպես բազմաբնակարան շենքերի նկուղներ, հազվադեպ են համապատասխանում անվտանգության նվազագույն պահանջներին։

Այս իրավիճակի հետ կապված ամենօրյա ահազանգերն են ստանում խմբակցության անդամները՝ վերաբերյալ լքված, անբարեկարգ և ֆիզիկապես վատ վիճակում գտնվող նկուղների, որոնք պետք է ծառայեին որպես ապաստարաններ։ Քաղաքային իշխանությունների կողմից շենքերի մուտքերին փակցված տեղեկատվական ցուցանակները, որոնք պարզապես չեն բացահայտում խնդիրը, ավելի են խորացնում անվստահության մթնոլորտը։

Այս անտեսվածության ֆոնին զավեշտի էժան տպավորություն է ստեղծում այն հանգամանքը, որ քաղաքային բյուջեից հսկայական գումարներ են հատկացվում իբրև պարգևավճարներ կամ անաշխատ եկամուտներ, մինչդեռ քաղաքապաշտպանության ոլորտին, որը պետք է ապահովի բնակչության անվտանգությունը, հատկացվում են միայն չնչին գումարներ։ Օրինակ, 2025 թվականի նախատեսված 79 միլիոն դրամի (որը ճշտված պլանով հաստատվել է 104 միլիոնի) դիմաց 9 ամսում ծախսվել է ընդամենը 31,7 միլիոն դրամ, որից 17 միլիոնը՝ միայն վարչական բյուջե։

Այս ֆինանսական անհամաչափության հետ համադրելով քաղաքային բյուջեի հոդվածի բովանդակությունը, որում ապաստարանների մասին նույնիսկ բառ չկա, ինչպես նաև քաղաքապետի 2025 թվականի հուլիսի 32-Ա որոշումը, հասկանում ենք, որ իշխանությունների համար քաղաքացու անվտանգությունը և ապահովությունը պարզապես չեն համարվում առաջնային խնդիր։ Այս անտեսումը, ցավոք, ոչ միայն տեխնիկական, այլև կառավարչական բնույթի է․ պատասխանատվության բաշխումը համայնքի և կառավարության միջև ստեղծում է սողանցք, որի արդյունքում խնդիրը պասերով փոխանցվում է միմյանց։

Այսպիսով, կարելի է արձանագրել, որ քաղաքապաշտպանության ոլորտում ևս գործում է ժողովրդական ասացվածքի հայտնի տարբերակը․ «Ով չաշխատի, նա ուտի»։ Այս դեպքում, սակայն, «ուտողը» ոչ թե անաշխատ աշխատակիցն է, այլ ողջ քաղաքի բնակչությունը, որը վստահության և անվտանգության հույսի տակ է մնում։

Փաշինյանի իշխանության 7 տարիները. Շիրակի մարզի ողբերգական վիճակը և իշխանության կողմից իրականության թաքնիչ

Իրականության զգացումը կորցրած, Նիկոլ Փաշինյանը ժողովրդի բարեկեցությունը չի չափում իրական սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշներով, այլ Եվրոպա գնացող-եկող քաղաքացիների թվով։ Սա ոչ թե տնտեսական աճի ցուցանիշ է, այլ փորձ է թաքցնելու հանրապետության ողբերգական վիճակը, որը 7 տարվա ընթացքում ոչ միայն չի բարելավվել, այլ որոշ մարզերում, ինչպիսիք են Շիրակը և Գեղարքունիքը, նույնիսկ վատթարացել է։

Քաղաքական իշխանության հիմնական թերությունը նրա անկարողությունը կատարել իրական, տեսանելի տնտեսական ծրագրեր է։ Փաշինյանի կառավարությունը չի կարող ցույց տալ որևէ լուրջ տնտեսական արդյունք՝ օտարերկրյա խոշոր ներդրում կամ իրականացված մասշտաբային նախագիծ։ Իշխանության միակ «հաջողությունը» պետական պարտքի կրկնապատկումն է։

Այս ամենը հատկապես ցայտուն է դառնում, երբ նայում ենք Շիրակի մարզի իրավիճակին։ Ինքնաթիռի տոմսերի վաճառքի աճը չի կարող փոխարինել այն բանին, որ Շիրակը շարունակում է մնալ աղետի գոտու կարգավիճակում։ Ինչպես որևէ քննադատություն, այնպես էլ ողջունելի փոփոխություն իշխանության 7 տարիների ընթացքում այստեղ չի գտնվել։

Եթե նայենք նախորդ իշխանությունների ժառանգությանը, 1991 թվականից մինչև 2018 թվականը բոլոր կառավարությունները, անկախ իրենց քաղաքական ուղղվածությունից, կառուցապատման և շինարարության ոլորտում իրենց հետքը թողել են։ Դրանք են Անի թաղամասի վերակառուցումը, Լինսի հիմնադրամի կողմից իրականացված շինարարությունները, Մուշ թաղամասի բարեկարգումը և Գյումրու կենտրոնի վերափոխումը։

Իսկ ՔՊ-ական իշխանությունը, որը պնդում է լինել ժամանակակից և արդյունավետ, նույնիսկ մեկ շենք չկարողացավ կառուցել անօթևանների համար։ Իրենց կողմից սկսված միակ մասշտաբային շինարարությունը՝ Արթուր Ալեքսանյանի անվան սպորտային համալիրը, ավարտին հասցնելու փոխարեն, 2 տարի կառուցվեց, 2 տարի էլ՝ սխալների պատճառով քանդվում է։ Կապսի կիսակառույց ջրամբարը, որը նույնպես պետք է լիներ իշխանության հաջողության խորհրդանիշը, մնացել է անավարտ։

Այսպիսով, իշխանության կողմից ստեղծված միակ «հետքը», որը մնացել է Շիրակում, ոչ թե նոր կյանք է, այլ Շիրակ գերեզմանատան մեծացած զինվորական պանթեոնն է։ Սա ոչ թե աճի, այլ կորստի և ողբերգության խորհրդանիշ է։

Այս իրողությունը պարզապես ցույց է տալիս, որ իշխանությունը փորձում է իրականության հետ բախվելու փոխարեն, այն թաքցնելու և շեղելու։ Փաշինյանի կառավարությունը, որը պետք է ժողովրդի բարեկեցությանը ծառայեր, փաստացի դարձել է այն մարզի բնակչության համար, որը 50 տոկոսով ապրում է աղքատության մեջ, իրենց ապրելակերպը բարելավելու փոխարեն, հայտարարում է, թե իրենք լավ են ապրում, քանի որ Եվրոպա գնացող-եկողների թիվը աճել է։ Սա ոչ թե տնտեսական աճ է, այլ իրականության դեմ պայքարի և ժողովրդի նկատմամբ վստահության կորստի ցայտուն դրսևորում է։

ՔՊ-ի և նրա աջակիցների առաջ ծառացած խնդիրը

Արդեն մի քանի շաբաթ է, ինչ հասարակական լրատվական ոլորտում ակտիվ քննարկում է առաջացել ապաքաղաքական բնույթի նախաձեռնության շուրջ, որը, թերևս, ամենահստակ կերպով արտահայտում է իշխող քաղաքական ուժերի՝ «Քայլըրդ» կուսակցության (այսուհետև՝ պայմանական ՔՊ) և նրա աջակիցների առջև ծառացած խնդիրը։

Այս խնդիրը պայմանական ՔՊ-ի համար ոչ թե նոր է, այլ ավելի շուտ՝ ծավալված և բարդացված տարբերակ։ Քանի որ 2018 թվականի ընտրություններից հետո ստացված կայուն մեծամասնությունը, իրենց հերթին, 2018 թվականից ի վեր ոչ մի ազդեցություն չի ունեցել, պայմանական ՔՊ-ն հասկանում է, որ իր իշխանությունը պահպանելու համար պետք է գործի երկու հիմնական ուղղությամբ։

Առաջին տարբերակը՝ իշխանության պահպանման համար, պահանջում է ընտրություններին մասնակցելուց զերծ մնալ ավելի մեծ թվով ընտրողների։ Եթե ընտրողական մասնակցությունը նվազի, ապա պայմանական ՔՊ-ն ավելի հեշտությամբ կարող է վերարտադրել իր իշխանությունը։

Երկրորդ տարբերակը՝ ավելի խորհրդանշական և մանիպուլյատիվ, նախատեսում է «բոլորից զզվել» էլեկտորատի ձայների մի մասը, որոնք, եթե նույնիսկ մասնակցեն ընտրություններին, հետագայում կգումարվեն պայմանական ՔՊ-ին։ Այս մոտեցման համար պետք է ստեղծվեն նմանատիպ «պրոքսի» նախաձեռնություններ, որոնք կհամախմբեն ընտրողներին՝ նրանց համոզելով, որ իրենց ձայնը կնպաստի ոչ թե պայմանական ՔՊ-ի, այլ այլընտրանքային ուժերի հաղթանակին։

Այսպիսով, ստեղծվում է իրավիճակ, երբ ընտրողը, իրեն հավատացնելով, որ աջակցում է իշխանափոխի, իր ձայնը փաստացի տալիս է պայմանական ՔՊ-ին՝ ապահովելով նրա կայունությունը։

Այս նախաձեռնության ամբողջ իմաստն այն է, որ, ըստ նրա հեղինակների, ԱԺ անցած ցանկացած ուժ, որը համաձայնվի այդ պահանջներին, կոալիցիա կկազմի պայմանական ՔՊ-ի հետ, եթե իրենց հնարավոր ձայների պահանջն առաջանա։ Իհարկե, պայմանական ՔՊ-ն, եթե նման տարբերակ ստեղծվի, բացարձակապես կընդունի այդ անիմաստ պահանջները՝ իր իշխանությունը պահպանելու համար։

Այս նախաձեռնությունը, թեև պարզունակ է, բայց իր հասկանալիությամբ կարող է գրավել որոշակի շրջանակի մարդկանց, ովքեր հոգնած են քաղաքական մարտահրավերներից և փնտրում են պարզ ու հստակ պատասխաններ։

Այսպիսով, պայմանական ՔՊ-ի և նրա աջակիցների առաջ ծառացած խնդիրը ոչ թե ծավալուն քաղաքական ծրագրի բացակայությունն է, այլ այն ճշմարտության բացահայտումը, որ նրանք, իրենց իշխանությունը պահպանելու համար, պատրաստ են օգտագործել ցանկացած, նույնիսկ ամենահակասական և անտրամաբանական մեթոդ։