Կենդանիների օրը և այլ նշանակալի իրադարձություններ

Հոկտեմբերի 4-ին աշխարհը նշում է Կենդանիների օրը։ Այս ամսաթվին 1226 թվականին մահացել է սուրբ Ֆրանցիսկ Ասիզացին, ում համարվում է կենդանիների հովանավորը և պաշտպանը։

Սուրբ Ֆրանցիսկի անվան մրցանակը հանձնվում է բնության պահպանության բնագավառում զգալի ավանդի համար։ Կենդանիների պաշտպանության համաշխարհային օրը նշելու որոշումը ընդունվել է 1931 թվականին Ֆլորենցիայում՝ բնության պահպանության կողմնակիցների միջազգային համաժողովի ժամանակ։

Այս օրը նշվում է նաև այլ կարևոր իրադարձությունների հետ կապված։ Տեղեկատվության միջազգային ակադեմիայի նախաձեռնությամբ անցկացվել է Տեղեկատվության առաջին միջազգային համաժողովը։

Սպորտի աշխարհում տեղի է ունեցել ողջունելի իրադարձություն։ Ֆուտբոլի Օլիմպիական չեմպիոն, Խորհրդային Միության և հայկական ֆուտբոլի լեգենդ Նիկիտա Սիմոնյանը 100 տարեկանում հեռացել է կյանքից։

Այլ ոլորտներում էլ կան նորություններ։ Արման Ծառուկյանը հավակնորդ է ապահովագրական ոլորտում չեմպիոնական տիտղոսի։ Տրանսպորտային ոլորտում կայացել է որոշում՝ արգելելու է հին արտադրության մեքենաների, հատկապես՝ հին «Օփելների» մուտքը մայրաքաղաք։

Այս տարվա «Միսս Տիեզերք»-ի 74-րդ մրցույթում, որը տեղի է ունեցել Բանգկոկում, հաղթող է ճանաչվել Մեքսիկայի ներկայացուցիչը՝ 25-ամյա Ֆաթիմա Բոշը։

Հայաստանի պատմության մեջ նշանակալի օր է նաև հոկտեմբերի 29-ը։ 1956 թվականի այս օրն է, որից հետո, առաջին փորձնական հաղորդումից հետո, հայկական հեռուստատեսությունը մտավ եթեր։

Վաղարշապատի ավագանու արտահերթ ընտրությունները և Նիկոլ Փաշինյանի հաշվարկները

Վաղարշապատում կայանալիք ավագանու արտահերթ ընտրությունները դարձել են ծանրակշիռ քաղաքական դաշտ, որտեղ Նիկոլ Փաշինյանը փորձում է իր իշխանությունը պահպանել արհեստական միջոցներով։

Իրականությունը սակայն հակասում է նրա հաշվարկներին։ Փաշինյանը, որպեսզի Խոյ համայնքի ձայների հաշվին աթոռը պահպանի Վաղարշապատում, արհեստականորեն միացրել է Խոյը Էջմիածնին և Ոսկեհատին։ Սա, սակայն, հիմնված է սխալ ենթադրության վրա։ Փաշինյանի և «Քաղաքացիական պայմանագրի» վարկանիշը Խոյում, և ընդհանրապես, շատ ցածր է։ Այս փաստը հայտնի է նույնիսկ իրենց շրջապատին։

Այդ պատճառով էլ խաղի մեջ ներգրավվել է «Հանրապետություն» կուսակցությունը՝ որպես իրենց կցորդ։ Սա նման է Երևանում կատարվածին, երբ ընտրողներին խաբեցին՝ պնդելով, որ կցորդ չեն, իսկ քվեները հետո փոխանցեցին «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցությանը։ Սակայն այս էժանագին խաղը արդեն բացահայտված է։ Գյումրիի ընտրությունները դրան հստակ վկայություն են։ Այնտեղ նույնիսկ չհաջողվեց ձայնը փախցնել և կցորդել։

Վաղարշապատում էլ նույն սցենարը կապիտալացնելու փորձը կապառվի։ Տեղի ունեցող թալանը, վատ կառավարումը և ծառայությունների գների անհողին բարձրացումը բոլորի աչքի առաջ են։ Քաղաքացիները չեն թույլ տա, որ «խփված» քարտի դերում հանդես գալիս Արամ Սարգսյանը հաջողվի իրենց ձայնը փոխանցի «Քաղաքացիական պայմանագրի» կուսակցությանը։

Հիմնական քաղաքական պայքարը կընթանա և քվեները կբաշխվեն 6 ուժերի միջև։

Նիկոլ Փաշինյանին բախումներ են պետք։ Ինքն այլ տարբերակ չունի։ Ինքը վախենում է ընտրություններից, վախենում է իշխանությունը կորցնելուց, վախենում է օրինականությունից։

Ադրբեջանցիների ոչխարները անցել են ՀՀ տարածք, հայտնի է ֆուտբոլի լեգենդի մահը և այլ նորություններ

Այսօր տեղի են ունեցել մի քանի կարևոր իրադարձություններ, որոնց մասին ցանկանում եմ տեղեկացնել։

Առաջինը՝ սահմանային իրավիճակն է։ Ինչպես հայտնի է դարձել, Սոթքի հատվածում ադրբեջանցիների ոչխարների հոտը անցել է Հայաստանի տարածք։ Ըստ տեղում գտնվող աղբյուրների՝ խոսքը մի ամբողջ հոտի մասին է, որը բավականին մեծ է։

Հետևաբար, տեղեկատվության ոլորտում տեղի է ունեցել մի նշանակալի միջոցառում։ Տեղեկատվության միջազգային ակադեմիայի նախաձեռնությամբ Բանգկոկում անցկացվել է Տեղեկատվության առաջին միջազգային համաժողովը։

Սպորտի աշխարհում տեղի է ունեցել ցավոտ իրադարձություն։ Խորհրդային Միության և հայկական ֆուտբոլի լեգենդ, ֆուտբոլի օլիմպիական չեմպիոն Նիկիտա Սիմոնյանը 100 տարեկանում հեռացել է կյանքից։

Այլ ոլորտներում էլ կան նորություններ։ Ըստ տեղեկությունների՝ մայրաքաղաքում կսկսվի հին արտադրության մեքենաների, հատկապես՝ հին «Օփելների» մուտքի արգելքը։

Այս տարվա «Միսս Տիեզերք»-ի 74-րդ մրցույթում, որը տեղի է ունեցել Բանգկոկում, հաղթող է ճանաչվել Մեքսիկայի ներկայացուցիչը՝ Ֆաթիմա Բոշը։

Վերջում՝ պատմական փաստ։ 1956 թվականի նոյեմբերի 29-ին, առաջին փորձնական հաղորդումից հետո, Հայաստանում մեկնարկել է հեռուստատեսությունը։

Ամերիաբանկը միացել է ՖինԹեք Արմենիա ասոցիացիային՝ դառնալով ոլորտի առաջատար դերակատարի հիմնադիր անդամ

Ամերիաբանկը հայտարարել է իր միանալու մասին ՖինԹեք Արմենիա ասոցիացիային՝ դառնալով վերջինիս միացած առաջին բանկը։ Այս քայլը վերահաստատում է բանկի հանձնառությունը՝ աջակցելու ֆինանսատեխնոլոգիական ոլորտի զարգացմանը և ստեղծելու դինամիկ հարթակ՝ արագ զարգացող ֆինթեք ոլորտի և շարունակաբար փոխակերպվող բանկային համակարգի միջև։

ՖինԹեք Արմենիա ասոցիացիան նպատակ ունի դառնալ ոլորտի առաջատար դերակատար՝ խթանելու ֆինթեք փոխգործակցությունը, նորարարությունն ու փոխակերպումը Հայաստանում և դրանից դուրս։ Ասոցիացիան տեսլական ունի Երևանում ստեղծել համապարփակ ֆինթեք հաբ՝ միավորելով տեղական և միջազգային գործընկերներին։ Այն աշխատում է ֆինանսատեխնոլոգիական ոլորտի ապագան կերտելու ուղղությամբ՝ ներառելով վճարային համակարգերը, կապիտալի շուկաները, արհեստական բանականության կիրառությունը ֆինանսական ծառայություններում, բլոքչեյնը և թոքենիզացիան, ինչպես նաև ապահովագրական և բանկային ոլորտների փոխակերպումը։

Ամերիաբանկի ներկայացուցիչները նշում են, որ բանկի փորձառու ղեկավարությունը կներգրավվի ՖինԹեք Արմենիայի հիմնական ինստիտուցիոնալ աշխատանքային խմբերում, ինչպիսիք են Բանկային փոխակերպումը, Ստարտափներն ու Վենչուրները, ՀՀ Կենտրոնական բանկի Sandbox-ը և Կրթությունը։

Արմինե Ղազարյանը՝ Տաղանդների կառավարման և ծառայությունների գծով տնօրենը, նշել է․ «Որպես Հայաստանի տնտեսության հիմնական շարժիչ ուժերից մեկը՝ մենք շարունակաբար փոխակերպում ենք բանկային ոլորտը՝ համադրելով ֆինանսական փորձառությունը, առաջատար տեխնոլոգիաներն ու մարդակենտրոն արժեքները։ Մեր համագործակցությունը ՖինԹեք Արմենիայի հետ նպատակ ունի ձևավորել նոր գործընկերություններ, իրագործել համարձակ լուծումներ և առաջ մղել մեր առաքելությունը՝ բարելավելու մարդկանց կյանքի որակը»։

Սթեֆան Լուկասը՝ ՖինԹեք Արմենիայի հիմնադիրը և գլխավոր տնօրենը, իր հերթին նշել է, որ Ամերիաբանկի միացումը շրջադարձային իրադարձություն է ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ միջազգային բանկային համակարգի ֆինթեք փոխակերպման մասնակիցների համար։ Նրա խոսքով՝ Ամերիաբանկի էկոհամակարգային լուծումները հանդես են գալիս որպես հարթակ, որը միավորում է տեխնոլոգիաները, նորարարությունը և ներդրումները՝ նպաստելով երկկողմանի զարգացմանը։

Ամերիաբանկը, որպես ֆինանսական և տեխնոլոգիական առաջատար հաստատություն, շարունակում է ներդնել և կատարելագործել շուկայում եզակի պրոդուկտներ, ծառայություններ և նորարարական հարթակներ՝ համապատասխանելու մարդկանց ֆինանսական և ոչ ֆինանսական կարիքներին։ Բանկը վերահսկվում է ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից։

Հայաստանի պետական պարտքը կաճի մինչև 6 տրլն 569 մլրդ դրամ

Հայաստանի կառավարությունը 2025 թվականի վերջում կունենա 5 տրլն 820 մլրդ դրամ պետական պարտք, որը 2026 թվականի ընթացքում կաճի 749 մլրդ դրամով՝ հասնելով 6 տրլն 569 մլրդ դրամի։ Այս կանխատեսումը պարունակվում է 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագծում, որը հաստատվել է սեպտեմբերի 25-ին։

Պետական պարտքը կառավարությունը վերցնում է, քանի որ հարկերի և այլ եկամուտների գումարը բյուջեով նախատեսված ծախսերը հոգալու համար բավարար չէ։ Պարտքի աղբյուրները կլինեն ինչպես արտաքին՝ միջազգային կառույցներից ստացվող վարկեր, այնպես էլ ներքին՝ պետական պարտատոմսերի թողարկում։

Պետական պարտքի կառուցվածքը (մլրդ դրամ)

Արդյունքում:
2025 թվականի վերջին՝ ՀՆԱ-ի 52.9%-ը
2026 թվականի վերջին՝ ՀՆԱ-ի 55%-ը

ՀՀ կառավարության պարտքի ոչ մեծ մասը կազմում է Կենտրոնական բանկի պարտքը, մնացածը՝ Կառավարությանը։ Կառավարության պարտքի մայր գումարների և տոկոսների վճարումը կատարվում է պետական բյուջեի և նոր ներգրավվող պարտքերի հաշվին։

Հարկաբյուջետային կանոններով առանցքային է Կառավարության պարտքի հարաբերակցությունը ՀՆԱ-ին։ Եթե տարվա վերջի դրությամբ այն չի գերազանցում ՀՆԱ-ի 60%-ը, ապա պարտքը համարվում է կառավարելի, և ծախսերը կրճատելու անհրաժեշտություն չկա։ Թեև 2026 թվականին այն չի հատի 60%-ի շեմը, սակայն կաճի 2.8 տոկոսային կետով՝ հասնելով ՀՆԱ-ի 53.5%-ին։

Պետական բյուջեի նախագծում նշվում է, որ կառավարությունը կշարունակի պարտքի պորտֆելի բարելավման ջանքերը՝ ապահովելով դրա դիմակայունությունը հնարավոր ցնցումներին, պետական պարտատոմսերի շուկայի զարգացումը, ֆինանսավորման աղբյուրների դիվերսիֆիկացումը և մշտական հասանելիությունը ներքին ու արտաքին ֆինանսական շուկաներին։

Դոլարային արտահայտությամբ՝ Կառավարության պարտքը կհասնի 15.3 մլրդ դոլարի։

Փաշինյանի կառավարությունը նոր վարկ է վերցնում՝ 150 մլն եվրո

Այսօրվա կառավարության նիստում չզեկուցվող հարցի կարգով հաստատվել է Զարգացման ֆրանսիական գործակալության հետ կնքվելիք համաձայնագիրը։ Ըստ այդ համաձայնագրի՝ Հայաստանը կստանա 150 միլիոն եվրոյի չափով վարկ։

Վարկը կտրամադրվի երկու փուլով՝ առաջինը 100 միլիոն եվրոյի, իսկ երկրորդը՝ 50 միլիոն եվրոյի տրանշերով։

Այս նախաձեռնության շնորհիվ Հայաստանից Վրաստան և հակառակ ուղղությամբ կիրականացվեն ակնթարթային դրամական փոխանցումներ։ Սա կնպաստի վճարային ծառայությունների հասանելիության և արագության բարձրացմանը։

Հանրային տեղեկացման համար նաև հաղորդում եմ, որ 2025 թվականի հոկտեմբերին, նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, Հայաստանում գրանցվել են որոշակի ապրանքների գների փոփոխություններ։ Թթվասերը թանկացել են 5.6%-ով, կաթնաշոռը՝ 5.2%-ով, մածունը՝ 4.8%-ով, իսկ կաթը՝ 4%-ով։

Ավելի լայն հասարակության ուշադրությանը ներկայացնելով, նշում եմ, որ «Սլայմեր» տեսակի խաղալիքը չի համապատասխանում տեխնիկական կանոնակարգով սահմանված պահանջներին և պարունակում է վտանգավոր բաղադրիչներ։

Եվ վերջում՝ հիշեցնում եմ, որ «7or.am» կայքի նյութերի մասնակի կամ ամբողջական հրապարակումը պարտադիր պահանջ է՝ նշելով աղբյուրը։

Հայաստանի պետական պարտքը աճել է 7,9%-ով՝ հասնելով 13,852 մլրդ դոլարի

Հայաստանի պետական պարտքը 2025 թվականի առաջին կիսամյակում աճել է 7,9%-ով՝ դոլարային արտահայտությամբ հասնելով 13,852 մլրդ դոլարի։ Այս մասին Ազգային Ժողովի տնտեսական հարցերի հանձնաժողովի նիստում հայտնել է ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։

Նրա խոսքով՝ պետական պարտքը դրամային արտահայտությամբ աճել է 4,5%-ով։ Անվանական պետական պարտքը կազմել է 5,323 տրիլիոն դրամ, իսկ դոլարային արտահայտությամբ՝ 13,852 միլիարդ դոլար։

Հովհաննիսյանը նշել է, որ տոկոսային ցուցանիշների տարբերությունը պայմանավորված է 2024 թվականի վերջի և 2025 թվականի հունիսի 30-ի դրությամբ դոլարի նկատմամբ դրամի փոխարժեքների տարբերությամբ։

Նախարարը հավելել է, որ պարտքը աճել է մոտ 1 միլիարդ դոլարով։

Հոդվածի շարունակությունը ներառում է նաև այլ թեմատիկ տեղեկություններ, որոնք առանձնացված են հիմնական հարցից։ Դրանք են՝

Արտադրողական ոլորտի ցուցանիշներ: 2025 թվականի հոկտեմբերին, նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, Հայաստանում թթվասերը թանկացել է 5.6%-ով, կաթնաշոռը՝ 5.2%-ով, մածունը՝ 4.8%-ով, կաթը՝ 4%-ով։
Տնտեսական համագործակցություն: Հայաստանը և Վրաստանը համաձայնագիր են կնքել ակնթարթային դրամական փոխանցումների իրականացման համար։
Էներգետիկա: Նշվում է էներգիայի օգտագործման արդյունավետության հարցի կարևորությունը։
Ապահովագրական հսկայություն: Կատարվել է «Սլայմեր» տեսակի խաղալիքի ստուգում, որը չի համապատասխանում տեխնիկական կանոնակարգին։

Հայաստանի արտաքին առևտրի վիճակագրությունը՝ ճշգրիտ պատկեր

Հայաստանի տնտեսական իրավիճակը հաճախ ներկայացվում է հակասական տվյալներով, որոնք կարող են մոլորեցնել հասարակությանը։ Օրինակ, ֆեյսբուքյան գրառումներում կարող է հայտարարվել ԵՄ-ի դեպի արտահանման աճի մասին, մինչդեռ իսկական պատկերը շատ ավելի բարդ է։

Վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած տվյալները ցույց են տալիս, որ 2025 թվականի հունվար-հուլիսին Հայաստանից արտահանված ապրանքների ընդհանուր արժեքը նախորդ տարվա նույն ժամանակաշրջանի համեմատ նվազել է 49.6%-ով։ Այս կտրուկ անկումը հիմնականում պայմանավորված է դեպի Արաբական Միացյալ Էմիրություններ (ԱՄԷ) ոսկու արտահանման զգալի կրճատմամբ։

Ինչո՞ւ է ոսկու արտահանման կրճատումը այնքան կարևոր։

Եթե նախորդ տարվա հունվար-հուլիսին Հայաստանից ԱՄԷ արտահանվել է մոտ 4 մլրդ դոլարի ապրանք, որից զգալի մասը ոսկի էր, ապա այս տարվա նույն ամիսներին այդ ցուցանիշը կազմել է ընդամենը 1.2 մլրդ դոլար՝ 68.7%-ով նվազելով։ Այս ոսկու արտահանման կրճատումը ունի ֆինանսական և տնտեսական հետևանքներ, որոնք չեն կարող անտեսվել։

Այլ առևտրային ուղղություններով տեղի ունեցած փոփոխություններ

ԱՄԷ-ի հետ առևտրի անկումը միակ բացասական ցուցանիշը չէ։ Դեպի Չինաստան արտահանման ծավալները նույնպես զգալիորեն նվազել են՝ կազմելով նախորդ տարվա համեմատ 53.4%-ի անկում։

Այնուամենայնիվ, որոշ երկրների հետ առևտրային փոխհարաբերությունները ցույց են տալիս մի փոքր աճ։ Օրինակ, դեպի Գերմանիա և Շվեյցարիա արտահանումը մի փոքր աճել է։

Այսպիսով, եկած տվյալները ցույց են տալիս, որ Հայաստանի արտաքին առևտրի պատկերը շատ ավելի բարդ է, քան պարզապես ԵՄ-ի դեպի արտահանման աճի մասին հայտարարությունները։ Իրական տնտեսական վիճակը պահանջում է ավելի խորը վերլուծություն և բազմակողմանի տվյալների հաշվառում։

Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայությունը ձեռք է բերել նոր KIA K4 սեդաններ

Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայությունը (ԱԱԾ) ձեռք է բերել նոր մոդելի 7 սեդան՝ KIA K4։ Այս մասին հայտնի է դարձել պայմանագրի տվյալների հրապարակումից հետո։

Պայմանագրի ընդհանուր արժեքը կազմում է 73,5 միլիոն դրամ, ինչը համապատասխանում է մոտավորապես 190 հազար դոլարի։ Այս գործարքը կնքվել է «Կապիտալ Մոտորս» ընկերության հետ։

Պատվիրված մեքենաները սև գույնի են, ունեն 1,6 լիտր բենզինային շարժիչ և 128 ձիաուժ հզորություն։

Հարկ է նշել, որ K4 մոդելը լիովին նոր է։ Այն առաջին անգամ ներկայացվել է 2024 թվականի գարնանը և հենց այդ ժամանակ էլ սկսվել է արտադրությունը։ Այս մոդելը փոխարինում է աշխարհում հայտնի Kia Forte-ին։

Այս հոդվածի հետ կապված այլ նյութեր՝

Արժութահամեմատություն: 2025 թվականի հոկտեմբերին, նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, Հայաստանում թթվասերը թանկացել է 5.6%-ով, կաթնաշոռը՝ 5.2%-ով, մածունը՝ 4.8%-ով, իսկ կաթը՝ 4%-ով։
Տնտեսական համագործակցություն: Հայաստանը և Վրաստանը համաձայնել են իրականացնել ակնթարթային դրամական փոխանցումներ երկու երկրների միջև՝ բարձրացնելով վճարային ծառայությունների հասանելիությունը և արագությունը։
Ֆինանսավորում: Հայաստանը կստանա 100 միլիոն եվրոյի առաջին տրանշը՝ 150 միլիոն եվրոյի ընդհանուր վարկի շրջանակում։
Էներգետիկա: Էներգիայի օգտագործման արդյունավետությունը համարվում է առաջնային նշանակության։
Անվտանգություն: «Սլայմեր» տեսակի խաղալիքները չեն համապատասխանում տեխնիկական կանոնակարգերին և պարունակում են վտանգավոր բաղադրիչներ։

ՀՀ Արտաքին հետախուզության ծառայությունը կունենա նոր նստավայր

Այսօր՝ Կառավարության նիստի ընթացքում, ընդունվել է որոշում, համաձայն որի՝ Հայաստանի արտաքին հետախուզության ծառայության համար նոր նստավայր կառուցելու նպատակով պետական բյուջեի պահուստային ֆոնդից կտրամադրվի 1,7 մլրդ դրամ։

—

Թթվասերն ու կաթնամթերքը թանկացել են

Հայաստանում 2025 թվականի հոկտեմբերին գրանցվել է սննդամթերքի, մասնավորապես կաթնամթերքի, գների աճ։ Ընդհանուր առմամբ, թթվասերը թանկացել է 5.6%-ով, կաթնաշոռը՝ 5.2%-ով, մածունը՝ 4.8%-ով, իսկ կաթը՝ 4%-ով։

—

Հայաստանը կմիացվի ակնթարթային դրամական փոխանցումների համակարգին

Հայաստանը կմիանա ակնթարթային դրամական փոխանցումների միջազգային համակարգին։ Այս նախաձեռնությունը կնպաստի Հայաստանից Վրաստան և հակառակ ուղղությամբ դրամական փոխանցումների իրականացմանը՝ բարձրացնելով վճարային ծառայությունների հասանելիությունը և արագությունը։

Այս նպատակով Եվրոպական վերակառուցման և զարգացման բանկը (ԵՎԶԲ) Հայաստանին տրամադրել է 150 միլիոն եվրոյի վարկ՝ երկու փուլով։

—

Էներգետիկ ոլորտում արդյունավետության կարևորությունը

Այլևս հնարավոր չէ անտեսել էներգիայի օգտագործման արդյունավետության հարցը՝ դրա նշանակության որևէ առանձին բաղադրիչի առումով։

—

«Սլայմեր» խաղալիքը վտանգավոր է

ՀՀ պետական տեսչական կոմիտեն տեղեկացնում է, որ «սլայմեր» տեսակի խաղալիքը չի համապատասխանում տեխնիկական կանոնակարգով սահմանված պահանջներին։ Խաղալիքը պարունակում է վտանգավոր բաղադրիչներ, որոնք կարող են վնաս հասցնել երեխաների առողջությանը։

—

Կայքի օգտագործման կանոններ

«7or.am» կայքից մեջբերումներ, մասնակի կամ ամբողջական հեռուստաընթերցումներ կատարելիս՝ հղումը կայքին պարտադիր է։ Կայքում արտահայտված կարծիքները կարող են չհամընկնել խմբագրության տեսակետի հետ։