Գյումրիի քաղաքացիները պահանջում են ազատ տնտեսական գոտի և ազատ քաղաքի կարգավիճակ

Գյումրիում արդեն 10 օր է, ինչ ընթանում է ստորագրահավաք, որի նպատակն է Գյումրիի ավագանուն ուղերձ հղել՝ պահանջելով քաղաքին ազատ տնտեսական գոտու (ԱՏԳ) կարգավիճակ և հարկային արտոնյալ ռեժիմ։ Նախաձեռնողը Գյումրիի քաղաքապետի հավակնորդներից մեկը՝ Կարեն Սիմոնյանն է։

Ստորագրահավաքի մասին ուղերձը, որը հավաքագրված ստորագրություններով կներկայացվի ավագանու օրակարգում, պահանջում է, որ նորընտիր ավագանին առաջարկ–պահանջով հանդես գա ԱՏԳ-ի և ազատ քաղաքի թեմայով։

Չնայած Գյումրիի ավագանին չունի ազատ տնտեսական գոտի ստեղծելու և հարկային արտոնյալ ռեժիմ սահմանելու իրավասություն, ավագանու լիազորությունների շրջանակներում տեղավորվում է ուղերձ հղելը և պահանջելը։

Համայնքի ավագանուն ուղերձի նախագիծը ներկայացնելու համար օրենքով պահանջվում է հաշվառված և 16 տարին լրացած քաղաքացիների 1 տոկոսի ստորագրություն, ինչը նշանակում է մոտ 1.100 ստորագրություն։ Կարեն Սիմոնյանի թիմն արդեն իսկ հավաքագրել է 3.500-ից ավելի ստորագրություն, ինչը դարձնում է այս գործընթացը աննախադեպ Հայաստանի համայնքների համար։

Այս նախաձեռնությունը նպատակ ունի Գյումրիի քաղաքացիների ուժով ստիպել իշխանություններին, որպեսզի քաղաքը չմնա հետին պլանում։

Ազատ տնտեսական գոտու ծրագրի գաղափարը նոր չէ։ Այն առաջին անգամ հնչել է 1988 թվականի երկրաշարժից հետո։ 2019 թվականին կառավարությունը նույնիսկ որոշում էր ընդունել Գյումրիում ԱՏԳ ստեղծելու մասին, սակայն այդ որոշումը մնաց թղթի վրա։

Հետաքրքրական է, որ «Քաղաքացիական պայմանագրի» ներկայացուցիչները, դեռևս ԱՏԳ-ի ծրագրի ներկայացումն ավարտված չէր, սկսեցին քննադատել այն՝ հարցնելով, թե ի՞նչ կապ ունի այն Գյումրիի ավագանու լիազորությունների հետ։ Սակայն, ինչպես նշվում է, ԱՏԳ-ի ստեղծումը կենտրոնական իշխանության ֆունկցիա է, իսկ ավագանին կարող է դրա վերաբերյալ պահանջ հղել։

Այս պահին գյումրեցիները պետք է իրենց ձեռքը վերցնեն քաղաքի զարգացման ճակատագիրը։ Ստորագրահավաքը դրանց առաջին քայլն է, որից հետո կկազմավորվի նոր՝ ՔՊԿ-ազերծ իշխանություն, որը հետագայում կմասնակցի համապետական գործընթացներին։

Գյումրիի ավագանու ընտրությունները՝ քաղաքական դաշտի նոր խաղ

Գյումրիի ավագանու արտահերթ ընտրությունները, որոնք նախատեսված են մայիսի 26-ին, դարձել են ոչ միայն քաղաքի, այլև ամբողջ հանրապետության համար կարևոր իրադարձություն։ Դրանք ավելի շատ քաղաքական պայքարի դաշտ են, քան տեղական ինքնակառավարման մարմնի ձևավորման գործընթաց։

Այս ընտրություններում «Քաղաքացիական պայմանագիրը» (ՔՊԿ) կուսակցությունը, որը վերջին տարիներին իշխել է Երևանում, հիմա փորձում է կրկնել իր հաջողությունը նաև Գյումրիում։ Սակայն այս անգամ իրավիճակը զգալիորեն տարբեր է։ 2021 թվականի ավագանու ընտրություններին, երբ ՔՊԿ-ն ունեցավ համեմատաբար բարձր դիրքեր, այժմ իր դիրքերը շատ ավելի թույլ են։ Քաղաքի իշխանությունները փորձում են կրկին վերարտադրել իրենց իշխանությունը, սակայն այս խաղը «վառված» է, և գյումրեցիները չեն թույլ տա մանիպուլյացիաներ կամ ձայն տալ ՔՊԿ-ի դրածոներին։

Այս պայքարում հիմնական դերակատարներն են իշխող կուսակցությունը և հակաիշխանական դաշինքը։ ՔՊԿ-ի կողմից ֆավորիտ է համարվում Գյումրիի քաղաքապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Սերգեյ Մինասյանը։ Նրա դիրքերը ամրապնդում են նաև վարչական ռեսուրսները և իշխանական կառույցների աջակցությունը։

Հակառակորդական կողմում հիմնական թեկնածուներն են նախկին քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանը և Գյումրիի զարգացման ծրագրով ներկայացվող գործարար Կարեն Սիմոնյանը։ Վերջինս, թեև դեռ պաշտոնապես չի հայտարարել իր մասնակցության մասին, իրականում հանդես է գալիս որպես հիմնական խաղացող՝ հավակնելով ձայների լուրջ մասի։ Նրա քաղաքական դիրքավորումը հստակ է՝ նա իրեն դիտարկում է որպես օրվա իշխանությանն իրական և ընդդիմադիր այլընտրանք։

Ընտրությունների վրա որոշիչ ազդեցություն կունենա քաղաքական գործոնը։ Քաղաքական ուժերի պաշտպանությունը և քարոզարշավի ընթացքը կլինեն այն գործոնները, որոնք կորոշեն վերջնական արդյունքը։ Քարոզարշավը դեռ պաշտոնապես չի մեկնարկել, բայց արդեն բոլոր թեկնածուները ակտիվ են իրենց ոճով և ռազմավարությամբ։

Այս ընտրությունները ցույց կտան, թե որքանով է հայտնի դարձել իշխանական կուսակցության դեմ հակառակորդական դաշինքի համախմբվածությունը և որքանով է հանրությունը պատրաստ աջակցելու այլընտրանքային ուժերին։ Դրանք կլինեն քաղաքական դաշտի նոր խաղի առաջին լայնածավալ փորձառությունը։