Սա էլ կանցնի, իսկ Հայ եկեղեցին կշարունակի իր առաքելությունը՝ օտար մարմինները արտավիժելուց հետո։
Սրբապղծությունը, որքան էլ ժամանակավորապես ծածկվի պաշտոնեական շղարշով, դատապարտված է պատմության և Աստծո արդար դատաստանի առաջ։
Փաշինյանի գործողությունները որևէ բովանդակային նպատակ չեն հետապնդում։ Դրանք ուղղված են մեկ բանի՝ ցույց տալու, որ իշխանությունն ունի նվաստացնելու, ճնշելու և պարտադրելու կարողություն։
Հալեպում քրդերի գլխավորած Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի (ՍԴՈւ) և սիրիական բանակի միջև ընթացող բախումների և ռմբակոծության հետևանքով Շեյխ Թահա և Վիլլաներ հայաբնակ շրջաններում նյութական վնասներ են արձանագրվել։ Բախումների հետևանքով վիրավորներ չկան։
Ինչպես հայտնի է, հունվարի 6-ին քաղաքում սկսվել են ծանր բախումներ, որոնք հանգեցրել են քաղաքացիական բնակչության շրջանում զոհերի և լայնածավալ նյութական վնասների։ Բախումները շարունակվում են նաև այսօր, և նյութական վնասներ են կրել մի շարք վարչական շենքեր։
Հալեպի «Գանձասար» թերթի համաձայն՝ «Վիրավորներ չկան, վնասները միայն նյութական են»։ Քաղաքում ներկայումս տիրում է զգուշավոր հանդարտություն, սակայն մերթընդմերթ լսվում են պայթյունների ձայներ։
Բերիո թեմի ազգային վարչության ատենապետ և խոսնակ Ժիրայր Ռեիսյանը նշել է, որ իրավիճակը շարունակում է լարված մնալ։ Նրա խոսքով՝ հունվարի 7-ին Աշրաֆիե և Շեյխ Մակսուդ թաղամասերում սպասվում էին ծանր բախումներ, սակայն մինչև երեկո բախումները չեն զարգացել, մերթընդմերթ լսվում էին պայթյունների ձայներ։
Հալեպի հայկական համայնքի համար պատրաստված են հատուկ ապաստաններ։ Ռեիսյանը հավելել է, որ Հալեպի մի շարք մզկիթների և այլ հաստատությունների սրահներ պատրաստվել են՝ որպես ապաստան բնակիչներին տրամադրելու նպատակով։ Նա ընդգծել է, որ Նոր Գյուղի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու ներքնասրահը նույնպես պատրաստվել է, որպեսզի հարկ եղած դեպքում տրամադրվի հայ ընտանիքների։
Համայնքը հսկայում է իրավիճակը։ «Հալեպահայությանը հեռախոսահամարներ են փոխանցվել ցանկացած դժվարության կամ կարիքի դեպքում օգնություն ապահովելու համար։ Սիրիայի օգնության խաչ բժշկական կենտրոնը շարունակում է բաց մնալ՝ բժշկական օգնություն տրամադրելու նպատակով»,- նշել է Ռեիսյանը։
Քրդական ուժերի և իշխանությունների միջև ընթացող վերջին բանակցություններն, ըստ էության, արդյունք չգրանցեցին, ինչի արդյունքում քրդական կողմը դիմել է ռազմական գործողությունների։
Սիրելի՛ երևանցիներ, սպասվում են ձյան հերթական տեղումները։ Անտերության մատնված մայթերն ու բակերը չեն մաքրվել սառույցից, և նոր տեղումների պարագայում անանցանելի ու վտանգավոր է դառնալու տեղաշարժվելը։
Այս պահին տարբեր բժշկական հաստատություններում գտնվում են մեր քաղաքացիները՝ տարբեր մարմնական կոտրվածքներով։ Ասե՛ք-անե՛նք, որ հիմնարկը մատնված է անգործության, որն ի զորու չէ կատարել տարրական մաքրման աշխատանքներ։
Երևանն ամբողջությամբ վերածել են մի մեծ մերկասառույցի։
Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարություններից հետևում է, որ իշխանությունները չեն պատրաստվում ապահովել արժանապատիվ թոշակ՝ դա հիմնավորելով խճճված ձևակերպումներով և թվացյալ բարեփոխումներով։
Այսօր չկան օբյեկտիվ հանգամանքներ մեր երկրի անվտանգության ապահովման համար։ Այն, որ այսօր մենք հայտնվել ենք վտանգի մեջ, բացառապես սուբյեկտիվ գործոններով է պայմանավորված։
Հայաստանի քաղաքական դաշտում այսօր ամենատարածված զբաղմունքը, ես կասեի՝ մասնագիտությունը, «հայրենասիրությունն» է։ Այն դառնում է բոլոր սրիկաների վերջին հանգրվանը։ Այն նաև ֆինանսապես շատ ձեռնտու մասնագիտություն է բոլոր նրանց համար, ովքեր թշնամուց կրած պարտությունը ներկայացնում են որպես բարեբախտություն և հաղթանակ։
Մասնագիտությամբ «հայրենասերների» սիրած բառն ինքնիշխանությունն է։ Ինչքան շատ են այն օգտագործում, այնքան Հայաստանի ինքնիշխանությունը նվազում է։
Վերջին շրջանում «աստվածապաշտությունն» էլ է դարձել մասնագիտություն։ Դա դրսից պարտադրված մասնագիտություն է։ Այն բոլոր անաստվածների վերջին հանգրվանն է դարձել։
Նիկոլ Փաշինյանի մոտ այս երկու մասնագիտությունների գծով սուր դրսևորումներ են արձանագրվում։
«Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը նշում է, որ ի հայտ են եկել հերձվածող և սրբապիղծ անձեր, որոնք սերմանում են գայթակղություն և մոլորություն՝ ամենայն սուտ և կեղծիք տարածելով։
Անդրանիկ Թևանյանը նաև հարց է տալիս՝ ուր են քաղաքային ծառայությունները, որոնք պարտավոր էին ապահովել համընդհանուր, համակարգված ու անվտանգ մաքրում, ոչ թե ընտրողական վերահսկողություն։
Նրա խոսքերով՝ Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան շարունակվում է նոր տուգանքի տեսքով։
Անդրանիկ Թևանյանը հարց է տալիս նաև, թե ինչու է Հայաստանի վարչախումբը սեքսուալ հեղափոխություն կազմակերպում, խթանում թմրամոլություն ու խաղամոլություն, պայքարում քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։
Այս տոնական օրերին Երևանի վարչական շրջանները զբաղված են ոչ թե քաղաքի անվտանգության ապահովմամբ, այլ քաղաքացիներին և փոքր բիզնեսին տուգանելով։ Թեև հարյուրավոր երևանցիներ սայթաքում են չմաքրված մայթերի վրա, ստանում մարմնական վնասվածքներ, կոտրվածքներ և հայտնվում հիվանդանոցներում, Երևանի քաղաքապետարանը շարունակում է անտեսել իր հիմնական պարտականությունը՝ հանրային անվտանգ միջավայր ապահովելը։
Ո՞ւր է նայում Երևանի քաղաքապետարանը, երբ ողջ քաղաքը վերածվել է մեծ սահադաշտի։ Ո՞ւր են քաղաքային ծառայությունները, որոնք պարտավոր էին ապահովել համընդհանուր, համակարգված ու անվտանգ մաքրում, ոչ թե ընտրողական վերահսկողություն։
Ճիշտ է, համատիրություններն ու տնտեսվարողները ևս պարտավորություններ ունեն, բայց պատասխանատվության առյուծի բաժինը կրում է Քաղաքապետարանը։ Քանի որ խոսքը ոչ թե սովորական կարգապահական խախտման, այլ հանրային անվտանգության խնդրի մասին է։
Երբ քաղաքային իշխանությունը չի կարողանում կազմակերպել քաղաքը ձմռանը, երբ մայթերը վտանգավոր են տարեցների, երեխաների ու հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար, տուգանքը դառնում է ոչ թե կարգապահության միջոց, այլ անգործության քողարկում։
Պարոնա՛յք պատասխանատուներ, քաղաքը չի կառավարում ծանուցումներով։ Քաղաքը կառավարվում է քաղաքական կամքով, հոգատարությամբ, աշխատանքով, արդյունավետ համակարգմամբ և պատասխանատվությամբ։ Երևանցիներից «մուռ» հանելու պրակտիկան շարունակվում է նոր տուգանքի տեսքով։
Այսպիսով, Երևանը շարունակում է մնալ սառույցի ու անպատասխանատու կառավարման մեջ, իսկ պատասխանատվությունը հրամցվում է տնտեսվարող քաղաքացուն։
Հայրենադավի և տիրադավների երթին միացած նախկին և ներկա օլիգարխ Խաչատուր Սուքիասյանի հայտարարությունից հետո, որում նա իրեն «ամենավերջին սրիկան» է անվանել, ովքեր կասեն, թե նրանք եկեղեցին են քանդում, ծավալվում են մի շարք իրադարձություններ, որոնք խորապես անհանգստացնում են Երևանի բնակիչներին։
Առաջինը՝ քաղաքային ծառայությունների կողմից իրականացվող մաքրման աշխատանքների կազմակերպումն է։ Պարտադիր պետք է ապահովվի համընդհանուր, համակարգված և անվտանգ մաքրում, սակայն փաստացի իրականացվում է ընտրողական վերահսկողություն, ինչը հանգեցնում է նոր տուգանքների և «մուռ» հանելու պրակտիկայի շարունակման։
Երկրորդը՝ հասարակական կյանքում և մշակութային արժեհամակարգում ընթացող փոփոխությունների ուղղությունը։ Հարց է առաջանում՝ թե ինչու է Հայաստանի վարչախումբը սեքսուալ հեղափոխություն կազմակերպում, խթանում թմրամոլություն ու խաղամոլություն և պայքարում քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։ Այս գործողությունները, որոնք թվում են անհամաչափ և հակասական, հանգեցնում են հասարակության անվստահության և անհանգստության աճին։
Երրորդը՝ միջազգային քաղաքականության և ԱՄՆ-ի ազդեցության հարցը։ Ընդհանուր համատեքստում, եթե ԱՄՆ-ին հեշտությամբ հաջողվի մարսել Լատինական Ամերիկան, ապա նրա համար ոչինչ չի խանգարի կրկին մեծացնել իր ազդեցությունը Եվրոպայում, հետխորհրդային երկրներում կամ Թայվանի ուղղությամբ։ Այս համեմատությունը, թեև ավելորդ է, բացահայտում է մի ավելի լայն պատկեր, որտեղ ներքին քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունները կարող են ունենալ միջազգային հետևանքներ։
Վերջապես, ծավալվում են նաև այնպիսի գործողություններ, ինչպիսիք են «Ուղտերթի» անվան տակ Կճոյանի հետ Երևանի փողոցներում անցկացվող չափչփոխությունները, որոնք նպատակ ունեն մարդկանց նյարդերը խաղալու։ Այսպիսով, հասարակությունը գտնվում է մի պարզապես անհանգիստ, այլև անվստահության և անորոշության մթնոլորտում։
Հունվարի 1-ի հետ կապված, առողջապահության ոլորտում ներդրվող այսպես կոչված «բժշկական ապահովագրության» համակարգը, որը ներկայացվում է որպես բարեփոխում, իրականում հայտնի է որպես բարդակ։
Այս համակարգի գործողության մեխանիզմը, քաղաքացիների դրա օգտագործման կարգը, ֆինանսավորման հոսքերը, բժշկական հաստատությունների և բանկերի դերը, գործատուների պարտականությունները և այլն՝ ամեն ինչ մնում է անհասկանալի և անորոշ։ Ո՛չ քաղաքացին, ո՛չ էլ պետությունը պատրաստ են դիմակայելու այս անկանխատեսելի փոփոխությանը։
Այս իրավիճակը դավաճանության և ապիկարության միջև սահմանը ջնջել է, և մեր երկրի վրա ծավալվում է ծանր փորձություն։
Այս ֆոնին, «Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը նշում է, որ Հայաստանի վարչախումբը կազմակերպում է սեքսուալ հեղափոխություն, խթանում թմրամոլություն և խաղամոլություն, ինչպես նաև պայքարում է քրիստոնեական արժեհամակարգի դեմ։
Այս ամենը տեղի է ունենում այն պահին, երբ ԱՄՆ-ը, իբրև գլոբալ հզորություն, կարող է հեշտությամբ ազդեցություն տարածել Լատինական Ամերիկայի վրա, ինչը բացում է ճանապարհը նրա ազդեցության վերաճմանը Եվրոպայում, հետխորհրդային երկրներում կամ Թայվանի ուղղությամբ։
Այս իրադարձությունների հետևանքով, որպեսզի մարդկանց նյարդերը խաղալով, ճնշումը ավելի խորանա, պետք է ուղղակի վաղը Երևանի փողոցներում ծավալվեն «ուղտերթ» ակցիաներ։
Այսպիսով, «ռեֆորմատորի մոլուցք» տերմինը, որը հոգեբուժության մեջ օգտագործվում է որպես նկարագրական արտահայտություն, ամենայն լրջությամբ կարելի է կիրառել այս իրավիճակի նկարագրման համար։
Ամենակարևորը, քաղաքացին չպետք է թույլ տա, որ անգործության և անհասկանալիության պատճառով դառնա իշխանության կողմից ստեղծված աղետի զոհ։
Իմ վերլուծությամբ՝ վերջին շաբաթներին Նիկոլ Փաշինյանի կողմից ձեռնարկված գործողությունները, որոնք առնչվում են Հայ Առաքելական եկեղեցուն, չեն կարող դիտարկվել որպես տրամաբանական քաղաքական հաշվարկ կամ ռացիոնալ բարեփոխումների ձգտում։ Գործողությունների հաջորդականությունը և դրանց բովանդակությունը հակասում են ցանկացած տրամաբանական նպատակին։
Փաստորեն, իշխանությունը ձևավորել է շուրջ տասը եպիսկոպոսներից բաղկացած խումբ, որոնք, եթե նպատակը բարեփոխում լիներ, պետք է ներկայացվեին որպես այդ գործընթացի առաջամարտիկներ։ Փոխարենը՝ իշխանությունը ցուցադրաբար նվաստացնում է այդ ներկայացուցիչներին՝ նրանց ստորագրելու համար ստեղծելով պարզապես ֆորմալ պայմաններ։ Սա բարեփոխում չէ, այլ իշխանության ցուցադրություն՝ ցույց տալու համար, որ կարող է ճնշել և պարտադրել իր ուզածը։
Այս գործողությունները որևէ բովանդակային նպատակ չեն հետապնդում։ Դրանք ուղղված են միայն մեկ բանի՝ ցույց տալու, որ իշխանությունն ունի նվաստացնելու, ճնշելու և պարտադրելու կարողություն։ Փաշինյանը փորձում է ցուցադրել, որ կարող է հասնել իր ուզածին, բայց չի կարող հասնել իր նպատակին։
Այս պարագայում, եթե նպատակը բարեփոխում լիներ, գործընթացը պետք է սկսվեր ոչ թե Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հրաժարականի պահանջով, այլ հենց բարեփոխումների օրակարգով։ Փաստացի, տեխնոլոգիական հաջորդականությունը ամբողջությամբ հակառակ է։ Սա արդեն իսկ պարտություն է, և իշխանությունը փորձում է այն ծածկել ակտիվության ցուցադրությամբ։
Իմ կարծիքով՝ այս արհեստական ակտիվությունը երկարատև չի կարող պահպանվել։ Փաշինյանը հայտնվել է քաղաքական թակարդում և փորձում է մինչև ընտրություններ ցուցադրել ակտիվություն, սակայն առանց արդյունքի։ Սա ցույց է տալիս, որ նա արդեն վերջացած է։
Այս գործընթացի հետ կապված դավանաբանական խեղումները ևս խորապես անհանգստացնող են։ Քրիստոնեական աստվածաբանության համաձայն՝ եկեղեցին Հիսուսի մարմինն է, իսկ Գրիգոր Լուսավորիչը եկեղեցի չի ստեղծել, այլ իրականացրել է Հիսուսի կամքը։ Պնդումները, թե ժողովուրդը պետք է ընտրի կաթողիկոսին կամ որ ամուսնացած քահանան կարող է դառնալ փոխանորդ, ոչ միայն Հայ Առաքելական եկեղեցու, այլև ընդհանրապես քրիստոնեական ավանդույթի դեմ են։
Հայկական եկեղեցին համարվում է ամենաժողովրդական եկեղեցիներից մեկը, քանի որ ժողովրդի ընտրյալները մասնակցում են կաթողիկոսի ընտրությանը։ Փաշինյանի մոտեցումը նոր չէ, նա նախկինում էլ փորձել է ժողովրդի միջոցով վերահսկել իշխանության բոլոր ոլորտները, վերջին ինստիտուտը՝ եկեղեցին։ Սակայն քանի որ այլևս ժողովրդի վստահությունը չի վայելում, նույնիսկ ամբոխ հավաքելու հնարավորություն չունի։ Սա վերջնական ապացույցն է նրա քաղաքական վերջնականության մասին։
Ցանկանալով Սուրբ ծնունդն անցկացնել աղոթքի և գոհաբանության մեջ, սակայն հայրենադավների և տիրադավների միությունը իր զինված բանդայի անդամներով վերստին ալեկոծեց մեր սուրբ եկեղեցու անդորրը՝ «բարեվարքության» արհեստական և մտացածին օրակարգով։ Այո, ինչպես 2000 տարի առաջ, այնպես էլ այսօր դարձյալ մոլեգնել են Հերովդեսն ու Հերովդիադան, զոհ են փնտրում, անմեղի արյուն՝ ի գոհացում իրենց հիվանդագին մտագարության։ Բարեվարքության մասին խոսողները՝ ապաշխարության և պահեցողության մեջ լինելու փոխարեն, տգիտության և անտեղյակության գլուխգործոց են ստորագրում՝ դրանով իրենց ողորմելիության դատավճիռն ստորագրած լինելով։
Հիրավի, հայրենադավը գցել է տիրադավներին, ողորմելին՝ խղճալիներին, անամոթը՝ անպատկառներին, անբարոյականը՝ բարոյազուրկներին, ճղճիմը՝ չնչիններին։ Եվ դեռ դրան հաջորդում են բացահայտ զինված հանցագործությունները ինչպես Երևանում, այնպես էլ Թալինում։ Տգետները գոնե պատմություն իմանային, որ նման դեպքեր եկեղեցին բազմիցս է հաղթահարել։
Հուսով ենք, որ մեր ժողովրդի զավակների ստվար հատվածը հասկանում է իրականությունը և ճիշտ ախտորոշում կիրականացնի։ Սա էլ կանցնի, իսկ Հայ եկեղեցին կշարունակի իր առաքելությունը՝ օտար մարմինները արտավիժելուց հետո։ Այո, եկեղեցին կբարեկարգվի և կմաքրվի, սակայն այնպես, ինչպես Աստված է կամենում, և ոչ թե՝ ինչպես ողորմելի ոչնչությունները։ Իսկ Քրիստոս ճշմարտապես ծնվեց և հայտնվեց, Ձեզ և մեզ մեծ ավետիս։
Օրհնությամբ՝ Միքայել արք. Աջապահյան
194-րդ օր ապօրինի բանտարկության
06.01.26
2025 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Թալինի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցածը պարզապես միջադեպ կամ թյուրիմացություն չէր։ Այն բացահայտ, գիտակցված և համակարգված սրբապղծություն էր՝ ուղղված Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու, նրա նվիրական կարգի, սրբավայրի անձեռնմխելիության և հավատավոր ժողովրդի հոգևոր արժանապատվության դեմ։
Այս ապօրինական գործողությունը, որը կազմակերպվել էր Թալինի քաղաքապետ Տավրոս Սափեյանի և կարգալույծ Արամայիս Թախմազյանի կողմից, իրականացվել է իրավապահ մարմինների անմիջական հովանավորչությամբ։ Սա կոպիտ ապօրինություն է, իշխանական կամայականության և հակաեկեղեցական մտածողության վտանգավոր դրսևորում, երբ սրբապղծությունն ու բռնությունը փորձում են ներկայացվել որպես «օրինական գործողություն»։
Սրբավայր ներխուժելը, եկեղեցական կարգի ոտնահարումը և հոգևոր իշխանության բացահայտ անտեսումը ոչ միայն հակասում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը և օրենքին, այլ նաև վկայում են պետական մտածողության լուրջ խաթարման մասին։ Սա փողոցային ճնշման, սադրանքի և հոգևոր արժեքների դեմ ուղղված ագրեսիայի օրինակ է, որը քայքայում է հասարակական համերաշխությունը և վտանգում իրավական պետության հիմքերը։
Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին հազարամյակների ընթացքում եղել և մնում է հայ ժողովրդի ինքնության, գոյատևման և բարոյական դիմադրության միակ սյունը։ Նա կանգնած է եղել ժողովրդի կողքին պետականության կորստի և վերածննդի բոլոր փուլերում, երբեմն՝ ի հեճուկս բռնապետությունների ու հալածանքների։ Այս Եկեղեցին երբեք չի ղեկավարվել քաղաքական քմահաճույքներով, սակայն մշտապես պաշտպանել է ճշմարտությունը, արդարությունը և մարդու արժանապատվությունը։
Այսօր, ցավոք, ականատես ենք լինում փորձերի՝ սրբությունը ստորացնելու, եկեղեցական կարգը ոտնահարելու, և քրեորեն հետապնդելի արարքներն անպատիժ թողնելու։
Աստվածաշունչը հստակ արձանագրում է, որ․ «Արդարությունը բարձրացնում է ազգը, իսկ մեղքը ազգեր է նվաստացնում» (Առակներ ԺԴ․ 34)։
Վճռականորեն դատապարտում եմ տեղի ունեցածը և հայտարարում, որ որևէ իշխանություն, որևէ պաշտոնյա կամ կարգալույծ անձ չի կարող իրեն վերապահել իրավունք՝ ոտնահարելու սրբավայրը, խաթարելու եկեղեցական կարգը և վիրավորելու հավատավոր ժողովրդի հոգևոր զգացմունքները։
Միևնույն ժամանակ կոչ եմ անում մեր հավատավոր ժողովրդին և նվիրյալ հոգևորականներին՝ չտրվել սադրանքներին, բայց նաև երբեք չհրաժարվել ճշմարտությունից, մնալ խաղաղ՝ սակայն հաստատուն, համբերատար՝ սակայն անզիջում։
Ինչպես ասում է Տերը․ «Մի՛ վախեցեք նրանցից, ովքեր մարմինն են սպանել, բայց հոգին սպանել չեն կարող» (Մատթ․ Ժ․ 28)։
Հայ Եկեղեցին չի վախեցել անցյալում և չի վախենա նաև այսօր։ Սրբությունը չի պաշտպանվում աղմուկով, այլ՝ ճշմարտությամբ, հավատքով և միասնականությամբ։ Իսկ սրբապղծությունը, որքան էլ ժամանակավորապես ծածկվի պաշտոնական շղարշով, դատապարտված է պատմության և Աստծու արդար դատաստանի առաջ։
Թող Ամենակալ Տերը լուսավորի խավարած խղճերը, զորացնի մեր ժողովրդին և անխախտ պահի Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին։
