ԱՄՆ-ի նախագահը հայտարարել է Իրանի իշխանության համար նախատեսված թեկնածուների մահվան մասին

Ինչպես հայտնի դարձավ, ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ կողմից Իրանում իշխանությունը ստանձնելու համար նախատեսված անձինք ամերիկյան և իսրայելյան հարվածների հետևանքով մահացել են։

«Հարձակումն այնքան հաջող էր, որ թեկնածուների մեծ մասը ոչնչացվել է։ Դա չի լինելու այն մարդը, ում մասին մենք մտածել ենք, քանի որ նրանք բոլորը մահացած են։ Երկրորդ կամ երրորդ տեղի թեկնածուները մահացած են»,- ասել է նախագահը ABC News-ին։

ԱՄՆ ղեկավարը նաև անդրադարձել է Իրանի Գերագույն ղեկավար Ալի Խամենեիի սպանությանը՝ նշելով, որ նա սպանել է նրան, նախքան Խամենեին ինքն իրեն սպաներ։ Ըստ նրա՝ Իրանի ղեկավարը երկու անգամ փորձել է սպանել նախագահ Թրամփին, սակայն նախագահը առաջինն է իրականացրել հարվածը։

Այս հայտարարությունն արվում է այն պայմաններում, երբ 2024 թվականին ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը հայտարարել էր դաշնային մեղադրանքների մասին՝ կապված Թրամփի դեմ մահափորձի կանխման հետ։ Դատարանի փաստաթղթերի համաձայն՝ իրանցի պաշտոնյաները խնդրել էին կասկածյալներից մեկին՝ Ֆարհադ Շաքերիին, կենտրոնանալ Թրամփի սպանության վրա։

Ավելի վաղ ԱՄՆ-ի նախագահը մարտի 1-ին հանդես էր եկել ուղերձով՝ ցավակցություն հայտնելով Իրանի դեմ գործողություններում զոհված 3 ամերիկացի զինվորի սպանվելու առնչությամբ։ Նա նաև տեղեկացրել էր, որ ամենայն հավանականությամբ ամերիկյան կողմի զոհերի թիվը կավելանա։

Հիշեցնենք, որ ԱՄՆ-ի կողմից Իրանում իշխանությունը ստանձնելու համար նախատեսված անձինք սպանվել են հարվածի հետևանքով, որի թիրախը եղել է Մինաբ շրջանի տարրական դպրոցը։ Թեհրանում արձանագրվել են պայթյուններ։ Այս իրադարձությունները տեղի են ունեցել Ալի Խամենեիի մահվան հայտարարությունից հետո, որը հաստատվել էր Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից։

Փոխոստիկանապետ Կարեն Հակոբյանի 2024 թվականի հայտարարագրում առկա հարցեր

Որպես «Ժողովուրդ» օրաթերթի թղթակից, ես ուսումնասիրել եմ ՆԳՆ ոստիկանության պետի տեղակալ, փոխոստիկանապետ Կարեն Հակոբյանի 2024 թվականի գույքի և եկամուտների հայտարարագիրը։ Հայտարարագրի մեջ առկա տվյալները, հատկապես կանխիկ միջոցների և անշարժ գույքի մասին, առաջ են բերում մի քանի տրամաբանական հարցեր, որոնք պահանջում են մանրամասն բացատրություն։

Հակոբյանը, որը պաշտոնին նշանակվել է 2023 թվականի մարտի 16-ին, հայտարարագրում նշում է երկու անշարժ գույք ունենալը։ Առաջինը՝ Երևանի Դավթաշեն վարչական շրջանում գտնվող բնակարան, որը ձեռք է բերվել 2000 թվականին և 2024 թվականի օգոստոսի 1-ին վաճառվել է 41 միլիոն դրամով։ Երկրորդ գույքը գտնվում է Կոտայքի մարզի Ջրվեժ համայնքում և նկարագրվում է որպես «փաստացի տիրապետվող» բնակարան։ Սակայն հայտարարագրում չի նշված սեփականատիրոջ անունը։

Հայտարարագրի ամենահետաքրքիր և պարզաբանման կարիք ունեցող կետերից մեկը կանխիկ միջոցների մասին է։ Փոխոստիկանապետը հայտարարագրել է երկու կանխիկ գումար․ 10 միլիոն և 2,7 միլիոն դրամ, ինչը հանգեցնում է ընդհանուր 12,7 միլիոն դրամի։ 2023 թվականի հայտարարագրում նրա կանխիկ գումարը կազմել է ընդամենը 1,5 միլիոն դրամ։ Այսպիսով, մեկ տարվա ընթացքում կանխիկ միջոցները աճել են ավելի քան ութ անգամ։

Համեմատության համար նշեմ, որ 2024 թվականին Հակոբյանը ՆԳՆ-ից որպես բարձրաստիճան պաշտոնյա ստացել է 14,061,000 դրամ աշխատավարձ։ Բանկային հաշիվների մնացորդը կազմել է 1,361,965 դրամ, իսկ վարկերի և փոխառությունների մայր գումարի մնացորդը՝ 4,831,196 դրամ։

Այսպիսով, փոխոստիկանապետի տարեվերջի ֆինանսական պատկերը հետևյալն է․ 12,7 միլիոն դրամ կանխիկ, 1,36 միլիոն դրամ բանկում և 4,83 միլիոն դրամ վարկային պարտավորություն։

Այս տվյալների համադրությունը հանգեցնում է մի քանի հիմնարար հարցերի․

1. Կանխիկ միջոցների ծագումը։ Ինչպե՞ս է ձևավորվել 12,7 միլիոն դրամ կանխիկը, երբ տարեկան եկամուտը կազմել է 14 միլիոն դրամ, և հայտարարագրում չեն նշված այլ եկամուտների աղբյուրներ։
2. Վաճառված բնակարանի գումարը։ Վաճառված բնակարանի 41 միլիոն դրամը ամբողջությամբ մուտքագրվե՞լ է կանխիկ, թե՞ բանկային ճանապարհով, և ինչպես է արտացոլվել հայտարարագրում։
3. «Փաստացի տիրապետվող» բնակարանի սեփականատերը։ Ո՞ւմ է պատկանում Ջրվեժի այն բնակարանը, որը փոխոստիկանապետը «փաստացի տիրապետում» է։
4. Կանխիկ գումարի և վարկերի համադրությունը։ Ինչո՞ւ է պաշտոնյան միաժամանակ պահպանում խոշոր կանխիկ գումար և ունի վարկային պարտավորություն։

Այս հարցերի պատասխանները կարևոր են հասկանալու համար, թե ինչպես է կառավարվել փոխոստիկանապետի ֆինանսական կառավարումը և թե արդյոք նրա ֆինանսական գործունեությունը համապատասխանում է պաշտոնական պարտականությունների և ստանդարտների։

Ընտրություններից առաջ կենսաթոշակների բարձրացումը՝ ընտրակաշառքի դեմքով

Երեկ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց կենսաթոշակների բարձրացման մասին՝ ապրիլի 1-ից սկսած։ Ընդ որոշում՝ համեմատաբար ցածր թոշակները կավելանան 10 հազար դրամով, իսկ համեմատաբար բարձրները՝ ավելի շատ։ Սա, սակայն, ոչ թե անակնկալ, այլ բացահայտ ընտրակաշառք է, որը հիշեցնում է իշխանությունների կողմից հանրությանը ստորացնելու և հետագայում վիրավորելու մշակույթը։

Այս քայլը ձևական է և չի խոստանում ոչ մի լավ բան հեռանկարում։ Իրականում, այն ցույց է տալիս, որ իշխանությունները հրաշալի գիտեն իրենց ներկայիս հասունության վարկանիշը հասարակության մեջ։ Որովհետև, եթե նրանք իսկապես մտածում լինեին հանրության բարեկեցության մասին, ապա նման բարձրացումը պլանավորված կլիներ և նախապես կներկայացված տարեկան բյուջեում։

Իրավիճակն այն է, որ այս տարվա բյուջեում նման բան նախատեսված չէ։ Իրենք՝ Փաշինյանն ու ՔՊ-ն, 8 տարի շարունակ հայտարարում էին, որ նման բան անհնար է, թե ոչ մի կերպ տեղ չունի։ Իրենք էին աղմկում, որ ովքեր դրա մասին խոսում են՝ պոպուլիստներ են։ Իսկ հիմա, ընտրություններից ընդամենը մի քանի ամիս առաջ, «հանկարծ» հիշեցին թոշակառուների մասին։

Այս հարցում բազմաթիվ անհամաձայնություններ են առաջանում։ Ինչպե՞ս կբյուջեի մեջ չներկայացված գումարը (մոտ 60 մլրդ դրամ) կբյուջեի մեջ կատարվի։ Որտեղից են հայթայթելու այդ գումարը։ Էլի՞ հարկեր, տույժեր ու տուգանքներ կբարձրացնեն՝ հանրության կաշին քերթելու համար։ Թե՞ այդ գումարը պահում էին ընտրություններին նախորդող օրերի համար։

Այս ամենը հիշեցնում է ապրիլի 1-ը, որը ժողովրդի մեջ հայտնի է որպես խաբելու օր։ Բայց այս դեպքում խաբելու օրը դարձել է իշխանությունների համար ամեն օր, որը նրանք ապրում են։

Հարցազրուց՝ «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Երվանդ Բոզոյանի հետ։

Երևանի ավագանու որոշման հարցը վարչական դատարանում է

Այսօր ՀՀ վարչական վերաքննիչ դատարանում կքննվի Երևանի ավագանու կողմից ինձ մանդատից զրկելու որոշման հարցը։

Հիշեցնեմ, որ ՀՀ վարչական դատարանն արդեն իսկ ճանաչել է Երևանի ավագանու այդ որոշումը ապօրինի և հակաիրավական։ Սակայն Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական հրահանգով ավագանին բողոքարկել է դատարանի որոշումը՝ ակնհայտորեն ժամանակ շահելու նպատակով։

Նպատակը պարզ է՝ թույլ չտալ, որ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցությանը ուղղված իմ հիմնավոր քննադատական խոսքը հնչի ավագանու նիստերի դահլիճում, լռեցնել ընդդիմադիր ձայնը և ձևավորել հնարավորինս միատարր, վերահսկվող միջավայր։

Միաժամանակ, ցանկանում եմ նշել, որ իմ իրավական պաշտպանությունը իրականացվում է բարձր մասնագիտական մակարդակով։ Շնորհակալություն եմ հայտնում Novalex փաստաբանական գրասենյակին, հատկապես ավագ գործընկեր Վահե Գրիգորյանին։ Լիահույս եմ, որ Հայաստանի Հանրապետության օրենքը չի կարող անվերջ ծառայել քաղաքական շահերին։ Այս պայքարը ոչ թե՝ մանդատի, այլև մարդու իրավունքների և երևանցիների քվեի պաշտպանության մասին է։

—

Այս հաղորդագրությունը հրապարակվել է «Մայր Հայաստան» դաշինքի անդամ Սոնա Աղեկյանի ֆեյսբուքյան էջում։

—

Ավելի լայն համատեքստում նշեմ, որ Ներքին գործերի նախարարությունում և Ոստիկանությունում կատարվել են կադրային փոփոխություններ։ Ըստ պաշտոնական հայտարարությունների՝ դրանք պայմանավորված են Հայաստանում վերջին օրերին տեղի ունեցած աղմկահարույց սպանություններով։

ՀՀ վարչական դատարանն արդեն իսկ ճանաչել է Երևանի ավագանու այդ որոշումը ապօրինի և հակաիրավական։

Երաշխավորված խաղաղությունը՝ Հայաստանի զարգացման հիմքը

Հայաստանը, անցած պատերազմից հետո, անհրաժեշտություն ունի ապահովելու իր հետպատերազմյան զարգացումն ու վերականգնումը։ Այս համատեքստում երաշխավորված խաղաղության հասկացությունը դառնում է ոչ միայն ցանկալի, այլև կենսական անհրաժեշտություն։

Սա մի հայց է միջազգային համայնքին և մեր դաշնակիցներին՝ աջակցելու մեր տարածաշրջանում փոխշահավետ լուծումների գտնելուն, ինչը, իր հերթին, կամրագրի Հայաստանի շահերը։ Երաշխավորված խաղաղությունը նաև էսկալացիայի կանխարգելման և կանխատեսելի, կայուն զարգացման համար առանցքային պայման է։

Պատմական տեսանկյունից՝ Հայաստանը և հայ ժողովուրդը պետք է մեծացնեն իրենց ստրատեգիական պլանավորման հորիզոնը։ Երաշխավորված խաղաղությունը հնարավորություն կտա անհատին և հասարակությանը երկարաժամկետ հեռանկարով պլանավորել իրենց կյանքը՝ ազատվելով ներկայիս կայունության բացակայությունից։

Այս մոտեցումը, որը հիմնված է իրատեսական և իրագործելի գործիքների վրա, հակադրվում է ներկայիս միակողմանի զիջումային քաղաքականությանը և առաջարկում է կոնկրետ, կիրառելի ռազմավարություն։

Այս հարցումների լուծման համար անհրաժեշտ է հանրության ուշադրությունը կենտրոնացնել ոչ թե անցյալի վրեժխնդրության կամ ներկայիս քաղաքական դիլեմաների վրա, այլ այն կայուն հիմքերի ստեղծման վրա, որոնք թույլ կտան երկարաժամկետ ապագա կառուցել։

Այս տեսակետը հստակ արտահայտված է «Առաջարկ Հայաստանին» նախագծի թիմի կողմից։

Երևանի ենթակառուցվածքները կոլապսի են ենթարկվելու վայրի շինարարության պատճառով

Վայրի շինարարության հետևանքով Երևանի ենթակառուցվածքները շուտով կոլապսի են ենթարկվելու։ Այս մասին հայտնում է Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Մանուկ Սուքիասյանը՝ իր ֆեյսբուքյան էջում։

Նրա խոսքով՝ քաղաքն այլանդակ կառուցապատելու հետևանքը հենց սա է։

Սուքիասյանը նաև նշում է, որ Երաշխավորված խաղաղությունը հենքն է, որը պիտի ապահովի Հայաստանի հետպատերազմյան զարգացումն ու վերականգնումը։

Այնուհետև նա անդրադառնում է իշխող քաղաքական կուսակցության՝ «Քաղաքացիական պայմանք» կուսակցության գործողություններին՝ նշելով, որ ապրիլի 1-ից այն ոչ լեգիտիմ է և ունի ընդամենը 9% քվե ստացած պատգամավորների խումբ։ Նա նաև հավելում է, որ այս խումբը որոշել է «Time Out» վերցնել՝ որոշ ժամանակ չթալանելու քաղաքը։

Վերջում նա նշում է, որ 2 ամիս չի անցնում, որ Փաշինյան Նիկոլը, սովորության համաձայն, անում է քայլ, որը 180 աստիճանով հակասում է իր նախորդ ասածներին։

Երաշխավորված խաղաղություն. Հայաստանի վերականգնման ճանապարհը

Մեր թիմի կողմից մշակված «Երաշխավորված խաղաղություն» ծրագրի հիմնական սկզբունքներից մեկը, որը ձևավորվեց «Առաջարկ Հայաստանին» նախաձեռնության հետ քննարկումների արդյունքում, խաղաղության հասնելու նոր մոտեցում է։ Մենք պետք է հրաժարվենք ներկայիս վիճակից, որը բնութագրվում է անվստահությամբ, սպառնալիքներով և պարբերական զիջումներով։

Ընտրությունը խաղաղության և պատերազմի միջև չէ։ Դա ընտրություն է երաշխավորված, կայուն խաղաղության և անվստահելի, պայմանական հրադադարի միջև։ Որևէ համաձայնություն, որը չի ունենա միջազգային իրավական հիմք և հստակ երաշխավորներ, խոցելի է։

Մեր թիմը առաջ է մղում «Երաշխավորված խաղաղություն» գաղափարը, որը նախատեսում է պայմանավորվածությունների համակարգ, որը կամրագրված է միջազգային իրավական մեխանիզմներով և ապահովված է վերահսկողության և պատասխանատվության հստակ գործիքներով։

Հայաստանը պետք է հավատարիմ մնա իր պարտավորություններին, սակայն միևնույն ժամանակ անդադար զարգացնի իր ներուժը՝ տարածաշրջանում իր կշիռը մեծացնելու համար։ Անվտանգության երաշխիքներ ստեղծելու համար անհրաժեշտ է աշխատել նոր դաշնակիցների հետ՝ հիմնվելով իրատեսական, փոխշահավետ հարաբերությունների վրա։

Մեր անվտանգությունը չպետք է հիմնվի հակադրությունների վրա, այլ՝ փոխլրացման, շահերի համընկման և աշխարհաքաղաքական կամուրջների սկզբունքի վրա։

Տնտեսական անվտանգություն. Խաղաղության հիմքը

Ես ուզում եմ խոսել տնտեսական անվտանգության մասին։ Այն ոչ միայն ազգային անվտանգության հիմքն է, այլև կայուն դիվանագիտության, հուսալի պաշտպանության և լիարժեք ինքնիշխանության հիմքը։

Պետք է հասկանալ մեր տնտեսության կառուցվածքը, բիզնեսի տրամաբանությունը և աշխատատեղերի ստեղծման բարդ մեխանիզմները։ Գեղեցիկ խոսքերով և սուտ հույսերով մոլորեցնել մեր ժողովրդին անթույլատրելի է։ Ազնվությունը պահանջում է ընդունել, որ ԵԱՏՄ շուկան այս պահին իրատեսական այլընտրանք չունի։ Մենք պետք է օգտվենք այդ հնարավորություններից, ոչ թե քանդենք եղածը։

ԵԱՏՄ շրջանակներում մենք ունենք զարգանալու մեծ ռեսուրս։ Դրան զուգահեռ կարիք ունենք նոր տեխնոլոգիաների, և այստեղ Արևմուտքի հետ գործակցությունը (ԵՄ, ԱՄՆ) չափազանց կարևոր է։ Տեխնոլոգիաների և ներդրումների առումով մենք զարգանալու հսկայական պոտենցիալ ունենք նաև Չինաստանի հետ հարաբերություններում։ Հնդկաստանի, ինչպես նաև արաբական աշխարհի հետ ունենք ահռելի աշխատանքի և «աշխարհատնտեսական բարեկամության» դաշտ։ Այս բոլոր ուղղություններով անհրաժեշտ է գրագետ և նպատակային աշխատանք։

Ինքնիշխանություն և կայունություն

Խաղաղությունը երաշխավորվում է ներքին ամրությամբ, ներքին համերաշխությամբ, առողջ դիվանագիտությամբ, խելամիտ պաշտպանական համակարգով, տնտեսական ու դաշնակցային բազմակողմանի և արդյունավետ գործակցությամբ, ու հասարակության բոլոր շերտերի հետ ազնիվ ու կառուցողական աշխատանքով։

Երաշխավորված խաղաղությունը մի վիճակ է, երբ մարդը իր կյանքը ծրագրում է ոչ թե մեկ ամսվա, այլ՝ տարիների կտրվածքով, երբ ծնողները հանգիստ մտածում են իրենց երեխաների ապագայի մասին, երբ երիտասարդները մտածում են հայրենիքում մնալու, կայանալու և ընտանիք կազմելու մասին, երբ գործարարը ներդրում է կատարում՝ վստահ լինելով կանխատեսելիության մեջ, երբ զինվորը վստահ է, որ իր թիկունքում կա ոչ միայն զենք, այլև՝ ուժեղ տնտեսություն, պրոֆեսիոնալ դիվանագիտություն և համախմբված հասարակություն։

Երաշխավորված խաղաղությունը Հայաստանի վերականգնման, ազգային վերածննդի առանցքային գաղափարն է, որը ենթադրում է բոլոր կարող ուժերի և անհատների միասնական, նվիրված, գրագետ աշխատանքը։ Ես համոզված եմ, որ Հայաստանը կարող է անցնել այս ճանապարհով։

Ներքին գործերի նախարարությունում և Ոստիկանությունում կատարվել են կադրային փոփոխություններ

ՀՀ ներքին գործերի նախարարի հրամաններով կատարվել են կադրային փոփոխություններ ՀՀ ոստիկանության կառուցվածքում։

Ազատվել են պաշտոնից Ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության պետ, ոստիկանության պետի տեղակալ, ոստիկանության գնդապետ Վարդան Վարդանյանը, ինչպես նաև ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության պետ, ոստիկանության պետի տեղակալ, ոստիկանության գնդապետ Կարեն Հակոբյանը, և Ոստիկանության պարեկային ծառայության պետ, ոստիկանության պետի տեղակալ, ոստիկանության գնդապետ Արթուր Խուդինյանը։

Նշված պաշտոններին նշանակվել են՝
Ոստիկանության գնդապետ Արթուր Բարսեղյանը՝ Ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության պետի պարտականությունները կատարող։
Ոստիկանության գնդապետ Կարեն Խաչատրյանը՝ ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության համայնքային ոստիկանության գլխավոր վարչության պետի պարտականությունները կատարող։
Ոստիկանության փոխգնդապետ Գևորգ Զաքարյանը՝ Ոստիկանության պարեկային ծառայության պետի պարտականությունները կատարող։

Ավելի լայն աշխատանքային պարտականություններով՝
Վարդան Վարդանյանը նշանակվել է ՀՀ ՆԳ նախարարի խորհրդական։
Կարեն Հակոբյանը նշանակվել է ՀՀ ՆԳ նախարարի խորհրդական։
Արթուր Խուդինյանը նշանակվել է ՀՀ ՆԳ նախարարի օգնական։

Այս կադրային փոփոխությունները կատարվել են Հայաստանում վերջին օրերին տեղի ունեցած մի շարք աղմկահարույց սպանություններից հետո։

ՀՀ վարչական դատարանն արդեն իսկ ճանաչել է Երևանի ավագանու որոշումը ապօրինի և հակաիրավական։

Ներքին գործերի նախարարությունը նշում է, որ երաշխավորված խաղաղությունը Հայաստանի վերականգնման և ազգային վերածննդի առանցքային գաղափարն է, որը ենթադրում է բոլոր կարող ուժերի և անհատների միասնական, նվիրված և գրագետ աշխատանքը։

Ֆլորիդայում տեղի ունեցած միջադեպի մանրամասները

Փետրվարի 22-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի Մար-ա-Լագո կալվածքի շրջակայքում տեղի ունեցած միջադեպի հետևանքով զոհվել է 21-ամյա տղամարդ։ Ինչպես հայտնի դարձավ, նա Հյուսիսային Կարոլինայի բնակիչ, նկարիչ Օսթին Թաքեր Մարտինն էր։

Միջադեպը տեղի է ունեցել այն պահին, երբ տղամարդը փորձել է մուտք գործել կալվածքի տարածք։ Ըստ ոստիկանության տեղեկությունների՝ նա անցել է կալվածքի բաց դարպասներով, որից հետո մեկ այլ մեքենա դուրս է եկել այնտեղից։

Անվտանգության ուժերը նրան պահանջել են իջեցնել իր հետ կրած իրերը՝ բենզինով լցված տարան և որսորդական հրացանը։ Տղամարդը բենզինի տարան իջեցրել է, սակայն հրացանը բարձրացրել է կրակելու դիրքի վրա։ Այս պահին Գաղտնի ծառայության գործակալները կրակել են՝ սպառնալիքը չեզոքացնելու նպատակով։ Օսթին Թաքեր Մարտինը տեղում մահացել է։

Միջադեպի պահին Դոնալդ Թրամփը և նրա ընտանիքի անդամները կալվածքում չեն եղել։ Ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը հայտնել է, որ խոսել է նախագահի հետ և հաստատել, որ նա և նրա ընտանիքը անվտանգ են։

Իվանիշվիլու կառավարման տարիների սոցիալ-տնտեսական արդյունքները և դրանց հնարավոր կիրառությունը Հայաստանում

Այս հոդվածում կներկայացնեմ 2012-2024 թվականներին Վրաստանում Բիձինա Իվանիշվիլու կառավարության կողմից իրականացված սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումների և ձեռքբերումների վերլուծությունը, որը կարող է ծառայել որպես օրինակ Հայաստանի համար՝ հետպաշինյան ժամանակաշրջանում խելամիտ իշխանության պայմաններում։

Պատմական համատեքստ

2012 թվականին Վրաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում իշխանության եկավ «Վրացական երազանք – ժողովրդավարական Վրաստան» կուսակցությունը, որի հիմնադիրը Բիձինա Իվանիշվիլուն էր։ Այս կուսակցությունը, որը ձևավորվել էր տարբեր քաղաքական ուժերի միավորումից, հաջողությամբ կատարեց իր խոստումը՝ ապահովելով երկրում խաղաղություն և տնտեսական զարգացում։

Տնտեսական աճի ցուցանիշներ

Իվանիշվիլու կառավարության գլխավոր ձեռքբերումներից մեկը տնտեսության զգալի աճն է։

ՀՆԱ-ի աճ: 2012 թվականին Վրաստանի ՀՆԱ-ն կազմում էր 16.8 մլրդ դոլար, իսկ 2025 թվականին հասել է 37.4 մլրդ դոլարի։ Այսպիսով, 13 տարվա ընթացքում ՀՆԱ-ն աճել է ավելի քան երկու անգամ։
Մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ: 2012 թվականին այս ցուցանիշը կազմում էր 4100 դոլար, իսկ 2025 թվականին հասել է 10126 դոլարի։ Սա նշանակում է, որ Վրաստանի բնակչության կենսամակարդակը բարձրացել է 2.5 անգամ։

Տնտեսական քաղաքականության առանձնահատկություններ

Վրաստանի տնտեսական հաջողության հիմնական գործոններից են՝

Հավասարակշռված արտաքին քաղաքականություն: Կառավարությունը հաջողությամբ կատարեց ռազմավարություն, որը թույլ տվեց երկրին պահպանել խաղաղություն և զարգացնել հարաբերությունները ինչպես Արևմուտքի, այնպես էլ Ռուսաստանի հետ։
Ներդրումների համար հարմար միջավայր: Ցածր հարկային համակարգը և պետության կողմից ստեղծված բարենպաստ պայմանները դարձրին Վրաստանին ներդրումների համար ամենաընդունակ երկրներից մեկը։

Հարկային համակարգի առավելությունները

Վրաստանի հարկային համակարգը նախատեսված է խթանելու ձեռնարկատիրությունը և ներդրումները։

ԱԱՀ: 18 տոկոս (Հայաստանում՝ 20 տոկոս)
Շահութահարկ: 15 տոկոս (Հայաստանում՝ 18 տոկոս)
Եկամտահարկ: 20 տոկոս (Հայաստանում՝ նույն թիվն է)
Գույքահարկ: Բնակարանների և սեփական տների վրա գույքահարկ գոյություն չունի։
Փոքր բիզնեսի համար արտոնություններ: ԱՁ-ները և ընկերությունները, որոնց շրջանառությունը տարեկան 500.000 լարիից (մոտ 185 հազար դոլար) ավելի չի, հարկվում են շրջհարկի 1 տոկոսի չափով։ Մինչև 30.000 լարի շրջանառության դեպքում հարկ չի տրվում։

Սոցիալական ոլորտի բարեփոխումներ

Իվանիշվիլու կառավարությունը նաև մեծ ուշադրություն դարձրեց սոցիալական ոլորտին։

Առողջապահական համակարգ: 2015 թվականից գործում է համընդպանուր պետական ապահովագրական համակարգ, որը քաղաքացիներին տրամադրում է տարեկան մինչև 9500 դոլարի չափով բուժօգնություն՝ ներառյալ պլանային վիրաբուժական միջամտություններ և քաղցկեղի բուժում։
Կրթական համակարգ: 2024 թվականից բոլոր պետական կրթական հաստատություններում կրթությունը դարձել է անվճար։
Թոշակային համակարգ: Կառավարությունը տարեկան բարձրացնում է բոլոր թոշակները անցյալ տարվա արժեզրկման չափով՝ ապահովելով դրանց կայուն աճ։

Հայաստանի համար դասեր

Վրաստանի հաջողության օրինակը ցույց է տալիս, որ խելամիտ տնտեսական քաղաքականությունը, ցածր հարկերը և պետության կողմից ստեղծված բարենպաստ միջավայրը կարող են հանգեցնել տնտեսական աճի, բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման և սոցիալական ոլորտի զարգացման։ Հայաստանը կարող է սովորել այս փորձից՝ իր երկրում ստեղծելով նմանատիպ պայմաններ՝ խթանելու ձեռնարկատիրությունը, ներդրումները և երկրի տնտեսական զարգացումը։