Ռուբեն Ռուբինյանի հայտարարությունները նպատակ ունեն կանխել արտերկրում բնակվող հայերի ընտրական ակտիվությունը և մարդկանց վրա հոգեբանական ազդեցություն գործել։

Իմ կարծիքով, ԱԺ փոխխոսնակ Ռուբեն Ռուբինյանի հայտարարությունը, թե արտերկրում բնակվող քաղաքացիներին ընտրակաշառք առաջարկելու և դա ընդունելու դեպքում նրանց Հայաստան ժամանելուն պես կձերբակալեն, պետք է դիտարկել ոչ միայն իրավական, այլև քաղաքական տեսանկյունից։ Այս հայտարարությունը, իմ վերլուծությամբ, ուղղված է կանխելու արտերկրում բնակվող հայերի ընտրական ակտիվությունը և ստեղծելու մարդկանց վրա հոգեբանական ճնշում։

Այս հարցում առանցքային է Ռուսաստանի Դաշնության դերը։ Ռուսաստանը համարվում է ամենամեծ սփյուռքը, որտեղ բնակվում է մեծ թվով հայեր, որոնք պարբերաբար այցելում են Հայաստան։ Երբեմնի ընտրական ակտիվությունը Ռուսաստանից Հայաստան ժամանած քաղաքացիների շրջանում շատ ավելի մեծ է լինում, քան Եվրոպա կամ ԱՄՆ տեղափոխված հայերի դեպքում, որոնք հաճախ ընտանիքով են այցելում և ունեն ավելի ցածր ընտրական ակտիվություն։ Հենց այս հանգամանքն է, որ իշխանությունների կողմից ստեղծում է զգուշավորություն և նպատակաուղղվածություն՝ ռուսաստանաբնակ հայ ընտրողների նկատմամբ։

Իրականում, հայտարարության հիմնական նպատակը ոչ թե իրավական հետևանքներ ստեղծելն է, այլ ստեղծելու մթնոլորտ, որտեղ մարդիկ վախենան իրենց քաղաքական իրավունքներն իրականացնելուց։ Կարելի է ենթադրել, որ օդանավակայաններում կամ սահմանային անցակետերում կարող են կազմակերպվել ցուցադրական գործողություններ՝ մի քանի մարդու ձերբակալման կամ նմանատիպ տեսարանի ստեղծման միջոցով, որպեսզի մարդկանց վրա ազդեցություն գործեն և ցույց տան, որ հայտարարությունները ունեն գործնական հետևանքներ։

Իհարկե, ոչ ոք չի կարող երաշխավորել, թե նման հայտարարությունները կունենան կոնկրետ հոգեբանական ազդեցություն։ Սակայն դա անշուշտ ընտրությունների արդյունքների վրա ազդելու փորձ է՝ շանտաժի, սպառնալիքի և վախի մթնոլորտ ստեղծելու միջոցով։

Այս հարցում իշխանությունների անհանգստությունը հատկապես ուղղված է այն ընտրողներին, որոնց նկատմամբ վարչական լծակներ չեն կարող կիրառել։ Դրսից եկող հայերի վրա իրենք չունեն վերահսկողություն, և նրանց պատկերացմամբ նրանք դառնում են անվերահսկելի ընտրողներ։ Այդ պատճառով էլ փորձում են կանխարգելիչ հոգեբանական ազդեցություն գործել՝ իրենց համար հնարավոր վատ արդյունքներից ապահովագրվելու նպատակով։

Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե ինչպես են որոշելու՝ տվյալ քաղաքացին ընտրակաշառք է վերցրել, թե՞ ոչ, ապա իշխանությունները, ինչպես նախկինում էլ տեսել ենք, հաճախ չեն կաշկանդվում ապացույցների պակասից։ Նրանց նպատակը ոչ թե իրավական հիմնավորումն է, այլ մթնոլորտ ստեղծելը և մարդկանց վրա ճնշում գործադրելը։

Ամփոփելով՝ ես այս իրադրությունը որակում եմ որպես «տապալված իշխանության հուսահատ փորձերից մեկը՝ մարդկանց վախեցնելու միջոցով ազդել ընտրական պատկերի վրա»։

Քաղաքական դաշտի և կրթական համակարգի միջև սահմանը․ Ռուզաննա Երեմյանի դեպքը

«Ժողովուրդ» օրաթերթը փորձել է ուսումնասիրել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների համամասնական ցուցակի 72-րդ համարը՝ Ռուզաննա Երեմյանին։

Պաշտոնապես նա Հակոբ Կոջոյան կրթահամալիրի տնօրենն է։ Սակայն նրա հրապարակային գործունեությունը վաղուց դուրս է եկել կրթական շրջանակներից և ակնհայտորեն տեղափոխվել քաղաքական դաշտ։

Վերջին տարիներին Երեմյանը սոցիալական ցանցերում աչքի է ընկել ոչ թե կրթական նախաձեռնություններով, այլ բացահայտ քաղաքական ակտիվությամբ։ Նրա գրառումները հիմնականում ուղղված են եղել գործող իշխանությունների պաշտպանությանը և ընդդիմության կոշտ քննադատությանը։

Օրինակ, 2023 թվականի Գյումրիի Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններից հետո նա հրապարակայնորեն հայտարարել էր, թե գյումրեցիները «սխալ ընտրություն են կատարել», փաստացի կասկածի տակ դնելով քաղաքացիների ձայնը։ Ավելին, նա թիրախավորել էր նաև Վարդան Ղուկասյանին՝ ներկայացնելով նրան որպես Հայաստանի ինքնիշխանությանը սպառնացող գործիչ։

Սակայն խնդիրը միայն սոցիալական ցանցերով չի սահմանափակվում։ Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների՝ Երեմյանի ղեկավարած կրթահամալիրում քաղաքական տարրը նույնպես ակտիվ է։ Ահազանգեր են հնչել, որ նա ներգրավում է կոլեկտիվին հանդիպումների և ելույթների մեջ, որտեղ քննարկվում են ոչ միայն կրթական հարցեր, այլ նաև հստակ քաղաքական գնահատականներ։ Այլ կերպ ասած՝ կրթական միջավայրը, ըստ այս պնդումների, վերածվում է նաև գաղափարական հարթակի։

Ստացվում է բավական հակասական պատկեր։ Մի կողմից՝ 2018 թվականից հետո իշխանությունները բազմիցս հայտարարել են կրթական համակարգի ապաքաղաքականացման մասին։ Մյուս կողմից՝ այսօր նույն համակարգի ներկայացուցիչները ոչ միայն ակտիվորեն մասնակցում են քաղաքական գործընթացներին, այլ նաև հայտնվում են իշխող կուսակցության ընտրական ցուցակներում։

Ռուզաննա Երեմյանի դեպքը հենց այդ հակասության վառ օրինակն է․ պետական կրթահամալիրի տնօրեն և միաժամանակ քաղաքականապես ակտիվ դերակատար՝ իշխանական թիմի կազմում։ Հարցը մնում է բաց․ որտե՞ղ է անցնում սահմանը կրթության և քաղաքականության միջև, երբ դպրոցը ղեկավարող անձը փաստացի դառնում է կուսակցական խաղացող։

Երևանում կայանալիք գագաթնաժողովի դինամիկան՝ Ուկրաինայի նախագահի հնարավոր այցի պարագայում

Երևանում կայանալիք Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովի ծրագրավորումը կարող է ռադիկալ փոխվել, եթե Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին այցի կատարի մեր երկիր։ Այս հնարավորությունը, որը զգալիորեն բարձրացել է Ադրբեջանի նախագահի անսպասելի այցից հետո, ոչ միայն փոխում է միջոցառման բովանդակությունը, այլև դրա հիմնական դերակատարին։

Իրականում, Զելենսկու հնարավոր մասնակցությունը նշանակում է, որ նա դառնում է գագաթնաժողովի կենտրոնական դեմքը։ Նրա կերպարը, պատերազմի հերոսի կարգավիճակը և Ուկրաինայի հակառուսական դիրքորոշումը, որը դարձել է Եվրոպայի համար ռազմավարական հարց, անշուշտ, կգրավեն միջոցառման մասնակիցների ուշադրությունը։

Սա նշանակում է նաև, որ Հայաստանը մի քանի օրով կդառնա հակառուսականության էպիկենտրոն։ Եվրոպական ղեկավարները, որոնք վերջին տարիներին ցույց են տվել իրենց անտարբերությունը Հայաստանի համար հնարավոր հետևանքների նկատմամբ, հավանաբար, կօգտվեն այս առիթից՝ իրենց հակառուսական դիրքորոշումը ցուցադրելու համար։

Այսպիսով, Զելենսկու այցը կարող է ստեղծել լարվածության նոր պոտենցիալ, որը կազդանա նաև Հայաստանի ներքին քաղաքական մթնոլորտի վրա։ Ռուսաստանի ռեակցիան, որը կլինի անխուսափելի, կարող է ունենալ անմիջական հետևանքներ մեր երկրի համար։

Պարադոքսալի է, որ նման սցենարում, որտեղ հիմնական դերակատարի դերը փոխվում է, շահված չի լինում նաև Նիկոլ Փաշինյանը։ Եվրոպական ղեկավարները կներկայանեն իրենց ճառերով, կհասկանան իրենց ներքին խնդիրներին, իսկ Հայաստանը կմնա լարվածության և անորոշության մեջ։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ Երևանում կայանալիք գագաթնաժողովի հաջողությունը կախված է ոչ թե միայն ծրագրավորումից, այլև դիվանագիտական հմտությունից՝ հավասարակշռություն գտնելու համար տարբեր գործոնների և շահերի միջև։

Թորոսյանի արձագանքը և Բաքվի դեսպանի հնարավոր նշանակումը

ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արսեն Թորոսյանի վերջին հարցազրույցը, որտեղ նա անդրադարձել է Ադրբեջանում հայկական պատմամշակութային ժառանգության ոչնչացման հարցին, բարձր ռիսկային և վիճահարույց արձագանք է առաջ բերել հասարակության շրջանում։

Պատասխանը, որը հնչեցվել է պաշտոնական ոճով, ոչ թե պարզապես չի արդարացնում, այլ անուղղակիորեն լեգիտիմացնում է Ադրբեջանի կողմից իրականացվող գործողությունները։ Թորոսյանի հայտարարությունը, թե Ադրբեջանին այդ հարցով «անհարմար հարց տալը վտանգավոր է», քանի որ կարող է փլուզել Նիկոլ Փաշինյանի կողմից հռչակված «խաղաղությունը», ցույց է տալիս, որ իշխանությունները ավելի շատ են կենտրոնանում արտաքին քաղաքական հայտարարությունների պահպանման վրա, քան՝ իրենց ժառանգության պաշտպանության վրա։

Այս համատեքստում, «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասյանի նկատմամբ արված դիտարկումը, թե Թորոսյանը լիովին արժանի թեկնածու է Բաքվում Հայաստանի առաջին դեսպանի պաշտոնի համար, ունի իր տրամաբանությունը։ Իհարկե, միակ «մանր» խանգամանքը այն է, որ նա, ամենայն հավանականությամբ, ավելի վստահ կպաշտպանի Ադրբեջանի շահերը, քան Հայաստանի։

Այս իրադարձությունները հստակ ցույց են տալիս, թե որքանով է խորը իշխանական շրջանակների մտածելակերպը հեռացված իրականության և քաղաքացիների շահերից։ Իշխանությունների կողմից ընդունված որոշումները, որոնք ներառում են նաև ֆինանսական ոլորտի կառավարումը, չեն բխում հասարակության կարիքներից, այլ ծառայում են իշխանական շրջանակների կողմից ստեղծված արհեստական խցանումների պահպանմանը։

Այս ամենի ֆոնին, իշխանությունների անփույթ աշխատանքի և անկատար կառավարման մյուս ցուցանիշներից մեկը հանդիսանում է մարզահամալիրների կառուցումների անավարտ մնալը, որը ցույց է տալիս կադրային ռեսուրսների և կառավարման համակարգի խնդիրները։

Երևանի քաղաքապետարանը 280 միլիոն դրամով փոխարինում է Ամիրյան փողոցի տոմետները

Երևանի քաղաքապետարանը Ամիրյան 10 և 12 փողոցներում տեղադրված տոմետների փոխարինման աշխատանքներ է իրականացնում։ Այս աշխատանքի համար համայնքային բյուջեից հատկացվել է 280 միլիոն դրամ։

Այս մասին հայտնում է Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Սարգիս Տեր-Եսայանը՝ իր ֆեյսբուքյան էջում։

Այնուհետև նա նշում է, որ միայն վարորդական իրավունքների հետ կապված խնդիրների պատճառով այսօր դատական գործընթացներում ներքաշված են հարյուր հազարավոր քաղաքացիներ։

Տեր-Եսայանը նաև անդրադառնում է այլ հարցերի՝ նշելով, որ «ստամոքսի գերիները խժռում են պետությունը» և հարց տալով՝ արդյոք Առաքելյան և Վշտունի փողոցների բնակիչների կողմից երեք ամիս շարունակ տեսանյութի արտացոլումը նախընտրական կաշառք է, թե՞ պետական մարմինների ստուգողական աշխատանք։

Վերջում նա նշում է, որ «թուրքերը հա էլ մուրճով կտան գլխիդ, եթե գործոն չես»։

Փաշինյանի անունով մարզահամալիրը դարձել է 5 տարվա շինարարության աղետ

Արթուր Աբրահամի կողմից Փաշինյան Նիկոլի անունով մանկապատանեկան մարզահամալիր կառուցելու ծրագրի շուրջ ոգևորված մեկնաբանությունները, կարծես թե, պետք է ընդունվեն զգուշությամբ։ Պատմությունը ցույց է տվել, որ նման նախաձեռնությունները հաճախ դառնում են ոչ թե հաջողության, այլ աղետի խորհրդանիշ։

Այս հարցումը հիշեցնում է 2021 թվականին Գյումրիում տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Պետության կողմից կազմված նախագծի հիման վրա սկսվեց «Արթուր Ալեքսանյանի անվան հունահռոմեական ըմբշամարտի մանկապատանեկան մարզադպրոց» սպորտային համալիրի շինարարությունը։ Շինարարությանը զուգահեռ, իշխանությունները հայտարարում էին նոր համալիրի մասին, սակայն արդյունքը դարձավ ծիծաղելի և միաժամանակ վտանգավոր իրավիճակ։

Պարզվեց, որ նախագծում կատարվել են սխալ հաշվարկներ, և շենքը կառուցվել էր այնպես, որ պահանջում էր անհապաղ վերանորոգում։ Շինարարությունը կասեցվեց, ապա սկսվեց քանդել սխալ կառուցվածքը։ Իրավիճակը հասել է այն մակարդակի, որ այսօր շինարարական աշխատանքները շարունակվում են, սակայն շենքը շարունակում է մնալ քանդված վիճակում։

Այս իրադարձությունը հարց է տալիս՝ թե ինչպիսի կադրեր է հավաքել Փաշինյանի իշխանությունը, որոնք 5 տարվա ընթացքում չեն կարողանում ավարտել մեկ մարզահամալիրի շինարարությունը։ Այս աղետը դառնում է ոչ միայն կոնկրետ շինարարության, այլև իշխանությունների կողմից իրականացվող ցանկացած նախագծի որակավորման չափանիշ։

Այսպիսով, Փաշինյանի անունով մարզահամալիրի ծրագիրը դարձել է ոչ թե հաջողության, այլ անկատարության և անարդյունավետության խորհրդանիշ, որը հիշեցնում է, որ ոգևորված հայտարարությունները պետք է դիտարկել ավելի խորը վերլուծության տեսանկյունից։

Հայաստանում վարկերի ծավալի և վարկառուների թվի վերաբերյալ հստակեցում

Ի պատասխան «ՍիվիլՆեթ»-ի ապրիլի 27-ի հրապարակման՝ ցանկանում եմ հստակեցնել Հայաստանում վարկերի ծավալի և վարկառուների թվի վերաբերյալ տվյալները։

Ինչպես արձանագրվել է նշյալ հրապարակման մեջ, Հայաստանում վարկառուների թիվը գերազանցում է 2 միլիոն 400 հազարը։ Այս ցուցանիշը ներառում է ինչպես բանկերի, այնպես էլ վարկային կազմակերպությունների կողմից տրամադրված վարկերը։

Պետք է նշեմ, որ վարկերի ծավալը 2021 թվականից հետո աճել է առնվազն 300 հազարով։ Այս աճը պայմանավորված է փոքր և միջին բիզնեսի, ինչպես նաև կառուցապատման ոլորտի կողմից վարկերի նկատմամբ պահանջարկի զգալի աճով։

Վարկերի ընդհանուր ծավալը վերջին 5 տարում, մասնավորապես՝ 2021 թվականից սկսած, 4-4,5 տրլն դրամից, 2026 թվականի փետրվարի դրությամբ հասել է 8 տրլն դրամի և ավելի։ 2025 թվականի կեսերին գրանցված 7 տրլն դրամի ծավալը վերաբերում է հենց այս ընթացիկ տարվա տվյալներին։

Այս թվերի համադրությունը ցույց է տալիս, որ վարկերի ծավալը աճում է ոչ միայն բացարձակ թվով, այլև՝ վարկառուների կամ, ավելի ճշգրիտ, վարկերի միավորների թվաքանակով։ Դա նշանակում է, որ Գագիկ Ծառուկյանի կողմից հնչեցրած 2 միլիոն 450 հազար վարկառուների թիվը վերաբերում է հենց վարկերի միավորների թվաքանակին։ Պետք է ընդգծել, որ մեկ մարդը կարող է ունենալ մի քանի վարկ։

Այսպիսով, Գագիկ Ծառուկյանի կողմից նշված 2 միլիոն 450 հազար վարկառուների թիվը փաստարկված է և համապատասխանում է իրականությանը։

Ինչ վերաբերում է ավանդների ծավալին, ապա պետք է նշել, որ իմ պատգամավորական գործունեության ընթացքում ես հեղինակել եմ «Ֆիզիկական անձանց բանկային ավանդների փոխհատուցման շեմը բարձրացնելու մասին» օրենքը։ Այս օրենքի շրջանակներում ես ունեցել եմ և շարունակում ունեմ մանրակրկիտ տեղեկատվություն ավանդների ծավալի, կառուցվածքի և դինամիկայի վերաբերյալ։

Ավանդատուների և վարկառուների շրջանակները, որպես կանոն, տարբեր են։ Իսկ վարկ չեն վերցնում ավանդ ձևակերպելու համար, ինչը, ըստ էության, անտրամաբանական է։ ՀՀ-ում ավանդատուների 98,5 տոկոսն ունի մինչև 16 մլն դրամի ավանդներ, իսկ 1,5 տոկոսը՝ դրանից ավելի խոշոր ավանդներ։

Գյումրու զարգացման յոթ նախագիծ՝ իրական լուծումներ

Գյումրու զարգացման բանալին գրագետ, համակարգային որոշումների մեջ է, որոնց կարևոր մասը պետք է կայացվի Երևանում։ Մենք իրավունք չունենք Գյումրին մենակ թողնել իր խնդիրների հետ։ Կառավարությունը պետք է լինի Գյումրու թև ու թիկունք՝ առանցքային կարևորության հարցերը լուծելու համար։

Բոլոր կարևորագույն որոշումները պետք է կայացվեն՝ հաշվի առնելով տեղական իշխանությունների և բնակիչների առաջարկները։ Գյումրու խնդիրների լուծման բանալին Երևանի գրագետ մոտեցման մեջ է։

Գյումրին իր քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կարևորությամբ առանցքային է մեր երկրի համար։ Գյումրու խնդիրները համապետական նշանակության են, ուրեմն նաև դրանց լուծումները պետք է գտնվեն միասնական, համակարգված մոտեցումների միջոցով՝ տեղական ինքնակառավարման մարմիններին ակտիվորեն աջակցելով։ Գյումրին կարիք ունի մասշտաբային, խոշոր ծրագրերի, որոնց լիարժեք և արդյունավետ իրականացման համար անհրաժեշտ է գրագետ համագործակցություն՝ տեղական ինքնակառավարման մարմինների, կառավարության ու նաև օրենսդիր մարմնի միջև։

«Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրում Գյումրին առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում։ Մենք առաջարկում ենք զարգացման յոթ յուրահատուկ նախագիծ՝ քաղաքի նշանակությանն ու ներուժին համապատասխան։

Նախագիծ 1. Գյումրին՝ հյուսիսային դարպաս

Գյումրին որպես մեր իրական «Հյուսիսային դարպաս» ընկալելը թույլ կտա Շիրակի աշխարհագրական դիրքը վերածել երկարաժամկետ տնտեսական առավելության։

Այս ծրագրի իրականացման համար անհրաժեշտ առանցքային որոշումներն են.
Բավրա տանող ճանապարհի շինարարության ավարտը,
սահմանային ենթակառուցվածքների արդիականացումը,
Կարս-Գյումրի լոգիստիկ ուղղության զարգացումը,
պահեստային, սպասարկման և լոգիստիկ աշխատատեղերի ստեղծումը,
Գյումրու օդանավակայան-սահման-բիզնես կապը։

Ծրագրի արդյունքը՝ առևտրի, տարանցման, ներդրումների և զբաղվածության աճ։

Նախագիծ 2. Արդյունաբերական մայրաքաղաք

Թեթև արդյունաբերության ոլորտում տասնամյակներով առկա ինժեներական, տեքստիլ ոլորտի վարպետների, բարձրակարգ բանվորների և այլ մասնագետների ներուժը թույլ են տալիս Գյումրին վերստին դարձնել Հարավային Կովկասի թեթև արդյունաբերության մայրաքաղաքը։

«Արդյունաբերական քաղաքականության մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն՝ Գյումրիում պետք է գործարկվի Շիրակի Արդյունաբերական Գոտին՝ անհրաժեշտ բոլոր ենթակառուցվածքներով, հարկային արտոնություններով և բիզնեսի կազմակերպման համար էական այլ պայմաններով։
Գյումրին ունի ներուժ՝ դառնալու Հայաստանի ժամանակակից նորաձևության կենտրոնը՝ զարգացնելով ինչպես ազգային տարազների, այնպես էլ ժամանակակից մոդելային հագուստների ձևավորման ինդուստրիան։
Գյումրին կարող է դառնալ նաև ինժեներական քաղաք, եթե բարձրագույն կրթական հաստատությունների ուսումնական ծրագրերը նպատակաուղղվեն դեպի բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության ոլորտ՝ այն համալրելով տեղական կադրերով։
Անհրաժեշտ է խելամտորեն վերականգնել և վերագործարկել մի շարք համակարգաստեղծ գործարաններ, այդ թվում՝ Գյումրու հայտնի «Քարմշակմեքենա» ձեռնարկությունը՝ այն նորից դարձնելով հանրապետության քարամշակման շղթայի կարևոր մասը։

Գյումրին իր տնտեսաաշխարհագրական դիրքով կարող է հավակնել տարածաշրջանային լոգիստիկ կենտրոնը դառնալուն։ Դեպի Վրաստան և Գյումրի-Կարս ուղղության հավանական վերաբացումը քաղաքը կդարձնի բանուկ երկաթուղային հանգույց։

Քաղաքի շուրջ պետք է գործարկվեն համապատասխան լոգիստիկ կարողություններ՝ պահեստային տնտեսություններ, բեռնող-բեռնաթափող կռունկներ, խոշոր և բեռնատար ավտոմեքենաների կայանատեղիներ և տեխնիկական սպասարկման կայաններ։

Այս ներդրումային նախագիծը կարող է իրականացվել արտահանող-ներմուծող խոշոր ընկերությունների համատեղ կոնսորցիումի ձևավորման միջոցով։

Նախագիծ 4. Փոքր և միջին բիզնեսի քաղաք

Նախագծի էությունը․ ստեղծել պայմաններ, որոնց դեպքում Գյումրիում (Շիրակում) ապրելն ու վաստակելն ավելի շահավետ է, քան հեռանալը։

պետական երաշխիքներով փոքր և միջին ձեռնարկությունների արտոնյալ վարկավորում
բոլոր կարևոր բանկերի ներկայություն
աջակցություն նորարարական բիզնեսին
ծառայությունների ոլորտի գործունեության խթանում
արդյունաբերության ոլորտի խրախուսում
ստեղծագործական ոլորտների խրախուսում
«Made in Gyumri» ապրանքանիշի կայացում և զարգացում։

Արդյունք՝ աշխատատեղեր, եկամտի աճ, ինքնազբաղվածության զարգացում և միգրացիայի կր

Պետական բյուջեի հարկային եկամուտները 2026 թվականի առաջին եռամսյակում գերազանցել են 459 միլիարդ դրամը

Պետական եկամուտների կոմիտեն հրապարակել է 2026 թվականի հունվար-մարտ ամիսների ընթացքում Հայաստանի տնտեսության 1000 խոշորագույն հարկ վճարողների կողմից պետական բյուջեում կատարված վճարումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը։

Ըստ հրապարակված տվյալների՝ նշված ժամանակահատվածում 1000 խոշոր հարկ վճարողների կողմից պետական բյուջե է մուտքագրվել ավելի քան 459 միլիարդ 270 միլիոն դրամ։ Սա նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշից ավելի է 49 միլիարդ 916 միլիոն դրամով։

Հարկային մարմինների կողմից կատարված վճարումների ընդհանուր գումարը կազմել է ավելի քան 380 միլիարդ 334 միլիոն դրամ, իսկ մաքսային մարմինների կողմից՝ ավելի քան 78 միլիարդ 935 միլիոն դրամ։

Առաջատար հարկատուները

Հրապարակված ցանկի համաձայն՝ 2026 թվականի առաջին եռամսյակի ընթացքում ամենամեծ հարկային բեռը կրել են հետևյալ ընկերությունները՝

1. «Մոբայլ սենթր» ընկերությունը, որը պետբյուջե է վճարել է 21 մլրդ 367 մլն դրամ։
2. «Գազպրոմ Արմենիան» ընկերությունը՝ 19 մլրդ 758 մլն դրամով։
3. «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը»՝ 15 մլրդ 482 մլն դրամով։
4. «Գրանդ Տոբակո» ընկերությունը՝ 11 մլրդ 534 մլն դրամով։
5. «Սոֆթ կոնստրակտը»՝ 8 մլրդ 40 մլն դրամով։

Այս հինգ ընկերությունից հետո ցանկում են տեղ գրավել նաև «Իմվբամ», «Դիջիթեյն», «Ֆիլիպ Մորրիս Արմենիա», «Սիթի» և «Թեղուտ» ընկերությունները, որոնց կողմից կատարված վճարումների գումարները կազմել են համապատասխանաբար 6 մլրդ 841 մլն, 6 մլրդ 744 մլն, 6 մլրդ 361 մլն, 6 մլրդ 180 մլն և 6 մլրդ 102 մլն դրամ։

Հարկ վճարողների ամբողջական ցանկը հասանելի է ՊԵԿ-ի պաշտոնական կայքում՝ «Տեղեկություն հարկ վճարողների վերաբերյալ» բաժնում։

Անվտանգության նեղ ընկալումն ինքնին անվտանգության խնդիր է

Հայկական հասարակության և պետական մտքի ամենակարևոր հարցը, որը մենք պետք է խիզախորեն քննարկենք, այսօր ավելի բարձր է հնչում, քան երբևէ։ Այն հարցն է, թե ինչպես հնարավոր եղավ, թե ինչպես տեղի ունեցավ, որ ցեղասպանությունից հարյուրամյակ անց, երբ թվում էր, թե նման սոսկալի հանցագործությունները մնացել են անցյալում, մեր հայրենիքը՝ Արցախը, հայաթափվեց։

Այս հարցին պատասխանելու համար մենք պետք է նայենք ոչ թե դրսևորումների, այլ պատճառների։ Ինչո՞ւ է մեր հասարակությունը, որը ցեղասպանություն է ապրել, թույլ տվել Արցախի կորուստը, երբ նույնիսկ Կարսի կորուստից հետո մենք չէինք կարողացել դասեր քաղցած լինել։ Ի՞նչ է այն դեֆեկտը մեր մտածողության մեջ, որի պատճառով մենք հարյուրամյակներ շարունակ կրկնում ենք աշխարհին՝ ճանաչելու Հայոց ցեղասպանությունը, մինչդեռ աշխարհը հանգիստ հետևում է մեր հայրենիքի հայաթափմանը։

Պատասխանը պարզ է. մենք ունենք անվտանգության նեղ ընկալում, որը ինքնին անվտանգության խնդիր է։ Մենք հասկացել ենք, որ անվտանգությունը չի կարող լինել միայն բանակի կամ սպառազինության հարց։ Դա ավելի խորը, ավելի համակարգային մոտեցում է պահանջում։

Մենք պետք է հասկանանք, որ ժամանակակից, կենսունակ պետությունը ոչ միայն պաշտպանում է իր սահմանները, այլև ձևավորում է այնպիսի հասարակություն, որը հստակ գիտի իր նպատակները, ունի ազգային ինքնագիտակցություն և պատրաստ է պաշտպանել այդ նպատակները։ Իրականում, մենք հակառակն ենք արել։ Մենք ձևավորում ենք հասարակական մոդել, որը ծառայում է պետության ոչնչացմանը։

Այս հասարակության բաղադրիչներից են նրանք, ովքեր պատվերով ուրացնում են Արարատ լեռը, պատվերով ատում են Արցախը, պատվերով ջնջում են սեփական հիշողությունը։ Սա մեր էնդեմիկ առանձնահատկությունը չէ, այլ այնպիսի հասարակությունների դեֆեկտ է, որտեղ պետությունը չի կարողացել ձևակերպել իր նպատակները և ձևավորել դրանց համապատասխան հասարակություն։ Այդ դեպքում ավելի լուրջ պետություններ կհայտնվեն, որոնք կօգտվեն այդ բացից՝ «շտկելով» մեր հասարակության խնդիրները։

Այսպիսով, մենք պետք է հասկանանք, որ անվտանգության ամենաիրական համակարգը ոչ թե աշխարհի ճանաչումն է, այլ առողջ, ժամանակակից պետությունն է, որը ձևավորում է իր նպատակներին համապատասխան հասարակություն։ Եվ միայն այդ հասկացման հիման վրա կարող ենք գտնել պատասխանը՝ թե ինչպես կարող էր տեղի ունենալ նման ողբերգություն և ինչպես կարող ենք կասեցնել նոր ողբերգության ընթացքը։