Քաղաքական դաշտի և կրթական համակարգի միջև սահմանը․ Ռուզաննա Երեմյանի դեպքը

«Ժողովուրդ» օրաթերթը փորձել է ուսումնասիրել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների համամասնական ցուցակի 72-րդ համարը՝ Ռուզաննա Երեմյանին։

Պաշտոնապես նա Հակոբ Կոջոյան կրթահամալիրի տնօրենն է։ Սակայն նրա հրապարակային գործունեությունը վաղուց դուրս է եկել կրթական շրջանակներից և ակնհայտորեն տեղափոխվել քաղաքական դաշտ։

Վերջին տարիներին Երեմյանը սոցիալական ցանցերում աչքի է ընկել ոչ թե կրթական նախաձեռնություններով, այլ բացահայտ քաղաքական ակտիվությամբ։ Նրա գրառումները հիմնականում ուղղված են եղել գործող իշխանությունների պաշտպանությանը և ընդդիմության կոշտ քննադատությանը։

Օրինակ, 2023 թվականի Գյումրիի Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններից հետո նա հրապարակայնորեն հայտարարել էր, թե գյումրեցիները «սխալ ընտրություն են կատարել», փաստացի կասկածի տակ դնելով քաղաքացիների ձայնը։ Ավելին, նա թիրախավորել էր նաև Վարդան Ղուկասյանին՝ ներկայացնելով նրան որպես Հայաստանի ինքնիշխանությանը սպառնացող գործիչ։

Սակայն խնդիրը միայն սոցիալական ցանցերով չի սահմանափակվում։ Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների՝ Երեմյանի ղեկավարած կրթահամալիրում քաղաքական տարրը նույնպես ակտիվ է։ Ահազանգեր են հնչել, որ նա ներգրավում է կոլեկտիվին հանդիպումների և ելույթների մեջ, որտեղ քննարկվում են ոչ միայն կրթական հարցեր, այլ նաև հստակ քաղաքական գնահատականներ։ Այլ կերպ ասած՝ կրթական միջավայրը, ըստ այս պնդումների, վերածվում է նաև գաղափարական հարթակի։

Ստացվում է բավական հակասական պատկեր։ Մի կողմից՝ 2018 թվականից հետո իշխանությունները բազմիցս հայտարարել են կրթական համակարգի ապաքաղաքականացման մասին։ Մյուս կողմից՝ այսօր նույն համակարգի ներկայացուցիչները ոչ միայն ակտիվորեն մասնակցում են քաղաքական գործընթացներին, այլ նաև հայտնվում են իշխող կուսակցության ընտրական ցուցակներում։

Ռուզաննա Երեմյանի դեպքը հենց այդ հակասության վառ օրինակն է․ պետական կրթահամալիրի տնօրեն և միաժամանակ քաղաքականապես ակտիվ դերակատար՝ իշխանական թիմի կազմում։ Հարցը մնում է բաց․ որտե՞ղ է անցնում սահմանը կրթության և քաղաքականության միջև, երբ դպրոցը ղեկավարող անձը փաստացի դառնում է կուսակցական խաղացող։

Երևանում կայանալիք գագաթնաժողովի դինամիկան՝ Ուկրաինայի նախագահի հնարավոր այցի պարագայում

Երևանում կայանալիք Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովի ծրագրավորումը կարող է ռադիկալ փոխվել, եթե Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին այցի կատարի մեր երկիր։ Այս հնարավորությունը, որը զգալիորեն բարձրացել է Ադրբեջանի նախագահի անսպասելի այցից հետո, ոչ միայն փոխում է միջոցառման բովանդակությունը, այլև դրա հիմնական դերակատարին։

Իրականում, Զելենսկու հնարավոր մասնակցությունը նշանակում է, որ նա դառնում է գագաթնաժողովի կենտրոնական դեմքը։ Նրա կերպարը, պատերազմի հերոսի կարգավիճակը և Ուկրաինայի հակառուսական դիրքորոշումը, որը դարձել է Եվրոպայի համար ռազմավարական հարց, անշուշտ, կգրավեն միջոցառման մասնակիցների ուշադրությունը։

Սա նշանակում է նաև, որ Հայաստանը մի քանի օրով կդառնա հակառուսականության էպիկենտրոն։ Եվրոպական ղեկավարները, որոնք վերջին տարիներին ցույց են տվել իրենց անտարբերությունը Հայաստանի համար հնարավոր հետևանքների նկատմամբ, հավանաբար, կօգտվեն այս առիթից՝ իրենց հակառուսական դիրքորոշումը ցուցադրելու համար։

Այսպիսով, Զելենսկու այցը կարող է ստեղծել լարվածության նոր պոտենցիալ, որը կազդանա նաև Հայաստանի ներքին քաղաքական մթնոլորտի վրա։ Ռուսաստանի ռեակցիան, որը կլինի անխուսափելի, կարող է ունենալ անմիջական հետևանքներ մեր երկրի համար։

Պարադոքսալի է, որ նման սցենարում, որտեղ հիմնական դերակատարի դերը փոխվում է, շահված չի լինում նաև Նիկոլ Փաշինյանը։ Եվրոպական ղեկավարները կներկայանեն իրենց ճառերով, կհասկանան իրենց ներքին խնդիրներին, իսկ Հայաստանը կմնա լարվածության և անորոշության մեջ։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ Երևանում կայանալիք գագաթնաժողովի հաջողությունը կախված է ոչ թե միայն ծրագրավորումից, այլև դիվանագիտական հմտությունից՝ հավասարակշռություն գտնելու համար տարբեր գործոնների և շահերի միջև։

Թորոսյանի արձագանքը և Բաքվի դեսպանի հնարավոր նշանակումը

ՀՀ Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արսեն Թորոսյանի վերջին հարցազրույցը, որտեղ նա անդրադարձել է Ադրբեջանում հայկական պատմամշակութային ժառանգության ոչնչացման հարցին, բարձր ռիսկային և վիճահարույց արձագանք է առաջ բերել հասարակության շրջանում։

Պատասխանը, որը հնչեցվել է պաշտոնական ոճով, ոչ թե պարզապես չի արդարացնում, այլ անուղղակիորեն լեգիտիմացնում է Ադրբեջանի կողմից իրականացվող գործողությունները։ Թորոսյանի հայտարարությունը, թե Ադրբեջանին այդ հարցով «անհարմար հարց տալը վտանգավոր է», քանի որ կարող է փլուզել Նիկոլ Փաշինյանի կողմից հռչակված «խաղաղությունը», ցույց է տալիս, որ իշխանությունները ավելի շատ են կենտրոնանում արտաքին քաղաքական հայտարարությունների պահպանման վրա, քան՝ իրենց ժառանգության պաշտպանության վրա։

Այս համատեքստում, «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասյանի նկատմամբ արված դիտարկումը, թե Թորոսյանը լիովին արժանի թեկնածու է Բաքվում Հայաստանի առաջին դեսպանի պաշտոնի համար, ունի իր տրամաբանությունը։ Իհարկե, միակ «մանր» խանգամանքը այն է, որ նա, ամենայն հավանականությամբ, ավելի վստահ կպաշտպանի Ադրբեջանի շահերը, քան Հայաստանի։

Այս իրադարձությունները հստակ ցույց են տալիս, թե որքանով է խորը իշխանական շրջանակների մտածելակերպը հեռացված իրականության և քաղաքացիների շահերից։ Իշխանությունների կողմից ընդունված որոշումները, որոնք ներառում են նաև ֆինանսական ոլորտի կառավարումը, չեն բխում հասարակության կարիքներից, այլ ծառայում են իշխանական շրջանակների կողմից ստեղծված արհեստական խցանումների պահպանմանը։

Այս ամենի ֆոնին, իշխանությունների անփույթ աշխատանքի և անկատար կառավարման մյուս ցուցանիշներից մեկը հանդիսանում է մարզահամալիրների կառուցումների անավարտ մնալը, որը ցույց է տալիս կադրային ռեսուրսների և կառավարման համակարգի խնդիրները։