Հավասարակշռված դիվանագիտություն. Հայաստանի ապագայի ճանապարհը

Հայաստանը պետք է հրաժարվի աշխարհաքաղաքական բախումների թատերաբեմի դերից և դառնա շահերի համադրման կենտրոն, որտեղ հավասարակշռված դիվանագիտությունը կապեր կառուցի բոլոր ուղղություններով։ Սա նշանակում է ոչ թե մեկ կողմնորոշում ընտրել, այլ բազմակողմանի մոտեցում, որը կապահովի երկրի անվտանգությունը, տնտեսական զարգացումը և մշակութային հարստությունը։

Հայաստանի դիվանագիտության հիմնաքարը պետք է լինի հարևանների հետ հարաբերությունների խորացումը։ Առաջին հերթին՝ Վրաստանի հետ։ Այս հարաբերությունները պետք է բարեկամականից բարձրանան ռազմավարական մակարդակ։ Սա նշանակում է համատեղ զարգացման ծրագրերի մշակում՝ զբոսաշրջության, էներգակիրների, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ոլորտներում։ Կարևոր է ակտիվացնել տնտեսական կոոպերացիան, ներդնել միջոցներ երկաթգծային հանգույցի գործարկմանը և աջակցել Գյումրիում Ազատ տնտեսական գոտու ստեղծմանը։ Վրաստանը կարևոր դեր ունի նաև մեր տարածաշրջանի կոմունիկացիոն խաչմերուկի ստեղծման գործում։

Հայաստանը կարող է ակտիվ դեր կատարել նաև Ռուսաստան-Վրաստան հարաբերությունների կարգավորման գործում՝ հանդես գալով որպես հարթակ տրամադրող և միջնորդ։ Այս հարաբերությունների կարգավորումը բխում է մեր շահերից, քանի որ թույլ կտա օգտագործել աբխազական երկաթգծի ճանապարհը՝ խթանելով մեր երկրի տնտեսական ինտեգրումը տարածաշրջանում։

Հավասարակշռված դիվանագիտությունը նշանակում է նաև ԱՄՆ-ի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների պաշտպանությունը՝ դրանք փոխլարցնելով և հայկական շահերը առավելագույնս պաշտպանելով։ Թրիփ (TRIPP) նախագիծը կարող է կյանքի կոչվել մեր երկրի անկախության, իրավազորության և փոխադարձության սկզբունքով։ Սա պահանջում է նախագծի կապակցումը Հայաստան-Իրան և Հայաստան-Ռուսաստան երկաթգծային ու ավտոմոբիլային կապի ապահովման հետ՝ Նախիջևանի տարածքով և Ադրբեջանի տարածքով։

ԵՄ-ի հետ հարաբերություններում պետք է կենտրոնանալ չիրացված պոտենցիալի օգտագործման վրա։ Հայաստանը պետք է մոտեցնի իր իրավաքաղաքական և արժեքային դաշտը եվրոպական ստանդարտներին՝ պահպանելով մեր ավանդական արժեքների ողջ ծավալը։ Կարևոր է ապահովել ՀՀ քաղաքացիների համար ԵՄ երկրներ առանց վիզայի ռեժիմով այցելության հնարավորությունը՝ ինչպես Վրաստանի դեպքում է։

Այս մոտեցումը նշանակում է նաև բիզնես, մշակութային և կրթական կապերի խորացում Չինաստանի, Հնդկաստանի, արաբական երկրների և մեր համար հետաքրքրություն ներկայացնող այլ երկրների հետ։ Սա թույլ կտա Հայաստանին դառնալ տարածաշրջանի և աշխարհի միջև կամուրջ՝ ապահովելով երկրի տնտեսական և քաղաքական անկախությունը։

Քաղաքական թռիչքներ, կեղծ ներողություն և մյուս հարցեր

Իմ հայացքից, իշխանական շրջանակներում ընթացող որոշակի երևույթներն ու իրադարձությունները պահանջում են խորը վերլուծություն։

Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքական կարիերան, որը սկսվեց 2008 թվականի մարտի 1-ին, կարելի է բնութագրել որպես անդադար «թռիչքների» շարք։ Նա թռել է իր ապագա թիմակիցներից, հետո՝ նրանցից, ովքեր «Ելք կա» ծրագրի շրջանակում էին, և այժմ, ըստ ամենայնի, պատրաստվում է թռչել իր ներկայիս թիմակիցներից՝ իր բնավորությանը բնորոշ «փուռը» տալով։

Այս հավատարմության բացակայության միակ բացառությունը թուրքական և ադրբեջանական պետական շահերն են։ Դրանց նկատմամբ նա ցուցաբերել է անսովոր հավատարմություն, որը հակասում է իր իշխանության մեջ մնալու ցանկությանը։

Ինձ հատկապես զարմացնում է այն պահվածքի կամայականությունը, որը նա ցուցաբերում է հանրային ելույթների ժամանակ։ Իր ատելությունը դեպի Արցախը և արցախցիներին, որը նա ցույց տվեց ուղիղ եթերում, ոչ թե ներողություն խնդրելու, այլ բերանից արտաթորանք թափելու միջոցով, ցույց է տալիս, որ նրա կողմից ներողություն խնդրելը պարզապես կեղծավորություն է։

Այսպիսով, իշխանական շրջանակներում տեղի ունեցող որոշակի գործողությունները, ինչպիսիք են իշխանափոխության մասին սպեկուլյացիաները կամ տրանսպորտային բարեփոխումները, պետք է դիտարկել ոչ թե որպես առանձին իրադարձություններ, այլ որպես համակարգի խորքային խնդիրների արդյունք։

Այս համատեքստում կարևոր է նաև նշել, որ Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գրիգոր Իսկանդարյանը իր ֆեյսբուքյան էջում նշել է, որ Իրանում իշխանափոխություն իրականացնելու Թրամփի և Նեթանյահուի հույսերը արդեն անիրական են։

Այս ամենը ցույց է տալիս, որ մեր հասարակությանը պետք է պարզ բացատրել, թե ինչպես են որոշ քաղաքական գործիչներ օգտագործում սպեկուլյացիաներն ու վախերը՝ իրենց իշխանական դիրքերը ամրապնդելու համար։

Հասարակության իրական վերաբերմունքը և իշխանության պատասխանատվությունը

Հանրային աջակցության կամ ժողովրդական սեր ստեղծելու համար կազմակերպված շոուի մեջ մի փոքր իմպրովիզացիա տեղի է ունենում։ Գծված սցենարից և դերասաններից շեղվելով, Նիկոլ Փաշինյանը միանգամից առերեսվում է հասարակության իրական վերաբերմունքի հետ։

Իսկ հասարակության իրական վերաբերմունքն իմանալու համար Նիկոլ Փաշինյանը պետք է առանց ուղեկցող զորքի և կազմակերպված փառաբանողների մի ժամ շրջի Երևանի փողոցներում։

Քաղաքականությունը մի կողմ, բայց հասուն տղամարդու կողմից հրապարակավ, փոքր երեխայի ներկայությամբ, երիտասարդ կնոջ վրա հարձակվելն ու վիրավորելը որևէ արդարացում չունի։ Սա խոսում է իշխանության վերին էշելոններում բարոյական արժեհամակարգի քայքայման մասին։

Հավասարակշռված դիվանագիտությունը նշանակում է բիզնես, մշակութային և կրթական կապերի խորացում Չինաստանի, Հնդկաստանի, արաբական երկրների և մեզ համար հետաքրքրություն ներկայացնող այլ երկրների հետ։

Հենց Նիկոլ Փաշինյանն է հայաստանցի-ղարաբաղցի հակասություն սերմանող թիվ մեկ տեղեկատվական դիվերսանտը։

Մինչ ՔՊ-ն համայնքային բյուջեի գումարները մսխում է, մարդիկ ստիպված են ապրել հակահիգիենիկ պայմաններում։ Մինչ ՔՊ-ական իշխանությունը միլիարդավոր պարգևավճարներ է բաժանում ինքն իրեն, մարդկանց տների մեջ անձրև է լցվում՝ բառի բուն իմաստով։

Մենք երաշխավորված խաղաղության առաջարկ ենք ներկայացնում։

ՔՊ-ի բարոյական կերպարը, Իրանի իշխանափոխության հույսերը և Երևանի տրանսպորտային խնդիրները

Երեկ Նիկոլ Փաշինյանի կեցվածքը Երևանի մետրոյում բնութագրեց ամբողջ ՔՊ-ի բարոյական և հոգեբանական կերպարը՝ որպես անհավասարակշիռ ու զուրկ բոլոր տեսակ նորմերից։ Նրանց համար ո՛չ մարդը, ո՛չ հայրենիքը չունեն արժեք, որոնք պետք է կսիրեն և կխոնարհվեն, որ պահին այլևս պետք չէ կտրորեն՝ իրենց փառասիրությունը շոյելու համար։

Հունիսի 7-ին պետք է վերջ դրվի այս ամենին, և դրան հասնելու համար պետք է ընտրության օրը գնալ ընտրատեղամաս և մերժել այս խմբակին։ Այս կարծիքը հայտնվել է Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Աննա Ավետիսյանի ֆեյսբուքյան էջում։

Այլ հարցումներում քննարկվում է Իրանում իշխանափոխություն իրականացնելու ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի հույսերի անիրականանալիությունը։

Հակառակորդների կողմից հաճախ օգտագործվող «Ընդդիմության հաղթանակի դեպքում պատերազմ» գուժողները, փաստորեն, շատ լավ գիտեն, որ իրենց արածը միայն տգեղ սպեկուլյացիա է՝ թափված արյան և վախերի վրա։ Ընդդիմության կողմնակիցների խնդիրն է սա պարզ բացատրել հասարակությանը։

Հիշեցնենք նաև Երևանի տրանսպորտային համակարգի հետ կապված խնդիրները։ Քաղաքում ավտոբուսների համար նախատեսված գծանշումները մի քանի անգամ փոփոխվել են, ինչի հետևանքով շատ վարորդներ ընկնում են շփոթմունքի մեջ։ Տրանսպորտի «բարեփոխում» անվան տակ թանկացվել է նաև ուղեվարձը։

Այս հարցերի հետ կապված մեկ այլ դեպք է հիշեցվում՝ տնավեր, որը լքված և դավաճանված լինելու պատճառով իր տուն ու տեղը թողել է և դարձել է էթնիկ զտման հետևանքով։

Վերջում նշվում է, որ «7or.am» կայքից մեջբերումներ կատարելիս՝ հղումը կայքին պարտադիր է։ Կայքում արտահայտված կարծիքները կարող են չհամընկնել խմբագրության տեսակետի հետ։

Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին թույլ չտվեցին մասնակցել Համայն Վրաց Կաթողիկոս-Պատրիարքի հուղարկավորությանը

Հայ Առաքելական Եկեղեցու Գերմանիայի Հայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ․ Սերովբե եպիսկոպոս Իսախանյանը հայտնում է, որ Քննիչը մերժել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու առաջնորդի՝ Համայն Վրաց Կաթողիկոս-Պատրիարքի հուղարկավորությանը մասնակցելու միջնորդությունը։

Այս իրադարձությունը, ըստ եպիսկոպոսի, ոչ թե պարզ իրավական որոշում է, այլ ցավալի վերաբերմունք։ Նա նշում է, որ այս քայլը հարց է տալիս աշխարհին՝ արդյոք Հայաստանը կարողանում է տարբերել իրավական գործընթացը մարդկային արժանապատվությունից։

«Այս որոշումը չի պարունակում ո՛չ խոհեմություն, ո՛չ լայնախոհություն, այլ անիմաստ կոշտություն, որը չի տեղավորվում ո՛չ ազգային մտածողության մեջ, ո՛չ էլ պետական պատասխանատվության շրջանակում»,- նշում է եպիսկոպոսը՝ հավելելով, որ նման քայլերով երկիրը փոքրացնում է ինքն իրեն՝ թե՛ ներսում, թե՛ դրսում։

Նրա խոսքով՝ պետությունը ոչ թե անզիջում է, երբ անզիջում է, այլ այն ժամանակ, երբ կարողանում է տարբերել օրենքի տառը և նրա ոգին։ Եպիսկոպոս Իսախանյանը հարց է տալիս՝ արդյոք մարդիկ մոռանում են իրենց ինքնությունը։ Նա նշում է, որ Եկեղեցին երբեք ընդդիմություն չի եղել պետությանը, այլ նրա հոգին, և երբ այս հոգին վիրավորվում է, մարմինը երկար չի կարող առողջ մնալ։

Եպիսկոպոսը ցավում է, որ տեսնում է ոչ թե սովորական որոշում, այլ մի ընթացք, որը հեռացնում է ժողովուրդին իր արմատներից։ Նա մաղթում է, որ սթափություն վերադառնա, որ խոհեմությունը հաղթի ձևականությանը, և որ մեր ժողովուրդը չկորցնի իր հոգևոր դեմքը։

Իշխանությունների որոշումը՝ արգելել Գարեգին Բ-ին մասնակցել Իլիա Բ-ի հուղարկավորությանը, խայտառակություն է և վիրավորանք ամբողջ հայ ժողովրդի արժանապատվությանը։

Այս հարցի վերաբերյալ իմ մտքերը և վերլուծությունները ներկայացնում եմ որպես հեղինակի՝ իմ անունով։

Իշխանությունների կողմից ՀՀ Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին արգելելը՝ մասնակցելու Վրաստանի Կաթողիկոս Իլիա Բ-ի հուղարկավորությանը, ոչ միայն անհամաչափ և անարդար է, այլև խորը վիրավորանք է հայ ժողովրդի հոգևոր և ազգային արժանապատվությանը։

Կաթողիկոսը պարզապես անհատ չէ։ Նա մարմնավորում է մեր ժողովրդի հոգևոր առաջնորդությունը, մեր հավատքի, ավանդույթի և մշակութային ժառանգության անբաժանելի մասն է։ Նրան արգելելը՝ այս ծանր պահին, երբ եղբայրական եկեղեցին ցավում է, դիտավորյալ հարված է դարավոր հավատքին, մեր հավատքի խորքին և հայ ու վրաց ժողովուրդների միջև եղած բնական և խոր կապին։

Այս քայլը բացահայտում է իշխանության մանրախնդրությունը և վտանգավոր անհեռատեսությունը։ Պետական լծակները, որոնք պետք է պաշտպանեն պետության շահերը, այստեղ օգտագործվում են ներքին հաշվեհարդարի համար, հորինված մեղադրանքներով։ Ի՞նչ ուղերձ է սա աշխարհին։ Որ Հայաստանը հետապնդում է իր հոգևոր առաջնորդներին, անտեսում է իր ամենամոտ հարևանների վիշտը և անտարբեր է իր միջազգային հեղինակության նկատմամբ։ Արտաքին դիտորդները կտեսնեն մի պետություն, որը կլանված է քաղաքական վենդետաներով, որտեղ պետությանը, ժողովրդին և միջազգային հեղինակությանը հասցվող վնասը ավելի կարևոր չէ, քան անձնական հաշվեհարդարը։

Այս իրադարձությունը հերթական օղակն է այն գործողությունների շղթայում, որոնք քայքայում են պետությունը, ինստիտուտները, պառակտում հասարակությունը և թուլացնում երկիրը։ Սա է պատճառը, որ մեր ճակատագիրը որոշվում է առանց մեզ։ Ինչպե՞ս կարելի է լուրջ վերաբերվել նման իշխանություն ունեցող երկրին, որն ինքը իր հեղինակության վրա թքած ունի։

Հունիսի 7-ը մոտենում է։ Գալիս է պահ, երբ վրդովմունքը պետք է վերածվի պատասխանատվության պահանջի։ Այս խայտառակ որոշումը կդառնա ևս մեկ պատճառ՝ հարյուրների կողքին, որպեսզի…

Իրականում դուք ցույց տվեցիք, որ ազգային արժանապատվությունը դատարկ խոսքեր չեն

Վարչապետի պաշտոնը զբաղեցնողը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ հենց ինքն է հայաստանցի-ղարաբաղցի հակասություն սերմանող թիվ մեկ տեղեկատվական դիվերսանտը։

Մինչ ՔՊ-ն համայնքային բյուջեի գումարները մսխում է, մարդիկ ստիպված են ապրել հակահիգիենիկ պայմաններում։ Մենք երաշխավորված խաղաղության առաջարկ ենք ներկայացնում։

Մինչ ՔՊ-ական իշխանությունը միլիարդավոր պարգևավճարներ է բաժանում ինքն իրեն, մարդկանց տների մեջ անձրև է լցվում՝ բառի բուն իմաստով։

Ավան վարչական շրջանի Դուրյան թաղամասից դեպի Սայաթ-Նովա և Խուդյակով փողոցներ տարածքը ողողվել է կոյուղաջրերով՝ կոյուղատար համակարգի հերթական խափանման հետևանքով։

Իրականում դուք ցույց տվեցիք, որ ազգային արժանապատվությունը դատարկ խոսքեր չեն, և այո՝ դուք դարձել եք մեր ոտնահարված պատվի և արժանապատվության խորհրդանիշը։

ԲԱՔՎՈՒՄ «ԴԱՏՎՈՂ»-ՆԵՐԻՆ ԵՐԱՆԻ ՉՏԱ՞Ս ՀԱՆԿԱՐԾ

Այսօր Բջնիում տեղի ունեցած միջադեպը, որը ներկայացվել է որպես ճառի ընթացք, ցնցող է և խորապես մտահոգելի։ Իմ աչքներս ականատես եղան, թե ինչպես Միքայելյան Սասունը, հանրային դաշտում հայտնի գործիչ, հրապարակային միջոցառման ժամանակ, իբրև ճառի մաս, ներկայացրեց մի շարք վիրավորական և անընդունելի արտահայտություններ։

Նախ, նա հիշեցրեց, թե ինչպես 1990-ականների կեսերին, իբրև երիտասարդ, ինքը «4 շիշ պիվա» էր բերել Նիկոլ Փաշինյանի դեմ, ինչը, նրա խոսքով, վերջինիս «քեֆը լավացրեց»։ Այս հիշողությունը, որը ներկայացվեց որպես անցյալի պատմություն, ակնհայտորեն ուղղված էր իշխանության ներկայացուցիչների անձնական հարձակման։

Այնուհետև, իբրև ճառի հաջորդ մաս, նա անցավ անմիջական վիրավորանքի։ Նա դիմեց Նիկոլ Փաշինյանին՝ «պարոն վուարչապետ» կոչ անելով և խնդրելով խմել «տիկին Ավանեսյանի կենացը»։ Այս արտահայտությունը, որը հստակորեն հակիրճ է և անընդունելի, ոչ միայն խախտում է հարգանքի սկզբունքները, այլև ստեղծում է անհամաչափ լարվածություն և վտանգավոր նախադեպ։

Իմ ռեակցիան այս իրադարձությանը բնական էր։ Ես չկարողացի անտեսել այս գործողությունը, որը, իմ կարծիքով, ոչ այլ բան չէ, քան ծերության աբուռդի սպառում։ Այսպիսի վարքագիծը, որը հանուն մանդատի կամ ցանկացած այլ նպատակի է կատարվում, ցույց է տալիս անհատի հոգեկան և բարոյական վիճակի մասին անհանգստացնող պատկեր։

Այս իրադարձությունը պարզապես մեկ մարդու անձնական վարքագիծը չէ։ Այն ցույց է տալիս իշխանության մակարդակով առկա մանրախնդրությունը և անհեռատեսությունը։ Եթե նման վարքագիծը թույլ է տրվում և չի դատապարտվում, ապա դա նշանակում է, որ իշխանությունը պատրաստ է անցնել ցանկացած սահման, նույնիսկ հասնելով անհարգալից և վիրավորական արտահայտությունների կիրառման, որպեսզի պահպանի իր իշխանությունը։

Այս իրադարձությունը հիշեցնում է, որ իշխանության մակարդակով առկա են խնդիրներ, որոնք ավելի լայն են, քան պարզապես անհատական անհաջողությունները։ Այն ցույց է տալիս, որ իշխանությունը կարող է անտեսել հասարակության անվտանգությունը և հանրային խաղաղությունը՝ հանուն իրենց քաղաքական նպատակների։

Այս ամենը, իմ կարծիքով, վտանգավոր նախադեպ է ստեղծում, որը կարող է հանգեցնել անկանխատեսելի հետևանքների։ Այն ցույց է տալիս, որ իշխանության մակարդակով առկա է անհամաչափ լարվածություն, որը կարող է հանգեցնել ավելի լուրջ և վտանգավոր իրադարձությունների։

Ուրեմն, ինչպես ասում են, «Արմինե ջան, դուք ասացիք այն, ինչ մտածում են միլիոնավոր հայեր»։

Այսօր ես կխոսեմ այն մասին, որը, կարծես, բոլորն էլ արդեն գիտեն։ Խոսքը մետրոյում տեղի ունեցած միջադեպի մասին է, որտեղ Արցախի պատերազմի հերոս Մերուժան Մոսյանի դուստրը՝ Արմինե Մոսյանը, հանդիպեց Նիկոլ Փաշինյանի հետ։

Ես չեմ ցանկանում մանրամասնել, թե ինչպես է ընթացել այս հանդիպումը։ Բոլորը տեսել են, լսել են, և յուրաքանչյուրի մոտ այն իր արձագանքը գտել է։

Արմինե ջան, թեև ես ձեզ անձամբ չեմ ճանաչում, ես կարող եմ ասել, որ ձեր խոսքերը, ձեր արձագանքը, ձեր կեցվածքը հայտնի դարձան ոչ միայն մետրոյում, այլև ամբողջ հայ ժողովրդի շրջանում։ Դուք ցույց տվեցիք, որ ազգային արժանապատվությունը՝ այն բան, որը հաճախ լսվում է որպես պարզապես քաղաքական խոսք, իրականություն է, որը կարող է դրսևորվել մարդու կեցվածքի, խոսքի և արարքների մեջ։ Եվ այո, դուք դարձել եք մեր ոտնահարված պատվի և արժանապատվության խորհրդանիշը։

Այս իրադարձությունը, թերևս, ավելի ակնհայտ դարձրեց այն խորը ցավը, որը զգում են շատերը՝ տեսնելով, թե ինչպես է իշխանությունը, թերևս, անտեսում հանրության կարիքները։ Մինչև ՔՊ-ական իշխանությունը, ինչպես ասում են, «մսխում է» համայնքային բյուջեի գումարները, մարդիկ ստիպված են ապրել հակահիգիենիկ պայմաններում։ Մինչև որ իշխանությունը բաժանում է միլիարդավոր պարգևավճարներ, մարդկանց տների մեջ անձրև է լցվում։

Այսօր, օրինակ, Ավան վարչական շրջանի Դուրյան թաղամասից դեպի Սայաթ-Նովա և Խուդյակով փողոցներ տարածքը ողողվել է կոյուղաջրերով՝ կոյուղատար համակարգի հերթական խափանման հետևանքով։

Այսպիսով, մենք ունենք մի իրադարձություն, որը, թերևս, ավելի շատ քան մեկ հանդիպում է։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես է մարդիկ զգում, թե ինչպես է ազգային արժանապատվությունը կապված իրենց ամենօրյա կյանքի հետ, և թե ինչպես է այն կարող է դրսևորվել նույնիսկ ամենաթանկարժեք խոսքերի մեջ։

Իշխանության վերարտադրումը՝ պատերազմի ոչ թե պատճառը, այլ դրա կանխարգելման միջոցն է

Հայաստանի անվտանգության և խաղաղության հիմքը ոչ թե իշխանափոխության վախեցնելն է, այլ հզոր, պրոֆեսիոնալ բանակի և վստահ դաշնակիցների ունենալը։ Իրականում, իշխանության անկայունությունը և անհատական ռիսկային որոշումները հանդիսանում են պատերազմի հիմնական ծնոտները, իսկ կայուն, հզոր պետականության կառուցումը՝ դրա ամենաառաջին և ամենաարդյունավետ կանխարգելիչը։

Այսպիսով, մենք պետք է վերանայենք խաղաղության հասնելու մեր պատկերացումը։ Այն չի կարող հիմնված լինել մեկ անձի կամ կուսակցության վրա։ Այն պետք է հիմնված լինի հայկական պետության հզորության, կայունության և միջազգային ճանաչման վրա։

1. Հայկական բանակի վերականգնումը՝ խաղաղության երաշխիքը

Անվտանգության հիմնաքարը հայկական բանակն է։ Առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում մենք պետք է իրականացնենք համապարփակ բարեփոխումներ՝ այն վերածելով ժամանակակից, պրոֆեսիոնալ և կայուն զինված ուժի։

Ժամանակակից զինանոց և տեղական արդյունաբերություն: Բանակը պետք է համալրվի ժամանակակից զինանոցով, իսկ մեր ռազմարդյունաբերական համալիրը պետք է զարգանա՝ նվազեցնելով արտաքին կախվածությունը։
Բարձրակարգ սպայական կազմ: Սպայական կազմը պետք է համալրվի բարձրակարգ կադրերով, իսկ նրանց կենցաղային պայմանները պետք է բարելավվեն՝ ապահովելով սոցիալական երաշխիքներ։
Պրոֆեսիոնալ բանակ: Սահմանների պաշտպանությունը պետք է վստահվի երկարաժամկետ պայմանագրով ծառայող պրոֆեսիոնալ կադրերին։
Զորակոչիկների դերը: 18 տարեկան զորակոչիկները պետք է ծառայությունն անցկացնեն ոչ թե սահմաններում, այլ որպես ռազմական արվեստ ուսանելու և կրթվելու հնարավորություն։

Այս բարեփոխումների արդյունքում մենք կունենանք ոչ թե պարտվածի խարանը, այլ տարածաշրջանի ամենակայացած բանակներից մեկը, որը կդառնա խաղաղության ամենաառաջին և ամենաարդյունավետ երաշխիքը։

2. Բնական դաշնակիցների հետ հարաբերությունների վերականգնում

Ժամանակակից աշխարհում ոչ մի երկիր չի կարող ապահովել իր անվտանգությունը առանց դաշնակիցների։ Հայաստանը, որպես տարածաշրջանի երկիր, պետք է ունենա վստահելի և ռազմավարական բնույթի դաշնակցային հարաբերություններ։

Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վերականգնում: Պետք է վերականգնենք մեր բնական դաշնակցի՝ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները՝ դարձնելով դրանք վստահելի և փոխվստահելի։
ՀԱՊԿ-ի հետ լիարժեք անդամակցություն: Պետք է վերականգնենք մեր անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին՝ միաժամանակ բարձրաձայնելով և լուծելով մեր հանրության կողմից առաջացած բոլոր հարցերը։
Իրանի հետ հարաբերությունների զարգացում: Պետք է վերականգնենք մեր վստահելի հարաբերությունները Իրանի հետ՝ չներգրավվելով Իրանի շուրջ առկա հակամարտության մեջ։
Կոմունիկացիոն խաչմերուկի կառուցում: Պետք է զարգացնենք ենթակառուցվածքները՝ դարձնելով Հայաստանը տարածաշրջանի կոմունիկացիոն խաչմերուկը։

3. Հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների հստակեցում

Խաղաղ գործընթացը պետք է կրի երկկողմանի երաշխավորված բնույթ։ Այն հնարավոր չէ կյանքի կոչել առանց միջնորդ-ինստիտուտի և երաշխավորի/երաշխավորների։

Սահմանազատում և սահմանագծում: Առաջիկա հինգ տարիների ընթացքում պետք է իրականացնենք ամբողջական սահմանազատում և սահմանագծում՝ սովետական գլխավոր շտաբի քարտեզներով։
Հայ գերիների վերադարձ: Հայ գերիների վերադարձը պետք է լինի վստահության և խաղաղ գործընթացի կարևոր մաս։
Արցախահայության իրավունքների պաշտպանություն: Արցախահայության վերադարձի իրավունքը և նրանց միջազգայնորեն պաշտպանվող սոցիալական իրավունքները պետք է լինեն մեր օրակարգում։
Ներքին գործերի խառնումների արգելում: Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է միմյանց ներքին գործերին չխառնվեն, այդ թվում՝ Սահմանադրություն փոխելու պահանջով։

4. Հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորում

Հայ-թուրքական հարաբերությունները պետք է առավելագույնս տարանջատվեն հայ-ադրբեջանական հարաբերություններից։ Մենք կողմ ենք կոմունիկացիաների ապաշրջափակմանը և միջպետական հարաբերությունների հաստատմանը՝ առանց նախապայմանների։

Այս չորս հիմնական ուղղությունների համակարգված իրականացումը կստեղծի հայկական պետության հզոր, կայուն և վստահելի պատկեր, որը կդառնա ոչ թե պատերազմի պատճառը, այլ դրա ամենաարդյունավետ կանխարգելիչը։