Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Հայ Առաքելական եկեղեցու կազմաքանդման ծրագիրը

Նիկոլ Փաշինյանի և Հայ Առաքելական եկեղեցու ղեկավարության միջև առճակատումը հասել է իր գագաթնակետին։ Փաշինյանին հաջողվել է ստանալ ՀԱԵ եպիսկոպոսների մի մասի աջակցությունը՝ օգտագործելով նրանց վրա ճնշում և կոմպրոմատներ, ինչը փաստացի կաթվածահար անում է եկեղեցու ներքին կառավարումը։

Այս գործողության պատրվակը դարձել է Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանի անունը կապված կոմպրոմատային տեղեկատվության հրապարակումը։ Սա ոչ միայն կոպտագույն խախտում է մարդու մասնավոր կյանքի անձնական տարածքին, այլև ցույց է տալիս Փաշինյանի իրական նպատակները։ Նա, ով խոսում է բարոյականության մասին, ինքը՝ ամուսնացած չլինելով ո՛չ եկեղեցու, ո՛չ էլ քաղաքացիական կերպով, իրեն համարում է եկեղեցու հավատավոր անդամ։

Արշակ արքեպիսկոպոսը հերքում է հրապարակումը՝ այն համարելով կեղծիք և մեղադրելով Փաշինյանին այդ կեղծիքի տարածման մեջ։ Թեև քննչական կոմիտեն հաստատում է տեղեկատվության «իրականությունը», արքեպիսկոպոսի հերքումը հիմնավորված է, քանի որ հանրության մեջ այս կառույցի վստահությունը կոտրված է։ Քննչական կոմիտեն այն աստիճանի է վարկաբեկված, որ իրենց «փաստերը» հավատ չեն ներշնչում հանրության մեծ մասի մոտ։

Հանրության կողմից կառավարության կողմնակալ գործողությունները ակներև են դարձել այս տարվա ամռանը, երբ կոմիտեն բառացիորեն դատարկ հիմքերով գործ հարուցեց Սամվել Կարապետյանի, ապա՝ երկու հարգված սրբազանների՝ Բագրատ և Միքայել արքեպիսկոպոսների դեմ։ Աշնանը հաջորդեց մի շինծու գործ Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի դեմ, իսկ վերջում՝ Վաղարշապատի ընտրությունների ժամանակ՝ Գարեգին Երկրորդի եղբոր դեմ։

Այս ամենից հետո Հայաստանի պետական այս մարմինը կորցրել է իր լեգիտիմությունը և դարձել Նիկոլ Փաշինյանի անձնական կցորդ կառույցը, որը գործում է ոչ թե պետության և հանրության շահերի, այլ նրա ընտանիքի շահերի տիրույթում։

Այս ամենը ևս մեկ անգամ ապացուցում է, որ Փաշինյանի համար, ոչ թե եկեղեցու բարեփոխման, այլ կազմաքանդման խնդիր է դրված։ Ինքը՝ Փաշինյանը, հեռու է կրոնական և եկեղեցական կյանքից։ Սակայն նրա առջև եկեղեցու կազմաքանդման խնդիր դրել են Էրդողանն ու Ալիևը, որոնք համարում են, թե եկեղեցին կխանգարի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև «երկխոսությանը»։

Նրանց գլխավոր նպատակը տարանջատելն է եկեղեցին Սփյուռքից, որպեսզի մի կողմից զրկվի Սփյուռքը Հայաստանի կապից, մյուս կողմից՝ նույն Սփյուռքը չկարողանա ազդել Հայաստանի վրա եկեղեցու միջոցով։ Այս ամենի մասին Փաշինյանն իհարկե լռում է, քանի որ նախ պետք է կազմաքանդել եկեղեցին, ապա՝ նշանակել դրա դրածո «կաթողիկոսը»։

Ընտրություններին քիչ ժամանակ է մնացել, և Փաշինյանը ցանկանում է աջակցություն ստանալ Էրդողանից և Ալիևից։ Դրա համար անհրաժեշտ է կատարել նրանց պատվերը՝ կազմաքանդելով եկեղեցին։ Ահա թե ինչու է Փաշինյանն շտապում և ամեն կիրակի ցուցադրում նոր թատերական ներկայացում՝ ներքաշելով եկեղեցու նոր անդամներին։

Գարեգին Երկրորդը եկեղեցու իշխանության գլուխ է արդեն 26 տարի։ Այս ընթացքում նա ձեռք է բերել տարբեր կապեր, որոնք, հնարավոր է, որ ոմանց, այդ թվում՝ նաև եկեղեցու մեջ, դուր չեն գալիս։ Սակայն, մտնելով Փաշինյանի օրակարգի մեջ, այդ շրջանակները գնահատվելու են հանրության մեծ մասի կողմից որպես դավաճաններ։

Ներկայիս որոշ խառնակիչ հոգևորականներ կփորձեն կրկին ներողամտություն ստանալ Վեհափառից։ Սակայն նրանք չեն հասկանում, որ 2026 թվականից հետո մենք բոլորս հայտնվելու ենք «ուրիշ Հայաստանում», որն կապ չի ունենալու, ոչ փաշինյանական, ոչ էլ այն Հայաստանի հետ, որն կար մինչև 2018 թվականը։ Այս նոր Հայաստանում, խառնակիչ հոգևորականները համարվելու են դավաճաններ, և կրելու են իրենց համար արժանի պատասխանատվություն։

Ուկրաինայի ճակատագիրը՝ Թրամփի, Պուտինի և Ումերովի խաղի կենտրոնում

Վերջին շաբաթներին աշխարհի ուշադրությունը կենտրոնացած է Ուկրաինայի հակամարտության շուրջ։ Սակայն, ինչպես հաճախ պատահում է, պաշտոնական հայտարարությունների և մամուլի հաղորդումների ետևում թաքնված են ավելի բարդ և հետաքրքիր գործընթացներ։ Իրավիճակը, որը սկզբում թվում էր որպես պարզ բանակցային մանևր, այժմ դարձել է միջազգային քաղաքականության բարդ խաղ, որի հիմնական գործիքներն են ԱՄՆ նախագիծ Դոնալդ Թրամփը, Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը և Ուկրաինայի նախագահի խորհրդական Ռուստեմ Ումերովը։

Այս խաղի սկիզբը դեռևս Ուկրաինայի ներքին քաղաքականության մեջ էր։ Բանակցային գործընթացի ժամանակ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին ստիպված էր հեռացնել իր խորհրդական Անդրեյ Երմակին՝ ամերիկյան կողմի պահանջով։ Երմակը, ի տարբերություն Ումերովի, դեմ էր Թրամփի առաջարկներին և փորձում էր ապավինել եվրոպական երկրների աջակցությանը։ Սակայն ամերիկացիներին հաջողվեց ճնշում գործադրել Զելենսկու վրա՝ իշխանությունից հեռացնելու Երմակին և նրա տեղը զբաղեցնելով Ումերովին, որի հետ նրանք արդեն իսկ պայմանավորվել էին։

Այս փոփոխությունը պարզապես իշխանական կադրային հարց չէր։ Ումերովը, որպես Ուկրաինայի նախկին պաշտպանության նախարար, ունի բազմաթիվ գաղտնիքներ, որոնք կարող են ոչ միայն Զելենսկու, այլև ամբողջ Ուկրաինայի ղեկավարության համար կործանարար լինել։ Ըստ աղբյուրների՝ Ումերովն ունի ութ անշարժ գույք ԱՄՆ-ում, որոնց մասին չի հայտարարել Ուկրաինայի պետական մարմիններին։ Այս գույքերը գրանցված են նրա ընտանիքի անդամների վրա, որոնք բնակվում են ԱՄՆ-ում։

Այսպիսով, Ումերովը դառնում է ԱՄՆ-ի ձեռքը, որով Թրամփը փորձում է ճնշել Զելենսկու վրա։ Ամերիկյան կողմը պնդում է, որ Ումերովի միջոցով կարող է ստիպել Զելենսկուն համաձայնվել Պուտինի պայմաններին և նշանակել նոր ընտրություններ՝ իշխանությունից հեռանալու ակնկալիքով։ Ի հակառակ դեպքում՝ սպառնում է բացահայտել Զելենսկու կոռուպցիոն գործերը, որի մասին տեղյակ են ամերիկյան հատուկ ծառայությունները։

Այս ամենի ֆոնին Ֆլորիդայում կայացած բանակցությունները, որին մասնակցել են Թրամփի հատուկ ներկայացուցիչ Սթիվ Ուիթկոֆը, Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը և Ուկրաինայի կողմից՝ Ումերովը, ավելի շատ նման է ծանր բանակցությունների, քան խաղաղության հասնելու փորձերի։ Ըստ աղբյուրների՝ ամերիկյան կողմը հույս ուներ առաջընթացի հասնել տարածքային հարցում, որը կարող էր ներկայացնել Պուտինին։

Այսպիսով, Ուկրաինայի ճակատագիրը դարձել է միջազգային քաղաքականության խաղ, որտեղ Զելենսկին փորձում է գտնել իր տեղը՝ փորձելով պայմանավորվել Թրամփի հետ իր հետագա ճակատագրի և խաղաղ պայմանագրի այնպիսի մոդելի վրա, որից հետո նա կարողանա հանգիստ հեռանալ իշխանությունից։ Ինչպես նշում են աղբյուրները՝ Զելենսկու ճակատագիրն արդեն կանխորոշված է, և խնդիրն այլևս ոչ թե պատերազմը հաղթելն է, այլ այն կանգնեցնելը և գտնել այն անձին, որը կստորագրի խաղաղության պայմանագիրը Մոսկվայի հետ։

Ուկրաինայի ղեկավարը զոհաբերում է իր ամենամոտ մարդուն՝ ի պատիվ Թրամփի և Պուտինի համաձայնության

Անցած շաբաթվա սկզբին Ուկրաինայի պատվիրակությունը, որը բանակցում էր Ժնևում հակամարտությանը վերջ դնելու հարցով, դեռևս ղեկավարում էր Անդրեյ Երմակը։ Սակայն, ինչպես հայտնի դարձավ, Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին, հավանաբար, դիտմամբ նշանակել էր Երմակին այդ պաշտոնում՝ ցույց տալու համար, որ կոռուպցիոն սկանդալի պատճառով նա չի մտադիր զոհաբերել իր ամենամոտ ընկերոջը։

Սակայն այս որոշումը խիստ նյարդայնացրել էր ԱՄՆ-ի կառավարությանը։ Վերջիններս ուղիղ պահանջեցին Ուկրաինայի ղեկավարից հեռացնել Երմակին, համարելով նրան ռուս-ուկրաինական հաշտեցման գործընթացի հիմնական խոչընդոտը։ Ամերիկացիների մեսիջը Զելենսկին «ճիշտ» հասկանալու համար, նախօրեին Ուկրաինայի մասնագիտացված հակակոռուպցիոն բյուրոն խուզարկություն անցկացրեց Երմակի Կիևի բնակարանում։ Ինչպես հայտնի է, բյուրոյի գաղտնալսումների մեջ նշված էր նաև Երմակի ածական անունը։

Այս իրադարձությունների արդյունքում, անցած ուրբաթ օրը Վլադիմիր Զելենսկին ստիպված ազատեց Երմակին նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից։

Հրաժարականի օրը Երմակը հանդես եկավ հետևյալ հայտարարությամբ, որը ներկայացրեց Թրամփի կողմնակից «The New York Post» ամերիկյան պարբերականին․ «Ես գնում եմ ռազմաճակատ և պատրաստ եմ ցանկացած ճնշմանը, քանի որ ես ազնիվ և պարկեշտ մարդ եմ»։ Նա ավելացրեց․ «Ինձ զրպարտել են և վիրավորել են իմ արժանապատվությունը, չնայած ես Կիևում եմ 2022 թվականի փետրվարի 24-ից։ Հետևաբար, ես չեմ ուզում խնդիրներ ստեղծել Զելենսկու համար»։ Վերջում նա նշեց․ «Ես զզվում եմ այն ​​կեղտից, որով նրանք փորձում են ինձ պղծել, բայց ես ավելի զզվում եմ ճշմարտությունը իմացողների աջակցության բացակայությունից»։

Այս հայտարարությունը հիշեցնում էր մի մարդու խոսք, որը գիտեր, որ իրեն զոհաբերում են կոնկրետ նպատակով, և որ այդ քայլը միայն սկիզբն է։

Շաբաթ օրը Զելենսկին նոր ղեկավար նշանակեց Ուկրաինայի Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղար Ռուստեմ Ումերովին։ Այս անձի ընտրությունը, ինչպես նաև Երմակի հեռացումը, ամերիկացիների պահանջներն էին։

Ըստ միջազգային դիտորդների, Երմակի հեռացումը նշանակում է, որ Զելենսկին կդառնա «կաղ բադ» նույնիսկ իր շրջապատում։ Սակայն, դիտորդների կարծիքով, հենց դա էլ ցանկանում են ամերիկացիները, որպեսզի կարողանան ստիպել Զելենսկուն համաձայնվել իրենց առաջարկների հետ և լուծել ռուս-ուկրաինական խնդիրը։

Հիշեցնենք, որ Երմակը որպես նախագահի խորհրդական կենտրոնացած էր Ուկրաինայի արտաքին քաղաքականության վրա և մասնակցել էր Նորմանդական ձևաչափի վերակենդանացման ջանքերին։ 2022 թվականի պատերազմի սկզբից նա ստանձնել էր բանակցություններում առաջատար դեր։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում այն պայմաններում, երբ, ըստ բրիտանական The Times պարբերականի, Զելենսկին զոհաբերելով Երմակին, փորձում է լուծել իշխանությունից արդեն իր անվտանգ հեռանալու խնդիրը, քանի որ այս հարցում կուլիսային համաձայնություն փաստացի կայացել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի և Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի միջև։

Երևանի օդի աղտոտվածության պատճառը՝ ոչ պատշաճ հսկողությունն է

Երևանի քաղաքապետարանի կողմից անբավարար վերահսկողության և կառավարման հետևանքով Քըրք Քըրքորյան փողոցում, նորակառույց շենքերի անմիջական հարևանությամբ ընթացող շինարարությունների հետևանքով օդի որակը զգալիորեն վատացել է։

Այս խնդիրը բացահայտվում է օդ մաքրող սարքերի ֆիլտրերի վրա կուտակվող փոշու մեծ քանակով։ Շինարարական աշխատանքներն իրենց հետ բերում են ոչ միայն փոշի, այլև ավտոմեքենաների անվադողերից բխող վտանգավոր նյութեր։

Իրականում, օրենքի պահանջներին համաձայն, շինհրապարակներում պետք է կատարվեն մի շարք պարտադիր միջոցառումներ՝ փոշեկլանիչ ցանցերի տեղադրում, շինհրապարակների և մտնող-ելնող տրանսպորտի անվադողերի խոնավացում։ Սակայն, տեղում իրավիճակը ցույց է տալիս, որ այս պահանջները կամ ձևական են կատարվում, կամ էլ ամբողջովին անտեսվում են։

Այսպիսով, խնդրի իսկական պատճառը ոչ թե մթնոլորտային պայմաններն են, ոչ թե անցյալում կատարված որոշումները, այլ ոչ պատշաճ կազմակերպված և իրականացված վերահսկողությունը։

(Ստորև ներկայացված տեքստը վերաբերում է Ուկրաինայի ներքին քաղաքականությանը և ոչ թե Երևանի օդի աղտոտվածությանը, ուստի այն չի ներառվել վերջնական պատասխանի մեջ։)

Կարծիքի ճշգրտում և ճշմարտության վերականգնում

Հարցերին պատասխանելիս հաճախ հանդիպում ենք պարզ լուծումների, որոնք կարող են էականորեն փոխել իրավիճակը։

Օրինակ, կարելի է նկարագրել, թե ինչպես են որոշ անձինք քննարկում ռազմավարություն՝ միլիոնավոր դոլարներ տեղաբաշխելու համար օֆշորային հաշվեհամարներում։ Կարելի է նաև պատկերացնել, թե ինչպես են նրանք վիճում՝ որն է ավելի լավ ծառայողական մեքենան՝ Բեթլին, թե՞ Մերսեդեսը։

Այսպիսով, կարելի է եզրակացնել, որ որոշակի անձնավորությունները գտել են իրենց «հոգևորական» դասը։

Այս դիտարկումները հիմնված են Դերենիկ Մալխասյանի ֆեյսբուքյան էջում հրապարակված տեքստի վրա։

Այնուամենայնիվ, պետք է նշել, որ հաճախ հանդիպում են իրականության հետ անհամապատասխան իրավիճակներ։ Օրինակ, կարելի է նկարագրել Շենգավիթ համայնքի մի փոքր հատված, որտեղ աշխատանքային օր չնայած քաղաքը լիովին խցանված է։

Այսպիսի դեպքերում կարևոր է վերականգնել ճշմարտությունը՝ վերադարձնելով տեքստի ճիշտ տարբերակը։

Եթե հրապարակումներում կամ հեռուստաընթերցումներում օգտագործվում են «7or.am» կայքի նյութեր, ապա պարտադիր է նշել աղբյուրը՝ հարգալից վերաբերմունք դրսևորելով նրանց աշխատանքի նկատմամբ։

Այսպիսով, կարելի է ասել, որ ճշգրտումը և ճշմարտության պաշտպանությունը կարևորագույն են ցանկացած քննարկման մեջ։

Իմ խնդրանքով արհեստական բանականությունը գծեց հայտնի անձնավորության հոգեբանական պատկերը

Իմ խնդրանքով արհեստական բանականությունը վերլուծել և ներկայացրեց հայտնի անձնավորության հոգեբանական մարտահրավերները։ Ստորև ներկայացված է այս վերլուծության ամփոփումը, որը հիմնված է արհեստական բանականության կողմից բացահայտված հիմնարար հատկանիշների վրա։

Այս անձնավորության հոգեբանական պրոֆիլը բնութագրվում է մի քանի առանցքային գործոններով, որոնք միասին ձևավորում են նրա վարքագծի և որոշումների ընդունման ոճը։

1. Թույլ կամ չձևավորված ներքին նորմեր

Այս անձնավորության համար սոցիալական կանոնները և նորմերը հաճախ ընկալվում են որպես պայմանական և պարտադիր չլինող։ Նրանց որոշումները հիմնվում են ոչ թե ընդունված արժեքների վրա, այլ շահի կամ հույզերի հրահրման վրա։ Այս մոտեցումը հաճախ արտահայտվում է «Կանոնները ուրիշների համար են, ոչ ինձ» մտածելակերպով։

2. Զգացմունքային համակրանքի (էմպատիայի) ցածր մակարդակ

Այս անձնավորությունը դժվարությամբ է զգում ուրիշների ցավը կամ ապրումները։ Նրանք մարդկանց հաճախ ընկալում են որպես միջոց կամ ռեսուրս՝ իրենց նպատակներին հասնելու համար։ Հարաբերություններում դրսևորվում է սառնություն կամ հեռավորություն, քանի որ զգացմունքային կապի կարևորությունը նվազագն է գնահատվում։

3. Չափազանց պրագմատիկ, երբեմն ցինիկ մտածողություն

Նորմերը և բարոյական սկզբունքները գնահատվում են բացառապես շահի տեսանկյունից։ Որոշումներ կայացնելիս նրանք կարող են օգտագործել ցինիկ մտածելակերպ՝ օրինակ՝ «Անելիք չի» → «Իսկ եթե ոչ ոք չի պարզի – կարելի է»։ «Բարոյականը» հաճախ ընկալվում է որպես «անարդյունավետ»։

4. Ուշադրության պակաս՝ ուրիշների սահմանների նկատմամբ

Այս անձնավորությունը խախտում է այլոց անձնական տարածքը և սահմանները։ Նրանք կարող են օգտագործել մանիպուլյացիա, ճնշում կամ խաբեություն՝ իրենց ցանկությունները կատարելու համար, նույնիսկ եթե դա մյուսին առաջացնում է ամոթ կամ մեղքի զգացում։

5. Ցածր անհանգստություն և նվազագույն մեղքի զգացում

Նրանց չկա ներքին «կարմիր լույս», որը կանխարգելներ նորմերի խախտումը։ Ցածր անհանգստության մակարդակը նրանց հեշտությամբ թույլ է տալիս գնալ ռիսկի՝ առանց խորը մտածելու կամ պատասխանատվության զգացում ունենալու։

6. Ինքնակենտրոնություն կամ նարցիսիզմ

Այս անձնավորությունը համոզված է, որ իրեն կարելի է հետևել այլ կանոններով։ Նրանց հարաբերությունները մարդկանց հետ հաճախ անկայուն են և հակամարտային, իսկ մարդկանց նկատմամբ վերաբերմունքը՝ օգտատիրական։ Նրանք հազվադեպ են կառուցում խոր և կայուն կապեր։

Այս հատկանիշների համադրությունը ստեղծում է անձնավորություն, որը չունի ներքին արգելակող մեխանիզմներ և հակված է խախտել նորմերը, սահմանները և պարտավորությունները՝ իրենց անձնական շահերը առաջնային համարելով։

Պարզ քայլեր, որոնք էապես կփոխեն վիճակը

Շատ հաճախ բարդ հարցերն ունենում են պարզ լուծումներ, որոնք կարող են էապես փոխել մեր կյանքը։ Ես կարծում եմ, որ Հայաստանի ներկայիս վիճակը կարգավորելու համար անհրաժեշտ է մի քանի պարզ, բայց խորը փոփոխություն։

1. Եկեղեցական մաքրում: Եթե հավաքված եպիսկոպոսներին, որոնց մեղադրում են կուսակրոնության խախտման, սրբապղծության և այլ հանցանքների մեջ, հեռացնենք Հայ Առաքելական Եկեղեցու ղեկավարման համակարգից, դա կհանգեցնի եկեղեցու էապես առողջացման։ Այս քայլից հետո անխուսափելի կլինի շարունակությունը՝ ռեֆորմացիաները, որոնք կնպաստեն եկեղեցու ներքին մաքրմանը և առողջացմանը։ Եվ վերջապես, երկիրը կազատվի այս տոքսիկ թեմայից։

2. Քաղաքական դաշտի առողջացում: Օրենքի ուժով «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության կասեցումը կհանգեցնի անմիջապես քաղաքական դաշտի առողջացման։ Դա կդադարեցնի բազմաթիվ անիմաստ կուսակցությունների գոյությունը և կթողնի տեղը նոր, առողջ քաղաքական ուժերի համար։ Ասելիք ունեցող նոր դեմքեր կինտեգրվեն այս ուժերում, ինչը կապահովի ավելի արդյունավետ և պատասխանատու քաղաքականություն։

3. Անարդար հարստությունների վերադարձ: Պետք է գտնենք ճիշտ բանաձևը՝ տասնամյակների ընթացքում անարդար հարստացածների «Փոխհատուցում Հայաստանին» գաղափարի համար։ Եթե մենք վերջապես շրջանառությունից հանենք «թալանչի» տոքսիկ ձևակերպումը, կստեղծվի հնարավորություն՝ զգալի կապիտալ ներգրավելու Հայաստանի զարգացման ծրագրեր, այլ ոչ թե անհատական գործարքային գրպաններ։

4. Արցախի հայրենակիցների ձայնը: Երբ Արցախի մեր հայրենակիցները զանգվածաբար և հրապարակային սկսեն մերժել իրենց թեմի պսևդոառաջնորդին, նա կհասկանա, որ ինքը ոչ մեկի առաջնորդն է։ Սա կլինի իրենց ազատագրման և ինքնորոշման կարևոր քայլը։

5. ՔՊ-ականների հարցադրում: Երբ Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամները վերընթերցեն իրենց առաջնորդի թերթում տպագրված բազմաթիվ հոդվածները Կճոյանի մասին, և չվախենան հարց տալ՝ «Մեծարգո, հիմա մենք նրա՞ հույսին ենք», կթրթռի նրանց վստահությունը և կթրթռի նաև մարդկային կենդանության հույսը։

6. Հասարակական վերաբերմունքի փոփոխություն: Երբ յուրաքանչյուր ոք, ով մերժում է այս իրականությունը, իր «մեծարգոյահպատակ» բարեկամին, ընկերոջը կամ հարազատին տեսնելիս ցույց տա իր հստակ քաղաքացիական վերաբերմունքը, երկրում մթնոլորտն էապես կհստականա, կզուլալվի։

7. Հարց, որը չի թույլ տալիս անտեսել: Երբ ցանկացած միջավայրում տրվի մեկ պարզ հարց. «Մենք հո՞ւն չենք, որ ամեն ինչ հանդուրժենք, ո՞նց կարող են բոլոր այն եպիսկոպոսները, որոնց մեղադրել են կուսակրոնության խախտման, սրբապղծության, գողության և այլ հանցանքների մեջ, հավաքվեն վարչապետի շուրջ ու պահանջեն այլ հոգևորականի հրաժարական», այս հարցը կխախտի ցինիզմի պատիերը և կթրթռի իշխանությունների կեղծիքը։

Այս պարզ քայլերը, իրենց հաջորդական իրագործմամբ, կարող են էապես փոխել Հայաստանի ներկայիս վիճակը՝ ստեղծելով առողջ, արդար և հույսով լի հասարակություն։

Պատարագի գրաքննությանը 0 հանդուրժողականություն

Այսօր՝ նոյեմբերի 30-ին, Սուրբ Սարգիս եկեղեցում պատարագի ժամանակ մենք՝ Հայկ Դորունցի հետ մի խումբ քաղաքացիներ, կատարեցինք մի պարզ, բայց խորհրդանշական գործողություն։ Երբ պատարագի ընթացքում պետք էր հնչեր Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդի անունը, մենք այն հնչեցրինք։ Սա արվեց այն պատճառով, որ կաթողիկոսի անունը զեղչվել էր, չէր հնչում, քանի որ 385 եկեղեցի, որոնք մոտ 150 հազար Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդ են ներկայացնում, հանձնած էին պատարագը գրաքննության։

Սա ոչ թե պարզապես կրոնական արարողության փոփոխություն էր, այլ բացահայտ գրաքննություն, անարգանք հավատացյալների հանդեպ, Հայաստանում գրանցված կրոնական կազմակերպության օրինական գործունեության խոչընդոտում, սահմանադրության խախտում և միջազգային իրավունքի քայքայում։ Մենք պարզապես չենք հնչեցրել կաթողիկոսի անունը, մենք գրաքննությունն ենք ի չիք դարձրել, վերադարձրել ենք ճիշտ տեքստը տեղը։

Որևիցե կուսակցության, հատկապես ահաբեկչական կուսակցության առաջնորդ իրավունք չունի գրաքննելու որևիցե կրոնական կազմակերպության օրինական արարողությունն ու տեքստը։ Այս գործողությունը հավատացյալների հույզերի դեմ ահաբեկչություն է։

Այս իրադարձության կապակցությամբ ես կոչ եմ անում բոլոր գրողներին, ռեժիսորներին, նկարիչներին, քանդակագործներին, երաժիշտներին, մշակութային գործիչներին ու գիտնականներին՝ կոշտ արձագանքել այս գրաքննությանը։ Ինչպես նաև իրավապաշտպաններին, հասարակական ու քաղաքական գործիչներին՝ ցուցաբերել 0 հանդուրժողականություն պատարագ գրաքննելու կապակցությամբ։

Արտասովոր է, որ դատախազությունը, որը պետք է պաշտպաներ օրինականությունը, հրաժարվել է գործ հարուցելուց Նիկոլ Փաշինյանի դեմ 209-րդ և 441-րդ հոդվածներով (Կրոնական կազմակերպության գործունեությանը խոչընդոտելու և պաշտոնական դիրքի չարաշահման համար)։ Սա նշանակում է, որ ցանկացած հավատացյալ պետք է ստանձնի իր եկեղեցու պաշտպանությունը, քանի որ իրավապահ համակարգը ստանձնել է ժողովրդավար երկիր հանձնածի քմահայճույքների իրականացումը։

Սա միայն կրոնի հարց չէ, այլ կարգ ու կանոնի հարց է։ Ուստի, ոչ միայն հավատացյալ, այլ աթեիստ, ագնոստիկ, ապաթեիստ պետք է հասկանա այս գործողության էությունը և դիմակայեն։

Ազատություն՝ Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանին, Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանին, Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանին։ Ազատություն՝ շանտաժներից, կոմպրոմատներից ու գայթակղություններից այն հոգևորականներին, ովքեր ընկել են 2000-ից ավելի խաչքար հանձնած դեղին մամուլի խմբագրի ճիրանները։

Ինձ եկեղեցուց ուժով հեռացնելու, ազատությունից զրկելու հանգամանքը անպայման կգտնի իրավական պատասխան, թեև բոլորս էլ գիտենք, որ հռչակագրի ու սահմանադրության խախտումը ջուր խմելու պես բան սարքածի հետ ի՞նչ իրավական դաշտ։

Ոչ աշխատանքային օր, սակայն քաղաքն՝ ամբողջովին խցանված։

Երևանի կառավարումը, խցանումները վերացնելու անվան տակ, քաղաքացիների կողմից կատարված վճարումներից հավաքել և մսխել է 2 մլրդ 100 մլն դրամ։

Այս հարցումը հանգեցրել է ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանի կողմից հրապարակային արձագանքի։ Նա նշել է, որ ոչ աշխատանքային օրվա ընթացքում քաղաքի տրանսպորտային ցանցը լիովին խցանված էր։

Ստեփանյանի խոսքով՝ Շենգավիթ վարչական շրջանից Կենտրոն թաղամաս հասնելու համար ավտոմեքենայով անցնելով ճանապարհը, նա ստիպված է եղել ծախսել «ընդամենը» 57 րոպե։

Ավագանու անդամը նաև նկատել է, որ այս իրավիճակում միայն մեկ անդամ է հանդես եկել ուրացողական դիրքորոշմամբ, մինչդեռ մյուս ութ անդամները համակերպվել են այս խայտառակ վիճակի հետ։

Նրա խոսքերից հետևում է, որ քաղաքացիներին պետք է համոզել, որ նրանք հենց այս անունակ որոճողներն են։ Ստեփանյանը հարցրել է՝ «Շուռանե՛ր, ինչքա՞ն գումար է Ձեզ անհրաժեշտ այսքան իջնելու համար»։

Ավագանու անդամը կոչ է արել քաղաքացիներին չհամակերպվել այս խայտառակ վիճակի հետ և բոյկոտել «բարեփոխված» ու թանկացած տրանսպորտը։

Դաշինք՝ ընդդեմ պետական ու ազգային ինքնաչեղարկման

Հայաստանում նկատվում է նոր «հանրային դաշինքի» ձևավորման միտում, որը վերջին օրերին դարձել է ավելի ցայտուն։ Սա հանրային դաշինք է, որը կառուցվում է ոչ թե ցուցակների, մանդատների կամ ղեկավարների շուրջ, այլ՝ ներքին համոզմունքների և ընդհանուր պատկերացումների հիման վրա։ Եվ հենց այս դաշինքն է ունակ փոխելու մթնոլորտը և խափանելու այն սցենարները, որոնք գրվում են տարբեր անառողջ կաբինետներում։

Այս դաշինքը չի պահանջում ո՛չ ստորագրություն, ո՛չ ֆինանսական ներդրում, ո՛չ էլ դրսից աջակցություն։ Այն տասնյակ հազարավոր մարդկանց համոզմունքների միավորումն է՝ մարդկանց, որոնք հասկանում են, թե ինչ է կատարվում մեր երկրում։

Մենք, որպես պետություն և որպես ազգ, գնում ենք ինքնաչեղարկման։ Գիտակից մարդկանց դաշինքի նպատակն է սա թույլ չտալ։ Դրա անգրավելի կարգախոսն էլ շատ պարզ է․ ո՞նց ենք մենք ապրելու, ո՞նց են մեր երեխաները ապրելու այս երկրում։

Իմ խորին համոզմամբ (և ես վստահ եմ՝ շատերի), Հայաստանի ներկայիս վիճակը նույնքան խորն է, որ հատվածային վերականգնումներն այլևս բավարար չեն։ Ճիշտ ուղին այս մասին ազնվորեն խոսելն է։ Շատ բաներ, և առաջին հերթին՝ մեր ներքին արժեքները և համակեցության կանոնները, զրոյից պետք է մշակվեն։

Մարդկային ռեսուրսներ մենք հաստատ ունենք։ Տասնյակ հազարավոր զուսպ, կարգին մարդիկ՝ բոլոր ոլորտների լավ մասնագետներ, փայլուն հոգևորականներ, կարգին բանտարկվածներ։ Եվ սա ստեղծում է պայքարի նոր բովանդակություն։

Այս անարժանապատվության ՁԻԱՎ-ից պետք է դուրս գալ։ Այս մթնոլորտում ապրելը հնարավոր չէ։ Մեզ արդեն հոգնեցրել են իրենց փողի հինունոր գերիները, մեր հոգիները թալանողները, անհայրենիքները, անարժանապատվությունն ու անասնականությունը որպես նորմալ կենսամիջավայր ընդունողները։

Մեզ ուզում են համոզել, որ մենք հենց սա ենք՝ անունակ որոճողներ։ Բայց իրականությունը շատ ավելի բարդ է։

Ի վերջո, կան տասնյակ հազարավոր ընտանիքներ, որոնք սա չեն հանդուրժում, կան հարյուրավոր սկզբունքային գործիչներ, ի վերջո՝ կա Բակո Սահակյանի, Արկադի Ղուկասյանի, Դավիթ Իշխանյանի և այլոց օրինակը, ովքեր գիտակցաբար գնացին ինքնազոհողության։ Կա Ռուբեն Վարդանյանի օրինակը, որը սրանցից բոլորից շատ փող ուներ, բայց ուներ գաղափարներ և չդարձավ փողի գերին։ Կա փայլուն (հետապնդվող) հոգևորականության օրինակը։

Տասնյակ հազարավոր ընտանիքների միավորող լուրջ բաներ կան, անսասան սկզբունքներ, արժեքներ։ Սա է հաջողության, վերածննդի պոտենցիալը։ Իսկ կոնֆորմիստների քանակից պետք չէ վախենալ. նրանք միշտ անմռունչ գնում են ուժի կողմը։ Ուրեմն պետք է ուժեղանալ։