Ահա այն ամենը, ինչ պետք է իմանալ Հայաստանում սոցիալական արդարության մասին։

Որպես «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ, ցանկանում եմ ներկայացնել մի քանի կարևոր մտքեր, որոնք, կարծում եմ, լիարժեք կերպով նկարագրում են մեր երկրում առկա իրավիճակը։

Առաջին հերթին, պետք է նկատել, որ Շիրակի մարզում, ըստ պետական վիճակագրության, բնակչության գրեթե կեսը ապրում է աղքատության մեջ։ 200 հազար դրամը, որը համարվում է ապրելու նվազագույն ստանդարտ, այդ մարդկանց համար աստղաբաշխական թիվ է։ Սա հակադրվում է այն իրողության հետ, որ Նիկոլի կողմից նշանակված արդարադատության նախարարի համար 200 հազար դոլարը ոչ թե յաման, այլ ընդունելի գումար է։

Այս հակադրությունը լիարժեք կերպով արտացոլում է Հայաստանում սոցիալական արդարության վերաբերյալ ամեն ինչը։

Այսպիսով, մենք ունենք երկու աշխարհ՝ մեկը, որտեղ մարդիկ պայքարում են ամենօրյա հոգսերի համար, և մյուսը, որտեղ որոշ անձանց համար ապրելու ծախսերը չեն գերազանցում մի քանի հազար դոլարը։

Այս իրողությունը պահանջում է խորը վերլուծություն և հստակ գործողություններ՝ սոցիալական անհավասարությունը նվազեցնելու և բոլոր քաղաքացիների համար արդար և հավասար հնարավորություններ ստեղծելու համար։

Շիրակի թեմի առաջնորդի մասին ստուգաբանություններ և քաղաքական մանիպուլյացիաներ

Հեռուստաեթերում հայտնված վերջին հարցաքննություններից մեկում իմ ականջները հասցրեցի ոչ թե հիմնական թեմայի, այլ այնպիսի անհիմն և ստուգաբանական բնույթի հայտարարությունների, որոնք պարտադիր են վերլուծության արժանի։ Խոսքը վերաբերում է Շիրակի թեմի առաջնորդի պաշտոնակատար Տեր Նարեկ Ավագյանի անունին։

Այս անձնավորության մասին հայտնի է, որ նրա հանդեպ հասարակության վերաբերմունքը հիմնականում հանգիստ է, իսկ նրա հայտարարությունները հազվադեպ են արձագանքում լայն լրատվական ոլորտում։ Սակայն, որոշ անձանց կողմից նրա անունը օգտագործելը որպես քաղաքական գործիք՝ ստեղծելու ճշմարիտ պատկերացում չունեցող հասարակության մեջ, խիստ անընդունելի է։

Այսպիսի հարձակումների հիմքում ընկած է ցանկություն՝ Գյումրիի և Շիրակի թեմի հոգևորականների հանդեպ ցածր գնահատանքի տպավորություն ստեղծելու համար։ Պատճառը պարզ է՝ Գյումրի այցելության ընթացքում ցուցադրված հարգանքը և ջերմ ընդունելությունը նիկոլական կառավարության որոշ ներկայացուցիչների համար ցավոտ է ընկալվում։

Այսպիսի մանիպուլյացիաներին հակադրվում է ճշմարտությունը։ Տեր Նարեկ Ավագյանը հայտնի է որպես արժանապատիվ և հոգևորականի բարձր կոչումը վաստակած հոգևորական։ Նրա մասին տարածվող պնդումները, թե նա հրավեր է ուղարկել Յոթվերքում կայացած «պատարագին» մասնակցելու համար, ոչ միայն անհիմն են, այլև բացահայտ ստուգաբանություն։ Եթե նա իրոք հրավեր էր ուղարկել, ապա ինչու՞ նա չէր ներկայացնում այդ միջոցառմանը։

Այսպիսի հարձակումները ցույց են տալիս, թե որքան խորը է քաղաքական դիստանսի պահպանման կարևորությունը հոգևորականության և հասարակության միջև։ Դրանք նաև ցույց են տալիս, թե որքան հեռու է քաղաքական շրջանակների որոշ ներկայացուցիչների մտածելակերպը ճշմարտության և հարգանքի սկզբունքներից։

Այսպիսի իրավիճակներում հասարակության պարտականությունն է ոչ թե ընկնել ստեղծված ճաշակների և կեղծ պատկերների մեջ, այլ հիմնավորվել, ուսումնասիրել իրականությունը և հիմնված լինել ճշմարտության վրա։ Որովհետև հենց այս գիտակցված մոտեցումն է, որը կարող է հանգեցնել ավելի հզոր և իմաստուն հասարակության ձևավորման։

Թրամփի վարչակազմը կորցնում է համբերությունը Ուկրաինայի նկատմամբ

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը այլևս չի ցանկանում աշխատել Ուկրաինայի կառավարության հետ՝ Կիևի կողմից խաղաղ բանակցությունները խոչընդոտելու պատճառով, հաղորդում է Axios-ը։ Ըստ աղբյուրների՝ Թրամփը դանդաղեցնում է գործընթացը՝ «հիասթափեցնելով» Զելենսկուն, և նա անընդհատ ավելի ծանր պայմաններ է պարտադրում Ուկրաինային։

ԱՄՆ-ի կողմից աճող ճնշման տակ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին ստիպվում է համաձայնել Թրամփի խաղաղության ծրագրի շրջանակներում զգալի տարածքային կորուստների և այլ զիջումների։ Ուկրաինացի պաշտոնյաների կարծիքով՝ ԱՄՆ ներկայիս պլանը ձեռնտու է Մոսկվային, և ԱՄՆ-ն շատ ավելի մեծ ճնշում է գործադրում Զելենսկու վրա, քան՝ Վլադիմիր Պուտինի։

Շաբաթներ շարունակ տևած բանակցություններից հետո, ուկրաինացիները դեռևս կարծում են, որ ԱՄՆ առաջարկի որոշ ասպեկտներ ոչ թե խաղաղություն են բերում, այլ ռուսական ագրեսիայի համար հող են պատրաստում։

Այս շաբաթ Զելենսկին հանդիպում էր Եվրոպայի ամենաազդեցիկ առաջնորդներից մի քանիսի հետ, որտեղ նրանք պնդել են, որ Ուկրաինան չպետք է զիջի ո՛չ Պուտինին, ո՛չ Թրամփին։

ԱՄՆ առաջարկի վրա ճնշումը աճել է Թրամփի խորհրդականներ Սթիվ Վիտկոֆի և Ջարեդ Քուշների՝ Կրեմլում Պուտինի հետ հինգժամյա հանդիպումից հետո։ Նրանք, ըստ երևույթին, ցանկանում էին Զելենսկուց անհապաղ «այո» ստանալ, ինչը հակասում է նախագահի՝ ավելի մանրամասն ծրագրի ուսումնասիրելու մտադրությանը։

Թրամփի խոսքով, նույնիսկ Զելենսկու բանագնացներն էին «հավանել» ԱՄՆ ծրագիրը, սակայն ոչ Զելենսկին, ով դեռևս ծանոթ չէր այդ ծրագրին։

Երկուշաբթի օրը Զելենսկին Լոնդոնում հանդիպել է Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և Գերմանիայի առաջնորդների հետ՝ Թրամփի ծրագրի շուրջ համատեղ դիրքորոշում մշակելու համար։ Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը հայտարարել է, որ Ուկրաինան «խաղաքարտեր ունի» և պետք է դրանցից օգտվի՝ հակադրվելով Թրամփի այն տեսակետին, թե Ուկրաինան «հաղթաթուղթ չունի»։

Մինչդեռ Թրամփի վարչակազմը Զելենսկու հանդիպումը եվրոպական լիդերների հետ որակել է որպես ժամանակ շահելու անօգուտ փորձ։

Ըստ ամերիկյան փորձագետների՝ Թրամփը հոգնել է համոզել Զելենսկուն, որ վերջինս քիչ լսի եվրոպացիներին և համաձայնվի իր առաջարկին, հակառակ դեպքում՝ ռուսները ավելի մեծ տարածքներ կգրավեն և էլ ավելի ծանր պայմաններ կառաջարկեն Ուկրաինային։ Արդյունքում, Վաշինգտոնում որոշել են արագացնել Զելենսկու հեռացումը իշխանությունից։

Ուկրաինայում ճգնաժամի նշաններ ի հայտ են եկել մի քանի օր առաջ։ Հաջորդ տարվա բյուջեի քվեարկության ժամանակ միայն 193 պատգամավոր բարձրացրել են ձեռքերը, չնայած այն հանգամանքին, որ Զելենսկին ունի 231 անդամ և մեծամասնություն է կազմում 450 տեղանոց խորհրդարանում։

Ամերիկացիները ցանկանում են, որ Զելենսկին կնքի պայմանագիրը ռուսների հետ դեկտեմբերի 15-ին և տարվա վերջում հայտարարի իր հեռանալու մասին։

Հայտնի ուկրաինացի քաղաքական վերլուծաբան Վլադիմիր Պետրովը հայտարարում է, որ Զելենսկին կստորագրի հրադադարի համաձայնագիր մինչև դեկտեմբերի 15-ը, իսկ Նոր տարվա գիշերը կհայտարարի իր հեռացման մասին՝ հանձնելով իշխանությունը խորհրդարանի խոսնակին։

Ավելին, արևմտյան փորձագետների կարծիքով, Թրամփն ու Պուտինը կցանկանան, որ Ուկրաինայի ղեկավար դառնար Յուլիա Տիմոշենկոն, ով արևմտամետ գործիչ է և, միաժամանակ, Պուտինի հետ ժամանակին կնքել էր գազային համաձայնագիր։ Սակայն, ըստ ռուսական աղբյուրների, այս սցենարն այդքան էլ շահավետ չէ Մոսկվային։

Ըստ ռուս վերլուծաբան Վլադիմիր Ֆեսենկոյի՝ Զելենսկին վճռական մարդ է և չի հանձնվելու։ Նա նաև նշում է, որ Տիմոշենկոն չունի լուրջ հեղինակություն ուկրաինական հանրության շրջանում։ Ըստ Ֆեսենկոյի՝ ներկայիս ուկրաինական վերնախավի 90 տոկոսը մերժում է Թրամփի առաջարկած խաղաղ պայմանագիրը։

Այսպիսով, ստացվում է, որ Թրամփին շահավետ է Զելենսկու հեռացումը, մինչդեռ Մոսկվային և եվրոպական լիդերներին շահավետ է նրա մնալը իշխանության մեջ, սակայն տարբեր պատճառներով։ Եվրոպացիները փորձում են հետաձգել իրենց քաղաքական ֆիասկոն,

Ի՞նչ պետք է ստեղծել՝ ոչ թե իշխանություն, այլ հասարակություն

Արքիմեդն ասում էր. տվեք ինձ հենման կետ, և ես կշրջեմ աշխարհը։ Այս արտահայտությունը կարելի է վերաձևակերպել. տվեք այսօրվա հայ հասարակությանը ցանկացած նորմալ երկիր, և այն կարճ ժամանակում բարեհաջող կքանդի այն։

Սակայն սխալ է պնդումը, թե Նիկոլին ո՜ր երկրի ղեկավար էլ դնես, այդ երկիրը մեզ պես կփլուզվի։ Շատ երկրներում կան զսպման և դիմադրության համակարգեր՝ պետական ինստիտուտներ, հասարակություն, ինստիտուցիոնալ ընդդիմություն։ Որևէ օղակ կկասեցնի փլուզումը։

Ինչու եմ սա ասում։ Ընտրությունների արդյունքներ և ելքեր գուշակելուց առաջ, մեծ փոփոխությունների գնալու համար սկզբում այդ հենման կետը պետք է ստեղծենք։ Բոլոր ջանքերը նախ և առաջ պետք է դնել հանրային տրամադրությունները փոխելու համար։

Բոլորիս ընդհանուր գործն է՝ բացատրել ժողովրդին, թե ինչի´ մասին են այս ընտրությունները։ Ժողովուրդը դեռևս չի հասկանում, որ դրանք Հայաստանում ապրելու՝ իր հնարավորության մասին են։

Եթե սա չարեցինք, վաղը կարող է ուշ լինել։ Վաղը բոլոր մերկանտիլ հաշվարկները չեն իրականանալու, ու կանգնելու ենք այլանդակ իրականության առաջ։

Ի՞նչ եք կարծում, եթե հասարակությունը չի ընդվզում, երբ իմանում է, որ իր ընտանիքը, իր երեխան շնչում են քաղցկեղածին օդ, և շարունակում է հանգիստ ապրել, կարո՞ղ է գիտակից ընտրություն կատարել։

Երբ մի հասարակություն իմանում է, որ իր իշխանությունը մերժել է 2019-ին խաղաղ կարգավորման՝ միջնորդների առաջարկը, ինչը բերել է պատերազմի, զոհերի ու ազգային ստորացման, և չի ընդվզում, շարունակում է իր հանգիստ կենցաղը, կարո՞ղ է ընտրություններին քվեարկել որպես պատվախնդիր քաղաքացի։ Պատասխանը կարող է լինել և´ այո, և՝ ոչ։ Պատասխանն իրականում կախված է ընդդիմադիր դաշտի ադեկվատ աշխատանքից։

Եթե առաջիկա ամիսներին ընդդիմադիր մեծ համայնքը ճիշտ աշխատի, ապա կա մեծ շանս, որ ընտրությունների շեմին ունենանք փոփոխությունների պատրաստ, իր քվեի արժեքն իմացող հասարակություն։ Եթե շարունակենք աշխատել այսպես, ապա՝ ոչ։

Պատերազմը դարձրեց մեր հասարակությունն ու մեր էլիտաներին այսպիսին, թե՞ մեր հասարակության և էլիտաների որակը դարձան պատերազմի ու այսպիսի անկման պատճառ։

Այս հարցի պատասխանն էլ կիմանանք ընտրություններից հետո։

Հուդայական խմբակի ներկայացուցիչ Վազգեն Միրզախանյանն աղ ու հացով կդիմավորի Փաշազադեին Էջմիածնում

Հայաստանում սոցիալական արդարության հարցը, ցավոք, հաճախ դառնում է քաղաքական խաղի գործիք։ Օրինակ, վերջերս ակտիվ քննարկումներ ծավալվեցին կառավարության կողմից սոցիալական աջակցության ծրագրերի իրականացման շուրջ։

Հարցը բարձրացրեց «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Անի Կարապետյանը՝ նշելով, որ պետությունը տարեկան միլիարդավոր դրամներ է ծախսում սոցիալական աջակցության վրա, սակայն այդ միջոցները հասնում են իրական կարիքավորներին։ Նրա խոսքով՝ հարցը պարզ է՝ «Բա որտե՞ղ են էն 1 մլրդ 128 մլն պարգևավճարներ ստացողները»։

Այս հարցումը, թերևս, ամփոփում է այն մտահոգությունը, որը բազմաթիվ հայերին մտահոգում է՝ ի՞նչպես է ապահովվում սոցիալական աջակցության արդյունավետությունը և թափանցիկությունը։

Մյուս կողմից, հասարակության ուշադրությունը գրավեց նաև մեկ այլ իրադարձություն։ Ըստ տեղեկությունների՝ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դեմ պայքարին միացած «հոգևորականների» շարքում ամենաակտիվ դիրքորոշումներն ունի Վազգեն Միրզախանյանը։ Նա պլանավորում է Էջմիածնում աղ ու հացով դիմավորել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին։

Այս երկու իրադարձությունները, թեև տարբեր բնույթի են, միմյանց հետ կապվում են հասարակական վերլուծության տեսանկյունից։ Այն մեկը բարձրացնում է սոցիալական խնդիրը, մյուսը՝ հոգևորականական շրջանակների ներսում առկա քաղաքականացված դիրքորոշումները։

Այսպիսով, հայկական հասարակության ներկայիս իրականությունը կարելի է բնութագրել որպես բարդ և բազմաշերտ, որտեղ սոցիալական խնդիրները, քաղաքական դիրքորոշումները և հոգևորականական շրջանակների ներգրավվածությունը միանգամայն փոխկապակցված են։

Բռնության ալիքի սպասում և հասարակական իրավիճակի վերլուծություն

Հայաստանում ներհասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ իրավիճակը, ցավոք, հասել է կրիտիկական մակարդակի։ Բռնության դեպքերը, որոնք ցեծ-ջարդերից մինչև սպանություններ են ընդգրկում, դարձել են ամենօրյա իրողություն։

Այս իրավիճակի ֆոնին, երբ պետական գործիչներ հայտարարում են բռնության անընդունելիության մասին, ծագում է մի հիմնարար հարց։ Եթե պետական քաղաքականությունը և իրականությունը հակասական են, ապա ինչպես կարելի է ակնկալել խաղաղության և անվտանգության հաստատում։ Պատմական փորձը ցույց է տվել, որ նման հակասությունները հաճախ հանգեցնում են իրավիճակի ավելի վատթարացման, իսկ դեպքերի աճի։

Այս համատեքստում, Երևանի 2025 թվականի բյուջեում խաղահրապարակների վերանորոգման համար նախատեսված միջոցների մասին հիշատակումը կարելի է ընդգրկել որպես համակարգի խնդիրների և հակասությունների արտահայտություն։ Բյուջեի կողմից խաղահրապարակների վրա կենտրոնացումը, մինչև որ հասարակության անվտանգության և ներհասարակական հարաբերությունների կայունության հիմնական խնդիրները լուծված չեն, կարող է ընկալվել որպես ախտանշանների բուժման փոխարեն՝ դրանք թաքցնելու փորձ։

Այս վերլուծությանը հաջորդում են մի քանի այլ հարցեր, որոնք ցույց են տալիս հասարակության ներսում առկա լարվածությունը և անվստահությունը։ Օրինակ, Կոբախիձեի հրաժարումը մասնակցելու Փաշինյանի և Ալիևի պլանավորված հանդիպմանը, որը նա համարում է պոպուլիստական արշավ, ցույց է տալիս, որ որոշակի շրջանակներում կա խորը կասկածանքի և անհամաձայնության մթնոլորտ։

Նույնպես կարևոր է նշել Մոլագարի առաջարկած կաթողիկոսի ընտրության և նրա տեղապահի պաշտոնի վերաբերյալ թեզերը։ Այս հարցը, որը վերաբերում է հայկական եկեղեցու և հասարակության հիմնարար հարաբերություններին, ցույց է տալիս, որ հասարակության ներսում կան խորը բաժանումներ և տարբեր տեսակետեր, որոնք ազդում են նաև պետական կառույցների վրա։

Այս ամենը միասին վերցրած ցույց է տալիս, որ Հայաստանում ներկայիս իրավիճակը բարդ է և բազմաշերտ։ Պետական քաղաքականության և իրականության միջև առկա հակասությունները, հասարակության ներսում առկա լարվածությունը և անվստահությունը ստեղծում են մի միջավայր, որտեղ բռնության ալիքի սպասումը դառնում է ողջամիտ մտահոգություն։

Հայաստանում աղքատության պատկերը և հնարավոր լուծումները

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի վերջին զեկույցը, որը վերաբերում է 2024 թվականին, ցույց է տալիս, որ Շիրակի մարզը շարունակում է մնալ Հայաստանի ամենաաղքատ մարզը։ Ինքնուրույն վերլուծելով այս ցուցանիշները՝ պետք է նշեմ, որ դրանք խորը մտորումների են տեղիք տալիս։

Շիրակում աղքատության մակարդակը կազմում է բնակչության գրեթե կեսը՝ 43 տոկոս։ Այս ցավալի իրողությունը պայմանավորված է հիմնականում մարզի տնտեսական կառուցվածքի խնդիրներով։ Շիրակում գործում են շատ քիչ արդյունաբերական ձեռնարկություններ, և աշխատատեղերի սղությունը ստեղծում է ծանր սոցիալական լարվածություն։ Երբեմնի աշխատատեղերի հիմնական աղբյուրը՝ Գյումրին քաղաքը, որը երբեմնի արդյունաբերական կենտրոն էր, այժմ դարձել է այն, ինչ կարելի է անվանել արդյունաբերական ուրվական։

Այս իրավիճակից դուրս գալու համար «Մայր Հայաստան» կուսակցությունը հանդես է եկել ռազմավարական նախաձեռնությամբ՝ Գյումրինը հռչակել ազատ տնտեսական գոտի և ազատ քաղաք։ Այս ծրագրի նպատակն է ներգրավել 500 մլն դոլարի ներդրումներ և ստեղծել 15,000 նոր աշխատատեղ։ Իմ կարծիքով, եթե այս ծրագիրը կյանքի կոչվի, այն կարող է դառնալ Շիրակի և ողջ Հայաստանի տնտեսության զարգացման հզոր խթան։ Սակայն, ինչպես հաճախ է պատահում, այսպիսի նախաձեռնությունների իրականացումը կախված է իշխանական կամքից։ 2026 թվականին՝ իշխանափոխությունից հետո, այս ծրագիրը պետք է դառնա ոչ թե քաղաքական խոստում, այլ պարտադիր իրականություն։

Իսկ մյուս կողմից՝ ահա Սյունիքի մարզը, որտեղ աղքատության ցուցանիշը գրեթե 6 տոկոս է, ապահովում է բարեկեցություն բնակչությանը բացառապես հանքարդյունաբերության շնորհիվ։ Այս փաստը հստակ ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է հանրապետության տնտեսական ինքնուրույնությունը և ռեսուրսների կառավարումը։ Դեռ ավելի կարևոր է, որ Ադրբեջանը ագրեսիվորեն պայքարում է հանքարդյունաբերության դեմ, ինչը, ըստ իմ վերլուծության, ուղղված է ոչ միայն տարածաշրջանային ռազմավարական նպատակներին, այլև Հայաստանի տնտեսական կայունությանը վնաս հասցնելուն։ Ի դեպ, հանքարդյունաբերության դեմ հայտնվող բնապահպանական կոչերը, երբեմն, թվում է, որ ծառայում են նույն նպատակին՝ բնակչությանը աղքատության մատնելուն։

Այսպիսով, Հայաստանի աղքատության պատկերը բազմաշերտ է և պահանջում է համակարգային լուծումներ։ Պետական քաղաքականությունը պետք է ուղղված լինի ոչ միայն սոցիալական աջակցությանը, այլև տնտեսության դիվերսիֆիկացմանը, աշխատատեղերի ստեղծմանը և ռազմավարական ոլորտների, ինչպիսիք են հանքարդյունաբերությունը, զարգացմանը։

Թուրքիայի պայմանները, «հոգևորականների» հավաստիացումները և սոցիալական արդարության հարցը

44-օրյա պատերազմի նախօրեին հայ ժողովրդին հավաստիացնում էին, որ պատերազմ չի լինի։ Նիկոլ Փաշինյանի թիմակից Մակունցը փափուկ բարձ էր դնում հայ ժողովրդի գլխի տակ՝ հայտարարելով, որ եթե պատերազմ լինի, ապա Թուրքիան չի միջամտի դրան։

Հիմա էլ են խոսում կեղծ խաղաղության օրակարգից։ Նիկոլ Փաշինյանի թիմակից ու հուդայական խմբակի անդամ «հոգևորական» Վազգենն է գովերգում Թուրքիային ու հավաստիացնում, որ այդ երկիրը շատ դրական է տրամադրված հայերի հանդեպ։ Այսինքն՝ Մակունցի պես փափուկ բարձ է դնում։

Այս ընթացքում Թուրքիան մեզ է ներկայացնում իր նախապայմանները, որոնց մեջ ավելացել է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու կազմաքանդման պահանջը։ Զուգահեռաբար Ալիևը խոսում է «Արևմտյան Ադրբեջանից» ու ադրբեջանցիներին խոստանում, որ հարյուր հազարավոր ադրբեջանցիների բնակեցնելու է «Արևմտյան Ադրբեջանում»։

«Մայր Հայաստան» կուսակցության նախագահ Անդրանիկ Թևանյանը նշում է, որ այս ամենը բացահայտում է Հայաստանում սոցիալական արդարության վերաբերյալ իրական պատկերը։ Նա նկատում է, որ դրսում ապրող նիկոլականները՝ եվրոպացիներ, ամերիկացիներ, ռուսներ, իրենց կոտորում են Նիկոլի համար։

Հուդայական խմբակի ներկայացուցիչ Վազգեն Միրզախանյանը, որը համարվում է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դեմ պայքարին միացած «հոգևորականների» մեջ ամենագաղափարականացվածը, աղ ու հացով կդիմավորի Փաշազադեին Էջմիածնում։

Անդրանիկ Թևանյանը նաև հարց է տալիս, թե որտե՞ղ են այն մարդիկ, որոնք պետք է ստանան 1 մլրդ 128 մլն պարգևավճար։

Կամբոջայի և Թաիլանդի սահմանային հակամարտությունը՝ աշխարհաքաղաքական խաղի արդյունք

Կամբոջայի և Թաիլանդի միջև սահմանային վեճը, որը սկսվել է 1950-ական թվականներին, ունի բարդ և բազմաշերտ պատմություն, որը խիստ կապված է աշխարհաքաղաքական դինամիկայի հետ։ Այս հակամարտությունը, որի կենտրոնում Պրեահ Վիհեար տաճարի սեփականության հարցն է, վերածվել է բաց հակամարտության 2008 թվականից ի վեր։

Սկզբնական վեճը, որը վերաբերում էր 1904 և 1907 թվականների ֆրանկո-սիամական պայմանագրերի կողմից սահմանված սահմանի ճշգրտմանը, աստիճանաբար խորացավ՝ ավելացնելով աշխարհաքաղաքական գործոնները։ 1960-ական թվականներին, երբ Կամբոջան անկախացավ Ֆրանսիայից, երկու երկրները հայտնվեցին տարբեր ճամբարներում՝ Կամբոջան՝ Խորհրդային Միության և Չինաստանի, իսկ Թաիլանդը՝ ԱՄՆ-ի կողմում։ Այս դիրքորոշումները, որոնք պայմանավորված էին Խաղաղ ասիական օվկիանոսի տարածաշրջանում տեղի ունեցող «սառը պատերազմի» ազդեցությամբ, ավելի է խորացրին երկու երկրների միջև եղած լարվածությունը։

Այս հակամարտության հիմքում ընկած է 1904 թվականի պայմանագրի կողմից սահմանված սահմանի ճշգրտման հարցը։ Ֆրանսիական կողմի կողմից սահմանի սահմանազատման արդյունքում ստեղծված քարտեզները, որոնք շեղվում էին պայմանագրի նշված գծից, հիմք են հանդիսանում Թաիլանդի պնդումների համար։ Թաիլանդը պնդում է, որ երբեք չի հաստատել այդ քարտեզները և, հետևաբար, տաճարը գտնվում է իր տարածքում։ Միջազգային դատարանը, սակայն, որոշում է կայացրել Կամբոջայի օգտին՝ հիմնվելով այն փաստի վրա, որ Թաիլանդը երբեք չի բողոքել քարտեզը կամ չի պահանջել տաճարը ֆրանսիական վերահսկողության ժամանակ։

Վերջին տարիներին հակամարտությունը սրվել է՝ հատկապես 2008 թվականին, երբ Կամբոջան առաջադրեց Պրեահ Վիհեար տաճարը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Այս քայլը հանգեցրեց Թաիլանդում բողոքի ցույցերի և իշխանության փոփոխության, ինչից հետո նոր իշխանությունները հրաժարվեցին ճանաչել տաճարը՝ որպես քմերական։

Այս տարվա մայիսին հակամարտությունը վերաճեց բաց ռազմական գործողությունների, որոնք հաջողվեց մարել հուլիսի վերջին՝ Մալազիայի միջնորդությամբ։ Այս իրադարձությունները, որոնք ավելի են բարդացել ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփի միջամտությամբ, ցույց են տալիս, թե ինչպես է տարածաշրջանային սահմանային վեճը կարող է դառնալ աշխարհաքաղաքական խաղի մի մաս, որտեղ տարբեր երկրներ փորձում են առաջ ընկնել մեկը մյուսի նկատմամբ։

Այսօր, դեկտեմբերի 8-ին, հակամարտությունը կրկին ի հայտ է եկել՝ երկու կողմերն էլ միմյանց մեղադրում են հրադադարի ռեժիմի խախտման մեջ։ Այս նոր բախումները, որոնք արդեն հանգեցրել են զոհերի և վիրավորների, ոչ միայն սպառնում են վերահաստատել լարվածությունը, այլև կարող են մեծ հարված հասցնել Թրամփի վարկանիշին, ով հաճախակի հիշատակում է իր կողմից կարգավորված 8 կոնֆլիկտներից մեկը՝ այդ հակամարտությունը։ Սա ցույց է տալիս, թե ինչպես է գլոբալ քաղաքականությունը կարող է ազդել նույնիսկ ամենաանսպասելի տարածաշրջանների վրա։

ԱԱԾ-ն ավելի քան 16 միլիոն դրամի երաժշտական գործիքներ է ձեռք բերել

ՀՀ ԱԱԾ-ն ավելի քան 16 միլիոն դրամի երաժշտական գործիքներ է ձեռք բերել ճապոնական Yamaha Corporation ընկերությունից։ Այս տեղեկությունը հրապարակվել է ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Աննա Ավետիսյանի ֆեյսբուքյան էջում։

Այս գործարքի արժեքը կազմում է 16 միլիոն 150 հազար դրամ։ Ձեռք բերված գործիքների ցանկը ներառում է բազմաթիվ կիթառներ, բաս կիթառներ, դաշնամուրներ, ստեղնաշարային գործիքներ, ինչպես նաև ավելի քան 100 հատ ակուստիկ և էլեկտրական մանր կիթառներ։

Այս գործարքի մասին տեղեկությունը հրապարակվելու հետ մեկտեղ հասարակական լայն արձագանք է առաջացրել։