Ադրբեջանցիները պղծել են Երից Մանկանց վանքը

Ադրբեջանցիները վանդալիզմի են ենթարկել 17-րդ դարում կառուցված Երից Մանկանց վանքը, որը գտնվում է Ադրբեջանի կողմից օկուպացված Արցախում։ Այս մասին տեղեկություն տարածել է «Artsakh Monuments» կազմակերպությունը։

Տեսանյութի վերլուծության արդյունքում նկատվել են մի քանի ակնհայտ ավերածություններ։ Բեմի վրա դրված եկեղեցու մանրակերտները և Սուրբ սեղանին հենած խաչքարը անհետացել են։ Գեղաքանդակ խաչքարի ստորին հատվածը ջարդվել է և ընկած է գետնին։ Որմնախորշի մեջ տեղադրված քանդակը նույնպես վնասվել է և երեսնիվայր ընկած է։

Ավելի լուրջ վնաս է հասցվել վանքի կառույցին։ 2009 թվականի վերականգնման ընթացքում տեղադրված մետաղական տանիքի մեծ մասը հեռացվել է։

—

Այս հաղորդագրությունը պարունակում է մի քանի անհարմար տեղեկություններ, որոնք պետք է հեռացվեն։

1. Անհարմար տեքստի հատվածներ: Տեքստում առկա են «7or.am» կայքի հղումներ, «կայքում արտահայտված կարծիքները կարող են չհամընկնել խմբագրության տեսակետի հետ» նախազգուշացումը և այլ նմանատիպ նշումներ, որոնք բնորոշ են կայքերի, ոչ թե լրագրական հոդվածների համար։ Այս բոլորը պետք է հեռացվեն։
2. Արտահայտությունների փոփոխություն: «Տեղեկատվության միջազգային ակադեմիայի նախաձեռնությամբ անցկացվել է Տեղեկատվության առաջին միջազգային համաժողովը» նախադասությունը չի ունի անմիջական առնչություն հիմնական թեմայի հետ և կարելի է բաց թողնել։
3. Այլ թեմաների հեռացում: ՁԻԱՀ-ի համաշխարհային օրի մասին տեղեկությունը և Նիկիտա Սիմոնյանի մահվան մասին հաղորդագրությունը բոլորովին այլ թեմաներ են և պետք է հեռացվեն։
4. Հոդվածի կառուցվածք: Տեքստը պետք է ներկայացվի որպես լրագրողի կողմից գրված հոդված, որտեղ նա ներկայացնում է իր հայտնագործած փաստերը։ Պետք է խուսափել «Այս մասին հայտնում է…» կամ «Տեղեկություն տարածել է…» նախադասություններից։
5. Լեզվական ոճ: Պետք է օգտագործել ավելի պաշտոնական և լրագրական ոճ, որը համապատասխանում է լրատվական հոդվածին։

Հետևելով այս ուղեցույցներին, ես կներկայացնեմ վերանայված և խմբագրված տարբերակը։

17-րդ դարի Սուրբ Փրկչի վանքը վնասվել է Արցախում

Արցախի Տոնաշեն բնակավայրի մոտակայքում գտնվող 17-րդ դարի Սուրբ Փրկչի վանքը վնասվել է։ Այս մասին ահազանգում է Կովկասյան ժառանգության պաշտպանության միջազգային կազմակերպությունը (Caucasus Heritage Watch)։

2024 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2025 թվականի օգոստոսը 2009 թվականի վերականգնման շրջանակներում ավելացված մետաղական տանիքի մեծ մասը հեռացվել է։

Սուրբ Ամենափրկիչ Վանքը Ադրբեջանում ընդգրկված չէ հուշարձանների պետական ցուցակում։ CHW-ն կոչ է արել Ադրբեջանի իշխանություններին այս պատմական վայրը ներառել ցանկում՝ որպես 17-րդ դարի հայկական վանք և տրամադրել դրան պատշաճ պաշտպանություն՝ դրա պահպանումն ապահովելու համար։

Այս դեպքը հիշեցնում է 2024 թվականի սկզբին տեղի ունեցած այլ դեպքեր, երբ Ադրբեջանը հեռացրել էր 2009 թվականին վերականգնված մետաղական տանիքը։ Կազմակերպությունը նշում է, որ վանքի պահպանությունը պահանջում է միջազգային հսկողություն և պաշտպանություն։

ԱՄՆ-ն կասեցնում է 19 երկրներից ներգաղթյալների դիմումները

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը հայտարարել է, որ կասեցնում է 19 երկրներից ԱՄՆ մեկնած անձանց կողմից ներկայացված բոլոր ներգաղթային դիմումները, այդ թվում՝ «կանաչ քարտի» դիմումները և ԱՄՆ քաղաքացիության տրամադրման գործընթացը։ Այս քայլը կատարվում է ազգային և հասարակական անվտանգության վերաբերյալ մտահոգությունների ֆոնին։

Այս մասին հայտնի դարձավ դեկտեմբերի 3-ի հրապարակված պաշտոնական հուշագրից։ Կասեցումը վերաբերում է 19 երկրներից ԱՄՆ մեկնած անձանց, որոնց հունիսին արդեն մասնակիորեն արգելվել էր մուտքը երկիր։

Նոր քաղաքականության հիմնավորումը վերաբերում է նախորդ շաբաթ Վաշինգտոնում ԱՄՆ Ազգային գվարդիայի վրա կատարված հարձակմանը, որի ժամանակ որպես կասկածյալ ձերբակալվել է մի աֆղանստանցի տղամարդ։ Կրակոցների հետևանքով զոհվել է Ազգային գվարդիայի մեկ զինծառայող, իսկ մյուսը՝ ծանր վիրավորվել։

Հուշագրում նշվում է, որ ցանկում ընդգրկված երկրներից բոլոր ներգաղթյալները կպարտադրվեն «անցնել մանրակրկիտ վերստուգման գործընթաց, ներառյալ հնարավոր հարցազրույց և, անհրաժեշտության դեպքում, կրկնակի հարցազրույց՝ ազգային անվտանգության և հասարակական անվտանգության բոլոր սպառնալիքները լիարժեք գնահատելու համար»։

Այս քայլը շարունակում է Թրամփի վարչակազմի կողմից սկսված ներգաղթային սահմանափակումների շարքը, որը սկսվեց 2017 թվականի հունիսին։ Դեկտեմբերի 3-ի հուշագրում նշված թիրախային երկրների ցանկում են Աֆղանստանը, Մյանման, Չադը, Կոնգոյի Հանրապետությունը, Հասարակածային Գվինեան, Էրիթրեան, Հայիթին, Իրանը, Լիբիան, Սոմալին, Սուդանը և Եմենը։

Ավելի վաղ, հունիսին, նման սահմանափակումների էր ենթարկվել նաև 19 երկրների ցանկ, որը ներառում էր Բուրունդին, Կուբան, Լաոսը, Սիեռա Լեոնը, Տոգոն, Թուրքմենստանը և Վենեսուելան։

ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը. 35 տարվա փոփոխությունից մինչև հաջողության նոր ալիք

Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության նախաձեռնությամբ 1988 թվականից ողջ աշխարհում դեկտեմբերի 1-ը նշվում է որպես ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օր։ Այս օրը նպատակ ունի խնդրի նկատմամբ հասարակության ուշադրությունը գրավելու և ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ին հակազդման գործում նոր ուժեր ներգրավելու համար։

Այս տարի, երբ նշում ենք այս օրը, կարելի է հետևել 35 տարվա ընթացքում տեղի ունեցած զգալի փոփոխությանը։ 1980-ականների վերջին և 1990-ականների սկզբին ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ը համարվում էր մարդկության համար գրեթե անհաղթելի սպառնալիք։ Այն դարձել էր ոչ միայն առողջապահական, այլև սոցիալական, տնտեսական և մարդասիրական ճգնաժամ։

Այսօր իրավիճակը զգալիորեն փոխվել է։ Թեև ՄԻԱՎ վարակը դեռևս մնում է համաշխարհային առողջապահության ամենախոշոր խնդիրներից մեկը, այնուհանդերձ այն այլևս չի համարվում անբուժելի հիվանդություն։ Հետազոտությունների շնորհիվ հառետրովիրուսային (ՀՌՎ) բուժման մեթոդները հայտնաբերվել են, ինչը հեղափոխություն է բերել հիվանդության կառավարման մեջ։

ՀՌՎ բուժման շնորհիվ ՄԻԱՎ վարակն այլևս երկարատև ընթացքով քրոնիկ հիվանդություն է։ Բուժումն սկսելուց հետո կյանքի տևողությունը կարող է հասնել 35-40 տարվա։ Այս բուժումը ոչ միայն երկարացնում է ՄԻԱՎ-ով ապրող մարդկանց կյանքը, այլև զգալիորեն բարելավում է դրա որակը։ Բացի այդ, այն 96%-ով կանխարգելում է ՄԻԱՎ-ի փոխանցումը զույգերի միջև, ինչը դարձնում է այս բուժումը նաև անմիջական կանխարգելիչ միջոց։

Այսպիսով, ՄԻԱՀ-ի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը այս տարի նշվում է ոչ միայն անցյալի մարտահրավերները հիշելու, այլև ներկայիս հաջողությունները և ապագայի հեռանկարները գնահատելու համար։ Հետազոտությունների շնորհիվ ՄԻԱՎ-ի վերաբերյալ գիտելիքները զգալիորեն աճել են, ինչը հանգեցրել է վաղ ախտորոշման և արդյունավետ բուժման հնարավորությանը։ Այս ամենը հիմք է հանդիսանում ապագայում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի համաճարակը ավարտելու համար։

Տեղեկատվության միջազգային օրը և այլ նորություններ

1992 թվականի նոյեմբերի 26-ին ՄԱԿ-ի Տնտեսական և Սոցիալական խորհրդում գլխավոր խորհրդատվական կարգավիճակ ունեցող Տեղեկատվության միջազգային ակադեմիայի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել Տեղեկատվության առաջին միջազգային համաժողովը։ 1994 թվականից սկսած, այս օրը՝ նոյեմբերի 26-ը, ամեն տարի նշվում է որպես Տեղեկատվության համաշխարհային օր։

Այս օրվա շուրջ տեղի ունեցած իրադարձությունների հետ մեկտեղ, հայկական և միջազգային ասպարեզներից հաղորդվում են հետևյալ նորություններ․

Սպորտ․ Խորհրդային Միության և հայկական ֆուտբոլի լեգենդ, ֆուտբոլի օլիմպիական չեմպիոն Նիկիտա Սիմոնյանը մահացել է 100 տարեկան հասակում։

Սպորտ․ Արման Ծառուկյանը համարվում է չեմպիոնական տիտղոսի հավակնորդ։

Տրանսպորտ․ Պատրաստվում է որոշում, որը կարգավորելու է մայրաքաղաք մուտք գործող ավտոմեքենաների տեսակները։ Ըստ պլանների՝ արգելվելու է հին արտադրության մեքենաների, հատկապես՝ հին «Օփելների» մուտքը։

Մշակույթ․ Բանգկոկում անցկացվող «Միս Տիեզերք»-ի 74-րդ մրցույթում հաղթել է Մեքսիկայի ներկայացուցիչը՝ 25-ամյա Ֆաթիմա Բոշը։

Հեռուստատեսություն․ 1956 թվականի նոյեմբերի 29-ին, առաջին փորձնական հաղորդումից հետո, հայկական հեռուստատեսությունը սկսել է իր աշխատանքը։

Ֆուտբոլի լեգենդ Նիկիտա Սիմոնյանը հեռացել է կյանքից՝ 100 տարեկան հասունալով

Հայկական և խորհրդային ֆուտբոլի պատմության ամենանշանավոր դեմքերից մեկը՝ Խորհրդային Միության ֆուտբոլի չորսակի չեմպիոն Նիկիտա Սիմոնյանը, այսօր կյանքից հեռացել է 100 տարեկան հասունալով։

Նրա մահվան մասին հայտնում է Ռուսաստանի ֆուտբոլի վետերանների միության նախագահ Ալեքսանդր Միրզոյանը։ Ըստ նրա՝ Նիկիտա Պավլովիչը վատ էր զգացել նոյեմբերի 20-ին և հոսպիտալացվել էր։

Նիկիտա Սիմոնյանը ֆուտբոլային ասպարեզում ունեցել է բազմաթիվ հաջողություններ։ Նա 1956 թվականին Մելբուռնի Օլիմպիական խաղերում Խորհրդային Միության հավաքականի կազմում դարձել է ոսկե մեդալակիր։ Որպես խաղացող՝ նա երկու անգամ հաղթել է ԽՍՀՄ գավաթը՝ «Սպարտակ»-ի կազմում, և դարձել է թիմի պատմության ամենահեղինակավոր ռմբարկուն՝ իր հաշվին ունենալով 160 գոլ։

Նրա մարզչական կարիերան ևս հիշվող է։ Նիկիտա Սիմոնյանը որպես մարզիչ երեք անգամ հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունը և երեք անգամ՝ գավաթը։ 1973 թվականին նա Երևանի «Արարատ»-ի գլխավոր մարզիչ դառնալով, հաջողությամբ ավարտեց մրցաշրջանը՝ թիմին նվիրելով երկու տիտղոս՝ ԽՍՀՄ առաջնության և գավաթի։

1992 թվականից մինչև իր մահը Նիկիտա Սիմոնյանը զբաղեցնում էր Ռուսաստանի ֆուտբոլային միության փոխնախագահի պաշտոնը՝ շարունակելով իր ակտիվ մասնակցությունը ֆուտբոլի զարգացման գործում։

Կատարի մայրաքաղաքում հայ մարտիկը դարձավ UFC-ի չեմպիոնական տիտղոսի հավակնորդ

Այսօր Կատարի մայրաքաղաք Դոհայում ընթացող UFC-ի մրցաշարում տեղի ունեցավ հայկական սպորտի պատմության մեջ նշանակալի իրադարձություն։ Հայաստանը ներկայացնող Արման Ծառուկյանը հաղթեց իր նորզելանդական մրցակից Դեն Հուքերին։

Այս հաղթանակի արդյունքում Արման Ծառուկյանը պաշտոնապես դարձավ UFC-ի չեմպիոնական տիտղոսի հավակնորդ։

Այս հաջողությունը հայկական սպորտի համար մեծ հպարտություն է և հավելյալ խթան՝ հետագա հաջողությունների համար։

Երևանում կարող են արգելել հին մեքենաների մուտքը

Երևանի քաղաքապետ Տիգրան Ավինյանը նոյեմբերի 18-ի ավագանու նիստում, խոսելով իր սովորական ոճով, հայտարարեց, որ քաղաքում մեքենաների շարժումը կսահմանափակվի։ Նա նշեց, որ «ամբիոնի մոտ շորեր են ճղվելու, մազեր պռճկվելու»։

Այս հայտարարությունից հետո «Ժողովուրդ» օրաթերթը տեղեկացրեց, որ Երևանի քաղաքապետարանը քննարկում է նոր նախագիծ, որը կարող է արգելել հին արտադրության մեքենաների, հատկապես՝ հին «Օփելների» մուտքը մայրաքաղաք։ Ըստ թերթի տեղեկությունների՝ քաղաքապետարանը նախագիծ է մշակել՝ ի պատասխան քաղաքում ավելիանալու խցանումների խնդրին։

Այնուամենայնիվ, քաղաքապետարանից «Ժողովուրդ»-ին փոխանցեցին, որ նման որոշում առայժմ չկա և հարցը դեռ քննարկման փուլում է։

Այս հարցի հետ կապված տեղեկատվությունը հայտնվել է այլ նորությունների ֆոնին, որոնք ներառում են Տեղեկատվության միջազգային առաջին համաժողովի անցկացումը, ֆուտբոլի լեգենդ Նիկիտա Սիմոնյանի մահը, «Միս Տիեզերք»-ի մրցույթի հաղթողի անունը և հայկական հեռուստատեսության հիմնադրման 67-ամյակը։

Հեռուստատեսության համաշխարհային օրը և հայկական հեռուստատեսության պատմությունը

1998 թվականի մարտին ՄԱԿ-ի Գլխավոր Վեհաժողովը նոյեմբերի 21-ը հռչակեց որպես Հեռուստատեսության համաշխարհային օր։ Այս օրվա առիթով արժե հիշել հեռուստատեսության պատմության և այն իր դրսևորման հայկական տարբերակի մասին։

Հեռուստատեսության պատմությունը սկսվել է 20-րդ դարի սկզբներին։ Ռուսական ծագումով ամերիկացի ինժեներ Վլադիմիր Զվորիկինը 1933 թվականին ստեղծել է կատոդային փողակ, որը դարձավ հեռուստացույցների հիմնական բաղադրիչը։

Այս հայտնագործության շնորհիվ 1936 թվականից կանոնավոր հեռարձակումներ են սկսվել Մեծ Բրիտանիայում և Գերմանիայում, իսկ 1941 թվականից՝ նաև ԱՄՆ-ում։ Եվրոպայում հեռարձակումը լայն տարածում է գտել միայն 20-րդ դարի 50-ական թվականներին։

Հայաստանում հեռուստատեսությունը մտավ եթեր 1956 թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ առաջին փորձնական հաղորդումից հետո։ Այս իրադարձությունը նշանակալի է նաև այն պատճառով, որ այն տեղի է ունեցել Տեղեկատվության առաջին միջազգային համաժողովի նախաձեռնությամբ։

Այս օրվա շուրջ տեղի է ունեցել նաև մի այլ կարևոր իրադարձություն։ Ֆուտբոլի Օլիմպիական չեմպիոն, Խորհրդային Միության և հայկական ֆուտբոլի լեգենդ Նիկիտա Սիմոնյանը, ով ծնվել էր 1923 թվականին, հեռացել է կյանքից՝ 100 տարեկան հասունալով։

Հայաստանում այս օրերին իրենց հաջողությունները են ցուցաբերում նաև մարզական ոլորտում։ Արման Ծառուկյանը հանդես է գալիս որպես չեմպիոնական տիտղոսի հավակնորդ։

Ինչպես հայտնի է, Երևանում կայացել է որոշում՝ արգելելու հին արտադրության մեքենաների, հատկապես՝ հին «Օփելների» մուտքը մայրաքաղաք։

Այս տարվա «Միսս Տիեզերք»-ի 74-րդ մրցույթում, որը տեղի է ունեցել Բանգկոկում, հաղթող է ճանաչվել Մեքսիկայի ներկայացուցիչը՝ 25-ամյա Ֆաթիմա Բոշը։

Բանգկոկում անցկացվող «Միս Տիեզերք»-ի 74-րդ մրցույթում հաղթեց Մեքսիկայի ներկայացուցիչը

Բանգկոկում տեղի ունեցած «Միս Տիեզերք»-ի 74-րդ մրցույթում այս տարվա տիտղոսը շնորհվել է 25-ամյա Ֆաթիմա Բոշին, ով ներկայացնում էր Մեքսիկան։

Մրցույթը, որը տեղի էր ունենում Թաիլանդի մայրաքաղաքում, նախորդ շաբաթներին ծածկվել էր սկանդալներով։ Դրանցից ամենահայտնի սկանդալը վերաբերում էր մրցույթի կազմակերպիչ, թաիլանդցի մեդիա մագնատ Նավաթ Իտսարագրասիլի կողմից Ֆաթիմա Բոշի հասցեին արված հրապարակային նախատողությանը։ Իրավիճակը սրվել էր այն բանից հետո, երբ Ֆաթիմա Բոշը բողոք էր հայտնել, ինչի արդյունքում կազմակերպիչը սպառնացել էր որակազրկել բոլոր նրանց, ովքեր կաջակցեին նրան։ Այս իրադարձությունից հետո 25-ամյա մասնակիցը դուրս էր եկել մրցույթից, իսկ նրան հաջորդել են մյուս մասնակիցները՝ համերաշխության նշան հանդիսացնելով։

Այս սկանդալի արդյունքում Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումը հանդես էր եկել հանրային հայտարարությամբ՝ գովասանքի խոսքեր ուղղելով Ֆաթիմա Բոշի հասցեին և նրան անվանելով կանանց համար օրինակ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես պետք է պաշտպանել իրենց ձայնը ագրեսիայի դեմ։

Սկանդալից ընդամենը մեկ շաբաթ անց մրցույթի ժյուրիի անդամներից երկուսն էլ հրաժարական էին տվել՝ մեղադրելով կազմակերպիչներին մրցույթը կեղծելու փորձում։

Այս ամենի ֆոնին Ֆաթիմա Բոշի հաղթանակը ընդունվել է բազմաթիվ հակասական արձագանքներով։ Թեև շատերը տոնում են նրա հաղթանակը, մյուսները կարծում են, որ կազմակերպիչները նրան են թագադրել՝ հաշվի առնելով տեղի ունեցած սկանդալը և փորձելով հաղթահարել իրենց վատ համբավը։