Թրամփի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի առաջարկի իրականացման մասին

Հարավային Կովկասի երկու պետության ղեկավարները, 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին, Վաշինգտոնում գտնվելու ընթացքում առաջարկել են ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին արժանացնել Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։

Այս առաջարկի մասին առաջինը հայտարարել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ նշելով, որ նախագահ Թրամփը, իր կարծիքով, արժանի է այդ մրցանակին, և իրենք այդ ուղղությամբ աշխատանքներ կատարեն։

Այնուհետև Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը նույնպես միացել է այդ մտքին՝ առաջարկելով վարչապետ Փաշինյանի հետ համատեղ դիմում ուղարկել Նոբելյան հանձնաժողովին՝ Թրամփին մրցանակի առաջադրելու համար։

Հարց է առաջանում, թե արդյոք այս երկու պետության ղեկավարների կողմից արված առաջարկը ունի իրականացման որևէ գործընթաց։ Ինչպե՞ս են Նիկոլ Փաշինյանը և Իլհամ Ալիևը ներկայումս իրենց խոստումը կյանքի կոչելու համար քայլեր ձեռնարկում։

Այս հարցին պատասխանը պարզ չէ։ Իրականում, երկու տարիներ անց, երբ Նիկոլ Փաշինյանը պետական պաշտոնից հեռացվել է, նրա կողմից արված խոստումները, այդ թվում՝ Թրամփին Նոբելյան մրցանակի առաջադրելու մասին, իրականություն դարձնելու համար որևէ կոնկրետ գործողություն չի իրականացվել։

Այս իրադարձությունները հակադրվում են այլ իրողությունների հետ, որոնք տեղի են ունեցել նույն ժամանակահատվածում։ Օրինակ, Երևանի քաղաքապետարանը 2025 թվականին 4 միլիարդ դրաման գերազանցող գումար է հատկացրել փոսալցման աշխատանքների համար։ Իսկ Հայաստանի ներքին քաղաքականության առումով, իշխանությունները, որոնք իբրև խոստում էին աշխատել ԱԽ-ի աշխատանքների վրա, իրենց պարտականությունները չեն կատարել՝ զբաղված լինելով նախընտրական արշավով։

Այսպիսով, Թրամփին Նոբելյան մրցանակի առաջադրելու հայտնի առաջարկը, որը սկզբում ոգևորվածությամբ էր հնչել, մնացել է պարզապես մեկ այլ խոստում, որը չի ունեցել իրականացման գործընթաց։

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Մասյացոտնի թեմի քահանաների հայտարարությունը

Մենք՝ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Մասյացոտնի թեմի ներքոստորագրյալ քահանաները, հարկ ենք համարում հրապարակայնորեն արտահայտել մեր անհամաձայնությունն ու լրջագույն մտահոգությունը Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ընդունված միջանկյալ որոշման վերաբերյալ, որը մեզ փաստացի պարտադրում է որպես առաջնորդ ճանաչել արդեն կարգալույծ հռչակված նախկին Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանին, որը եկեղեցական կանոնների համաձայն՝ այլևս աշխարհական անձ է՝ Արման Սարոյան անունով։

Հայտարարում ենք, որ տվյալ որոշումն անհամատեղելի է Եկեղեցու կանոնական կյանքի և մեր քահանայական կոչման և ծառայության հետ։ Եպիսկոպոսի իշխանությունը շնորհվում է եպիսկոպոսական ձեռնադրությամբ։ Այդ իշխանությունը իրականացվում է միայն Եկեղեցու հետ հաղորդության և կանոնական կարգի շրջանակում, հնազանդ և հավատարիմ եպիսկոպոսական ուխտին։ Երբ եպիսկոպոսը կարգալույծ է հռչակվում իրավասու եկեղեցական իշխանության կողմից և վերադառնում աշխարհական կարգավիճակի, զրկվում է եպիսկոպոսական իշխանություն իրականացնելու իրավունքից, այդ թվում նաև՝ թեմ կառավարելու կանոնական առաքելությունից։ Այդ իրողությունը չի կարող փոփոխվել որևէ աշխարհիկ որոշմամբ։ Թեմի առաջնորդությունը նախ և առաջ հոգևոր ծառայություն է, որը ենթադրում է նվիրապետական աստիճան, կանոնական լիազորություն և Եկեղեցու իշխանության կողմից ճանաչում։

Միաժամանակ ընդգծում ենք, որ խնդիրն ունի նաև խորապես հոգևոր և բարոյական կողմ։ Քահանայական ծառայությունը հիմնված է Աստծո հանդեպ հավատքի, կանոնական ուխտին և եկեղեցական կարգին հավատարմության և խղճի ազատության վրա։ Որևէ դատարան կամ աշխարհիկ իշխանություն իրավասու չէ պարտադրել քահանային դրժել այդ հավատարմությունը և ենթարկվել այնպիսի առաջնորդության, որը հակասում է իր խղճին, դավանանքին և եկեղեցաբանական համոզմունքին։ Դատական միջանկյալ որոշման և մեր խղճի, դավանանքի ու համոզմունքի ազատության իրավունքի միջև առկա է լուրջ անհամատեղելիություն։

Խղճի և դավանանքի ազատությունը մեր երկրում երաշխավորված է իրավական նորմերով, և որևէ որոշում չպետք է միջամտի հոգևորականի կամ պարզ հավատացյալի հավատքի կյանքին, հոգևոր ընտրությանը և ծառայողական պատասխանատվությանը։

Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունը, ինչպես նաև «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Կոնվենցիան երաշխավորում են Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ինքնակառավարման իրավունքը։ Պետությունն ըստ օրենքի չի կարող միջամտել Եկեղեցու ներքին կյանքին։

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ինքնակառավարման տիրույթին են առնչվում նաև հոգևորականին կարգալույծ հռչակելու, հոգևոր պաշտոնի նշանակելու կամ հոգևոր պաշտոնից ազատելու հարցերը։ Այս առումով պետական իշխանության միջամտությունը և աշխարհիկ անձանց հոգևորականի կեղծ կարգավիճակ շնորհելը հանգեցնելու է Սուրբ Խորհուրդների և սրբությունների պղծության։ Մյուս կողմից՝ նվիրապետական աստիճանից զուրկ անձի ենթակայության տակ մեր ծառայությունը կարող է մեզ և մեր հավատացյալներին կանգնեցնել կանոնական նզովքի վտանգի առաջ։

Այս ամենով պայմանավորված՝ հայտարարում ենք, որ մեր կողմից դատարանի որոշման իրականացումը առարկայորեն դառնում է անկարելի՝ անհնարինության հիմքով, քանի որ այն հակասում է մեր ձեռնադրությամբ ստանձնած սրբազան պարտավորությանը՝ Աստծո և մեր հավատավոր ժողովրդի հանդեպ։ Անկախ մեր դեմ գործադրվող տարատեսակ ճնշումներից՝ մենք չենք կարող ընդունել աշխարհիկ իշխանության կողմից որևէ հակաեկեղեցական, հակականոնական և հակաօրինական պարտադրանք, որը մեզ մղելու է հակականոնական ընթացքի և սրբապղծության՝ այդ կերպ հավատացյալներին ևս դարձնելով մեղսակից։

ԱՄՆ-ի նախագահը հայտարարել է Իրանի իշխանության համար նախատեսված թեկնածուների մահվան մասին

Ինչպես հայտնի դարձավ, ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ ԱՄՆ կողմից Իրանում իշխանությունը ստանձնելու համար նախատեսված անձինք ամերիկյան և իսրայելյան հարվածների հետևանքով մահացել են։

«Հարձակումն այնքան հաջող էր, որ թեկնածուների մեծ մասը ոչնչացվել է։ Դա չի լինելու այն մարդը, ում մասին մենք մտածել ենք, քանի որ նրանք բոլորը մահացած են։ Երկրորդ կամ երրորդ տեղի թեկնածուները մահացած են»,- ասել է նախագահը ABC News-ին։

ԱՄՆ ղեկավարը նաև անդրադարձել է Իրանի Գերագույն ղեկավար Ալի Խամենեիի սպանությանը՝ նշելով, որ նա սպանել է նրան, նախքան Խամենեին ինքն իրեն սպաներ։ Ըստ նրա՝ Իրանի ղեկավարը երկու անգամ փորձել է սպանել նախագահ Թրամփին, սակայն նախագահը առաջինն է իրականացրել հարվածը։

Այս հայտարարությունն արվում է այն պայմաններում, երբ 2024 թվականին ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությունը հայտարարել էր դաշնային մեղադրանքների մասին՝ կապված Թրամփի դեմ մահափորձի կանխման հետ։ Դատարանի փաստաթղթերի համաձայն՝ իրանցի պաշտոնյաները խնդրել էին կասկածյալներից մեկին՝ Ֆարհադ Շաքերիին, կենտրոնանալ Թրամփի սպանության վրա։

Ավելի վաղ ԱՄՆ-ի նախագահը մարտի 1-ին հանդես էր եկել ուղերձով՝ ցավակցություն հայտնելով Իրանի դեմ գործողություններում զոհված 3 ամերիկացի զինվորի սպանվելու առնչությամբ։ Նա նաև տեղեկացրել էր, որ ամենայն հավանականությամբ ամերիկյան կողմի զոհերի թիվը կավելանա։

Հիշեցնենք, որ ԱՄՆ-ի կողմից Իրանում իշխանությունը ստանձնելու համար նախատեսված անձինք սպանվել են հարվածի հետևանքով, որի թիրախը եղել է Մինաբ շրջանի տարրական դպրոցը։ Թեհրանում արձանագրվել են պայթյուններ։ Այս իրադարձությունները տեղի են ունեցել Ալի Խամենեիի մահվան հայտարարությունից հետո, որը հաստատվել էր Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կողմից։