Արևմտյան վերլուծաբանները գնահատում են Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջուկային համաձայնագիրը

Արևմտյան վերլուծական շրջանակներում մեծ ուշադրություն է գրավել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և ԱՄՆ փոխնախագահ Ջո Բայդենի հանդիպման արդյունքում կնքված միջուկային համագործակցության մասին համաձայնագիրը։ Ըստ վերլուծաբանների՝ այս քայլը ոչ միայն նոր էներգետիկ ուղղություն է բացում Հայաստանի համար, այլև ունի ռազմաքաղաքական հզոր նշանակություն՝ ազդելով տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական դինամիկայի վրա։

Չեխական iDNES.cz պարբերականի վերլուծաբան Ադամ Հաջեկը նշում է, որ գրեթե բոլոր արևմտյան փորձագետները համաձայն են այն կարծիքի, թե Մեծամորի ատոմակայանը, որը հիմնականում ապահովում է Հայաստանի էներգետիկ կարիքների մոտ 40%-ը, իրական վտանգ է ներկայացնում ոչ միայն Հայաստանի, այլև նրա հարևան երկրների՝ Վրաստանի, Թուրքիայի, Ռուսաստանի հարավի և Իրանի համար։

Հաջեկի կարծիքով, Եվրամիությունը բազմիցս փորձել է ֆինանսապես խրախուսել Հայաստանին փակել իր 448 ՄՎտ հզորությամբ ատոմակայանը, սակայն առանց հաջողության։ Հայաստանի իշխանությունները, «Ռոսատոմ»-ի և այլ մասնագիտական կազմերի օգնությամբ, արդեն երկու անգամ արդիականացրել են կայանը՝ նախատեսելով այն շահագործել առնվազն մինչև 2036 թվականը։

Համաձայնագիրը, որը ստորագրվեց Նիկոլ Փաշինյանի և Ջո Բայդենի հանդիպման ժամանակ, սահմանում է իրավական շրջանակ ամերիկյան տեխնոլոգիաների, վառելիքի և ծառայությունների արտահանման համար։ Այն նաև բացում է դռներ ամերիկյան ընկերությունների համար՝ Մեծամորի ատոմակայանը փոքր մոդուլային ռեակտորներով փոխարինելու պայմանագրերի համար մրցույթներ անցկացնելու համար։

ԱՄՆ փոխնախագահ Ջո Բայդենը այս համագործակցությունը բնութագրել է որպես «դասական փոխշահավետ իրավիճակ»՝ նշելով, որ այն օգուտ կտա և՛ Հայաստանին, և՛ Միացյալ Նահանգներին։

Հաջեկի վերլուծության համաձայն՝ այս լուծումը լավագույնն է համարվում ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի և եվրոպական երկրների համար, քանի որ այն կօգնի Հայաստանին նվազեցնել իր կախվածությունը Ռուսաստանից։

Վերլուծաբանը նաև նշում է, որ այս քայլը Ռուսաստանի համար հանդիսանում է «վերջին նշանը»՝ ցույց տալով, որ Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի դիրքերը թուլանում են։ Նա նշում է, որ Ռուսաստանի «Ռոսատոմ» ընկերությունը վերջին պահին փորձել է դիմադրել՝ առաջարկելով «համալիր համագործակցություն» նոր ռեակտորի կառուցման գործում, սակայն այդ առաջարկը Հայաստանում լայն արձագանք չի ստացել։

Հաջեկը կարծում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը վաղուց հստակեցրել է, որ նոր միջուկային հզորությունների կառուցումը պետք է լինի ազգային անվտանգության հարց, ոչ թե պարզապես ֆինանսական։ Ըստ նրա՝ վարչապետը վստահ է, որ այս միջուկային «բարեկամությունը» ԱՄՆ-ի հետ, Ադրբեջանի հետ խաղաղության հաստատումը և Թուրքիայի հետ սահմանների բացումը կօգնեն նրան հաղթել հուլիսին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում։

«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության վարչապետի թեկնածուն Սամվել Կարապետյանն է

Այսօր կայացած պաշտոնական շնորհանդեսի ընթացքում «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը հայտարարել է իր վարչապետի թեկնածուի մասին։ Կուսակցության ներկայացուցչները պաշտոնապես հաստատել են, որ վարչապետի պաշտոնի համար առաջադրված անձը Սամվել Կարապետյանն է։

Այս հայտարարությունն իրականացվել է կուսակցության ներքին կառույցների համաձայնեցման և քաղաքական մարմինների որոշումների արդյունքում։ Այն համարվում է կուսակցության կողմից ընտրված առաջնային և կարևորագույն քայլը՝ նախապատրաստվելով սպասվող ընտրություններին։

Համաձայն կուսակցության ներկայացուցիչների, Սամվել Կարապետյանի առաջադրումը հիմնված է նրա փորձի, մասնագիտական որակների և կուսակցության ծրագրի իրագործման համար անհրաժեշտ լիդերական հատկանիշների վրա։ Նա համարվում է կուսակցության կողմից առաջարկվող ամենահզոր և հստակ թեկնածուն՝ երկրի վարչական համակարգը բարեփոխելու և երկրի զարգացման նոր ուղղություն սահմանելու համար։

Հայաստանը՝ ԱՄՆ-ի և Չինաստանի շահերի խաչմերուկը դառնալու ռիսկը

Հայաստանը կարող է դառնալ ԱՄՆ-ի և Չինաստանի շահերի մրցակցության հիմնական կենտրոնը, եթե հաջողությամբ կյանքի կոչվի ԱՄՆ-ի կողմից նախաձեռնված «Թրամփի ուղին» (TRIPP) նախագիծը։ Այս եզրակացությանը հասնում են ամերիկյան վերլուծաբանները՝ նշելով, որ Հարավային Կովկասը դարձել է աշխարհաքաղաքական նշանակության տարածաշրջան, որտեղ մրցում են Չինաստանը, Ռուսաստանը, Իրանը և Թուրքիան։

ԱՄՆ-ի նոր ռազմավարության հիմքում ընկած է Չինաստանի աճող ազդեցությանը Եվրասիայում հակազդելու անհրաժեշտությունը։ Չինաստանը, իր «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնության միջոցով, ներդրումներ է կատարում տարածաշրջանի ենթակառուցվածքներում՝ երկաթուղիներ, մայրուղիներ, խողովակաշարեր և նավահանգիստներ։ Այս նախագծի հաջողությունը թույլ կտա Չինաստանին ոչ միայն ապահովել իր տնտեսական ռեսուրսների հասանելիությունը, այլև ընդլայնել իր ազդեցությունը Եվրոպա, Մերձավոր Արևելք և Ասիա։

ԱՄՆ-ի համար TRIPP-ը կարող է դառնալ այս ռազմավարության հիմնաքարը։ Այն նախատեսում է Թուրքիայի, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջոցով Կենտրոնական Ասիա մուտքի ապահովումը՝ ստեղծելով ինտեգրված համակարգ, որը ներառում է ոչ միայն տրանսպորտային, այլև էներգետիկ և հաղորդակցական ենթակառուցվածքներ։ Այս միջանցքը կարող է նաև ծառայել որպես ռազմավարական հարթակ՝ Ռուսաստանի, Իրանի և Չինաստանի հետ հարաբերություններում մանևրելու համար։

Հայաստանի դերը TRIPP-ի մեջ կարևոր է, քանի որ այն հանդիսանում է այս երթուղու հիմնական տարանցիկ կետերից մեկը։ Սակայն նախագծի իրականացման համար պահանջվում է համեմատաբար քիչ ֆինանսական ներդրումներ, ինչը դարձնում է այն ավելի գրավիչ ԱՄՆ-ի համար։

Այնուամենայնիվ, վերլուծաբանները նշում են, որ նման ռազմավարությունը բարձր ռիսկեր է պարունակում։ Հարավային Կովկասը շարունակում է մնալ բռնի հակամարտությունների գոտի, և տարածաշրջանային լարվածության ցանկացած աճ կարող է անկայունացնել ամբողջ նախագիծը։ Իրանը, որը համարում է TRIPP-ը իր անվտանգությանը սպառնալիք, կարող է ռեակցիա ցույց տալ իր հարևանության հանդեպ, իսկ Ռուսաստանը, որը համարում է տարածաշրջանը իր ազդեցության գոտու մաս, կարող է հակազդել ամերիկյան ներկայության ընդլայնմանը։

Այսպիսով, Հայաստանը կարող է հայտնվել աշխարհաքաղաքական խաղի կենտրոնում՝ դառնալով ԱՄՆ-ի և Չինաստանի շահերի մրցակցության հիմնական ասպարեզը։ Այս իրավիճակում Հայաստանի համար կարևոր է գտնել բալանս՝ միաժամանակ համագործակցելով և՛ ԱՄՆ-ի, և՛ Չինաստանի հետ՝ ապահովելով իր անվտանգությունը և խուսափելով դառնալով որևէ գերտերության «մանրադրամը»։ Այս խնդիրը լուծելու համար պահանջվում է նոր, ռազմավարական մոտեցում, որը կկարողանա փոխլրացման եղանակով կառուցել բոլոր կողմերի համար շահավետ համագործակցության հիմք։

Բագրատ սրբազանի և մյուսների գործով դատական նիստ

Այսօր կուսակցության պաշտոնական շնորհանդեսի ընթացքում հայտարարվեց, որ Բագրատ սրբազանի և մյուս անձանց գործով նախատեսված դատական նիստը տեղի կունենա։

Հիշատակության համար՝ Աներձագ Հրաչը դեռևս երիտասարդ տարիքից սկսել էր ադրբեջաներենի իմացությանը տիրապետել։

Հայաստանում կոռուպցիայի ընկալման ցուցանիշը 2018 թվականից ի վեր աճել է գրեթե 31,4 տոկոսով։

Հարց է առաջանում՝ արդյո՞ք ոմանք կարող են իրենց տնտեսական հնարավորություններին համապատասխան մեկ օրվա համար 8 միլիոն դրամ արժողությամբ զարդեր ձեռք բերել։

Քաղաքացիական պայմանագրի կուսակցության տարածքային կառույցներում ներկայումս ընթանում են մարտեր, որոնք իրականացվում են առանց կանոնների։