Հայաստանում կոռուպցիայի ընկալումը կանգ է առել և թեթևակիորեն վատացել

Համաձայն «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ» հակակոռուպցիոն կենտրոնի 2025 թվականի Կոռուպցիայի ընկալման համաթվի (ԿԸՀ) զեկույցի, կոռուպցիան աշխարհում խորանում է, և այս միտումը վերաբերում է նաև Հայաստանին։

Հայաստանում կոռուպցիայի ընկալումը 2020 թվականից հետո կանգ է առել։ 182 երկրների ցանկում մեր երկիրը զբաղեցնում է 65-րդ տեղը՝ 46 միավորով։

Զեկույցում նշվում է, որ նույնիսկ ժողովրդավարական երկրներում կոռուպցիայի աճ է արձանագրվում առաջնորդության անկման պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, վերջին տասնամյակում ԿԸՀ-ի 80 միավորից բարձր միավոր ստացած երկրների թիվը նվազել է 12-ից մինչև 5։

ՀՀ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը զեկույցի հրապարակումից հետո փորձեց ներկայացնել իրականությունը ավելի դրական լույսի ներքո՝ նշելով, թե Հայաստանի 2025 թվականի արժեքը նախորդ տարվա համեմատությամբ նվազել է մեկ միավորով։

Այնինչ, եթե նայենք ավելի լայն պատկերին, կտեսնենք, որ 2018-2025 թվականների ընթացքում կոռուպցիայի ընկալման ցուցանիշը բարելավվել է, սակայն 2020 թվականից հետո առաջընթացը կանգ է առել, և նկատվում է թեթև հետընթաց։

2018-2020 թվականներ → Կտրուկ բարելավում (35 միավորից մինչև 49 միավոր)։
2020-2025 թվականներ → Բարելավումը կանգ է առել, մի քիչ էլ վատացել (49 միավորից մինչև 46 միավոր)։

Այսպիսով, Հայաստանում կոռուպցիայի ընկալումը 2018 թվականից ի վեր աճել է գրեթե 31,4 %-ով։

Համեմատության համար նշենք, որ 2018 թվականին ԿԸՀ-ի արժեքը կազմել է 35 միավոր, իսկ 2026 թվականին այն աճել է 10 միավորով։

Հայաստանը 182 երկրների ցանկում Քուվեյթի, Մոնտենեգրոյի (Չեռնոգորիա), Նամիբիայի և Սենեգալի հետ կիսում է 65-69-րդ տեղերը։ Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունների շարքում Հայաստանը զբաղեցնում է 30-31-րդ տեղը՝ ԵՄ անդամ 27 երկրներից միայն երեքի (Ռումինիա, Բուլղարիա և Հունգարիա) հետ միասին, որոնց ցուցանիշները նույնպես ցածր են։

Այս ցուցադրումը ցույց է տալիս, որ հակակոռուպցիոն բարեփոխումները դեռևս չեն տալիս գործարարների և փորձագետների ակնկալած արդյունքները։ Հայաստանը ԵԽ երկրների մեջ նույնիսկ միջին հորիզոնականներում չէ, ինչը վկայում է այն մասին, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարում դեռ շատ անելիքներ ունի։

Վաղարշապատում բռնաճնշումներ և խուզարկություններ

Այսօր վաղ առավոտից Վաղարշապատում սկսվել են բռնաճնշումներ, որոնք ուղղված են քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում բնակվող ընդիմադիր հայացքներ ունեցող անձանց։

Տեղի են ունենում խուզարկություններ, որոնց հետևանքով մինչ այս պահը ձերբակալվել է 5 անձ։

Այս իրադարձությունները, ինչպես նշվում է, հանգեցրել են քաղաքի բնակիչների անհանգստությանը։

Հիշատակվում է նաև, որ երեկ երեկոյան քաղաքի տարբեր վարչական շրջաններում տեղի ունեցած ավտովթարների հիմնական պատճառը փոսերն էին, որոնցում ներգրավվել է մոտ 45 մեքենա։

Հարց է արվում, թե արդյոք ներկայիս իրավիճակում հնարավոր է բանակցել և ավելի դրական կերպով կառավարել հետագա ընթացքը։

Հիշատակվում է նաև Հասմիկ Սարգսյանի տեսանյութը, որում անդրադառնում է Երևանի տրանսպորտային բարեփոխումների ձախողումներին։

Վերջում նշվում է, որ «7or.am» կայքի նյութերը վերահրապարակելիս կամ դրանցից մեջբերումներ կատարելիս պարտադիր է նշել աղբյուրը։

Փաշինյանի հայտարարությունը. Ծայրագավառից դեպի կենտրոն, թե՞ թուրքական վիլայեթի դիրք

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ երկիրը ծայրագավառից դառնում է կենտրոն։ Այս հայտարարությունը, որը հնչեցվել է ոչ թե պաշտոնական հանդիպման կամ մամուլի ասուզի ժամանակ, այլ սոցիալական ցանցում, արագորեն արժանացել է լայն արձագանքի։

Այս հայտարարությանը զուգահեռ, հասարակության ուշադրությունը գրավել են նաև մայրաքաղաքում տեղի ունեցած որոշ իրադարձություններ։ Շիրակի փողոցում ձմեռային սպասարկման աշխատանքների հետևանքները, փոսալցման աշխատանքների իրական պատկերը և դրանց շուրջ հնչեցված պաշտոնական պատասխանները դարձել են քաղաքացիների բանավեճի առարկա։

Այս իրադարձությունների համատեքստում, «Մայր Հայաստան» կուսակցության վարչության անդամ Դերենիկ Մալխասան իր ֆեյսբուքյան էջում նշել է, որ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը, որը ծայրագավառից դառնալու մասին է, իր համար աշխարհի կենտրոնին հավասար տեղ է։

Այս վերլուծությանը ավելացվում է նաև այլ հարցեր, որոնք, ըստ որոշ անալիտիկների, ցույց են տալիս ավելի լայն պատկեր։ Ըստ նրանց՝ Փաշինյանի այս քայլը փաստացի ԱՄՆ-ին տարածաշրջանում «ոտատեղ» է տալիս, ինչը թույլ կտա վերջինիս ակտիվ քաղաքականություն վարել Ադրբեջանի և Կենտրոնական Ասիայի նկատմամբ։

Ավելի նախկինում, ինչպես նշվում է, տեխնիկական և ծրագրային խնդիրների վրա աշխատանքներ էին ընթանում։ Այս ամբողջությունը ստեղծում է բարդ և բազմաշերտ իրավիճակ, որը պահանջում է խորը վերլուծություն և քննարկում։

Թեև թվաբանորեն հաղթանակ է, իրականությունը մեկ այլ է

Վաղարշապատ համայնքի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցությունը հայտնում է, որ իշխանությունների գործողությունները, որոնք ուղղված են ընդդիմությանը, ցույց են տալիս իրական քաղաքական իրավիճակի ճշգրիտ պատկերը։

Թեև Քաղաքացիական Պատվություն կուսակցությունը (ՔՊ) Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) հայտարարությամբ հաղթել է Վաղարշապատի համայնքային խորհրդի ընտրություններում, իրենք գիտեն իրականությունը և չեն հանգստանում։ Դրանով է պայմանավորված ընդդիմության դեմ իրականացվող քայլերի, շինծու գործերի և ավագանու անդամի թեկնածուների ձերբակալությունների ակտիվությունը։

Այս գործողությունները, խմբակցության կարծիքով, ցույց են տալիս, որ իշխանությունները չեն կարողանում ընդունել իրենց իշխանությանը սպառնացող իրական մարտահրավերը։

Ավելի լայն համատեքստում, խմբակցությունը նշում է, որ վերջին շաբաթներին իշխանությունների կողմից իրականացվող որոշ քայլեր, ինչպիսիք են Փաշինյանի կողմից տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի համար «ոտատեղ» տրամադրելը, ցույց են տալիս ռազմավարական նպատակների հետ կապված տեխնիկական և ծրագրային խնդիրների լուծմանը ուշադրություն դարձնելու փորձ։

«Մայր Հայաստան» խմբակցությունը հայտնում է, որ իրենք աջակցում են հետապնդումների ենթարկվող գործիչներին։

Այս հայտարարությունը տարածվել է Վաղարշապատի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Հարություն Խաչիկյանի ֆեյսբուքյան էջում։

Արհեստական բանականությունը Սյունիքի ճանապարհում, ռազմական նշանակություն և ԱՄՆ-ի ազդեցությունը տարածաշրջանում

Արդեն մի քանի ամիս է, ինչ ահազանգում եմ, որ արհեստական բանականությամբ են աշխատում Սյունիքի ճանապարհին։ Այս հարցը ոչ միայն տեխնիկական է, այլև ունի խորը ռազմա-քաղաքական նշանակություն։

Ինչպես հաստատվեց, այս ճանապարհը, որը կապում է Հայաստանը Իրանի հետ, արդեն հանդիսանում է ոչ սուվերեն տարածք։ Այնտեղ տեղադրված տեխնոլոգիաները և ծրագրային համակարգերը վերահսկվում են և խմբագրվում են կառավարողների կողմից։

Այս ճանապարհով, երբ պահը գա, ռազմական տեխնիկա և կոնտինգենտ է տեղաշարժվելու, առանց մեր հարցման։ Այս իրադարձությունը անուղղակիորեն կապված է Նախիջևանից Կարս երկաթուղու կառուցման հետ, որը նպատակ ունի Թուրքիային, Ադրբեջանին և Կենտրոնական Ասիային միացնելու համար։

Երասխով անցնող տարածքը դեռևս Հայաստանի Հանրապետության կողմից վերահսկվող տարածք է, իսկ TRIPP-ը (Տրանս-Եվրասիական արագընթաց տրանսպորտային ցանց) այլևս վերպետական տարածք է։

Արհեստական բանականության հարցում նկատենք, որ ԱՄՆ-ի հրեական լոբբին մեծ գումարներ է ներդնում այս տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ։ Նրանց նպատակն է ապահովել, որպեսզի հակասեմիթական նյութերը խմբագրվեն և հեռացվեն համակարգերից։ Սա նշանակում է, որ այլ նյութեր, այդ թվում՝ TRIPP-ով անցնող բեռների պարունակության մասին տվյալներ, նույնպես կարող են խմբագրվել և փոփոխվել։

Այս քայլերով, որոնք իրականացվում են իբրև «ծայրագավառից կենտրոն» տեղափոխության ռազմավարություն, Փաշինյանը փաստացի տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի համար «ոտատեղ է» տվել, որպեսզի վերջինս կարողանա ակտիվ քաղաքականություն վարել դեպի Ադրբեջան և Կենտրոնական Ասիա։

Ավելին, արդեն մի քանի ամիս է, ինչ տեխնիկական և ծրագրային խնդիրների վրա աշխատում են, ինչը հստակ ցույց է տալիս, որ գործընթացը ոչ թե պարզ տեխնիկական բարելավում է, այլ ռազմական-քաղաքական նպատակներով կառուցվածքային փոփոխություն։

Ադրբեջան-ԱՄՆ ռազմավարական գործընկերության հիմնական դրույթները

Ադրբեջանի Հանրապետության և ԱՄՆ-ի միջև ստորագրվել է ռազմավարական գործընկերության խարտիա, որի հիմնական դրույթները հստակ սահմանում են երկու երկրների համագործակցության ուղղությունները։

Խարտիան վերահաստատում է երկու պետությունների միջև ռազմավարական գործընկերության կարևորությունը՝ ուղղված տարածաշրջանային կապի և տնտեսական ներդրումների խթանմանը։

Հատկանշական է, որ ԱՄՆ-ն և Ադրբեջանը համատեղ աշխատանքներ են մտադիր իրականացնել տարածաշրջանային կապակցվածության զարգացման համար՝ կենտրոնանալով Անդրկասպյան տրանսպորտային միջանցքի (Միջին միջանցք) վրա։ Այս համագործակցությունը կընդգրկի ցամաքային, ծովային և օդային տրանսպորտային ենթակառուցվածքների, էներգետիկ և տեղեկատվական կապի, առևտրի և տարանցման հեշտացման, մաքսային վերահսկողության և սահմանային անցման, միջազգային բազմամոդալ լոգիստիկայի և այլ հարակից ոլորտների զարգացումը։

Միջին միջանցքը ներկայացվում է որպես բազմամոդալ կապի նախագիծ, որի միջոցով կապահովվի անխափան կապ Ադրբեջանի Հանրապետության մայրցամաքային մասի և Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության միջև։

Համաձայն խարտիայի՝ երկու երկրները նաև կընդլայնեն էներգետիկ համագործակցությունը՝ ներառյալ նավթի, գազի և էլեկտրաէներգիայի ոլորտները, ինչպես երկկողմանի, այնպես էլ երրորդ երկրների հետ գործընկերության միջոցով։ Պլանավորվում են միջմիավորային նախագծերի իրականացում և մատակարարման ուղիների դիվերսիֆիկացում։

Ադրբեջանը և ԱՄՆ-ն մտադիր են խորացնել համագործակցությունը քաղաքացիական միջուկային էներգիայի ոլորտում։

Խարտիան նաև նախատեսում է համագործակցություն կարևորագույն հանքանյութերի համաշխարհային շուկաներ տարանցումը հեշտացնելու գործում՝ օգտագործելով Միջին միջանցքը։

Արդյունավետության խթանման համար երկու երկրները կընդլայնեն համագործակցությունը արհեստական ​​բանականության (ԱԲ) ոլորտում՝ գործընկերային հարաբերությունների զարգացման և, անհրաժեշտության դեպքում, տիեզերական արդյունաբերության ոլորտում համագործակցության և թվային ենթակառուցվածքների ներդրումների խթանման նպատակով։

Պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում համագործակցությունը կընդլայնվի, ներառյալ պաշտպանական արտադրանքի վաճառքը։

Հաշվի առնելով Ադրբեջանի առջև ծառացած մարտահրավերները՝ պայմանավորված ականներով և այլ պայթուցիկ նյութերով աղտոտմամբ, երկու երկրները կհամագործակցեն մարդասիրական ականազերծման կարողությունների զարգացման ոլորտում՝ ֆինանսական աջակցության և տեխնոլոգիաների փոխանցման միջոցով։

Խարտիայի ստորագրումից հետո երկու երկրների համապատասխան աշխատանքային խմբերը մտադիր են երեք ամսվա ընթացքում մշակել նախագծերի ցանկ և դրանց իրականացման ճանապարհային քարտեզներ։ Պարբերական հանդիպումներ կկայանան առնվազն տարին մեկ անգամ, իսկ անհրաժեշտության դեպքում կարող են ստեղծվել այլ երկխոսության հարթակներ։

Վենսի այցը և հայկական հարցադրումները

Վերջին օրերի իրադարձությունները, հատկապես ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Անտոնի Բլինկենի այցը Հայաստան, բարձրացրել են մի շարք հարցադրումներ, որոնք պահանջում են խորը վերլուծություն և հասկանալի պատասխաններ։ Իրենց բնույթով դրանք ոչ թե քաղաքական հռետորիք են, այլ ռազմավարական հարցեր, որոնցից կախված է մեր երկրի ապագան։

Առաջին հարցը, որը պետք է հստակ բացահայտվի, հետևյալն է․ Ո՞վ է առաջնորդում Հայաստանը։ Ի՞նչ ուղղությամբ է այս իշխանություն մեզ տանում։ Քանի որ «արևմտամետ հասարակությունը» և ԱՄՆ-ը այսօր գտնվում են գրեթե սառը պատերազմի վիճակում՝ ունենալով տարբեր նպատակներ, հասարակությունը պետք է հասկանա, որ այս իշխանությունը մեզ առաջնորդում է միայն մեկ ուղղությամբ՝ Թուրքիայի ծայրագավառ։

Երկրորդ հարցը վերաբերում է ԱՄՆ-ի ներքին քաղաքականությանը։ Եթե իշխանության գա Դեմոկրատական կուսակցությունը, ի՞նչ կլինի «Թրամփի ուղու» հետ։ Պատասխանը, տրամաբանականորեն, այն է, որ ամերիկացիները կվերանայեն իրենց քաղաքականությունը և կվաճառեն իրենց բաժնեմասերը միակ հնարավոր գնորդին՝ Թուրքիային և Ադրբեջանին։

Երրորդ հարցը վերաբերում է պետական մեքենիզմի կողմից իրականացվող տեղեկատվական քարոզչությանը։ 9 մլրդ դոլարի «ներդրման» մասին անընդհատ խոսելը, որը պետք է ապացուցեր Հայաստանի «հաջողությունը», արդեն իսկ ապացուցել է իր անարդյունավետությունը։ Իրականությունը շատ ավելի կոշտ է։

Չորրորդ հարցը վերաբերում է արժանապատվությանը։ Ինչպե՞ս է հնարավոր ծափահարել այնպիսի հայտարարությանը, որ «Ադրբեջանում տիրում է տոլերանտ մթնոլորտ», երբ մեր աչքի առաջ քանդվում են հայկական եկեղեցիներն ու Արցախը, որը մենք կորցրեցինք։

Հինգերորդ հարցը վերաբերում է անվերապահ պայմանների կատարմանը։ Պարզվել է, որ ոչ մի փոխադարձություն չկա։ Թուրք և ադրբեջանցի վարորդները կշարժվեն մեր տարածքով, իսկ հայ վարորդը չի կարողանա անցնել Ադրբեջանի տարածքով դեպի Ռուսաստան։ Այս պայմանը, որը 2020 թվականին դիտարկվում էր որպես անընդունելի, այսօր կատարվում է՝ առանց որևէ դիմադրության։

Վեցերորդ հարցը ամենաուղղակի է․ Ի՞նչ է շահել Հայաստանը։ Անվերապահորեն կատարելով Ադրբեջանի ամենակոշտ պայմանը՝ անխոչընդոտ միջանցքը, մենք ի՞նչ ենք ստացել։ Իրականում մենք կորցրել ենք Արցախը, իսկ մեր երկրի տարածքը, հատկապես Սյունիքը, դառնում է ադրբեջանական ճանապարհի և հանքային ռեսուրսների ռեգիոն։

Այս ամենի ֆոնին, երբ Երևանում տեղի է ունենում տրանսպորտային ճամփորդությունների ավելիացումը պատահարների պատճառով, իսկ իշխանությունները փորձում են խաբել հասարակությանը «հեքիաթներով», հստակ է դառնում, որ պետք է փոխել մտածելակերպը։ Հաջորդ իշխանությունները պետք է իրենց նախընտրական ծրագրերում ունենան այս խնդիրների լուծման կոնկրետ ուղիները։ Քանի դեռ պայմանավորվածությունները հում են, հնարավոր է բանակցել և ապահովել ավելի դրական ապագա։

Երևանում փոսերի պատճառով ավտովթարների թիվը հասել է 45-ի, իսկ քաղաքացիները ստիպված են վճարել միլիարդավոր գումարներ

Երեկ երեկոյան Երևանի տարբեր վարչական շրջաններում փոսերի պատճառով միանգամից 45 մեքենա են ենթարկվել ավտովթարների։ Յուրաքանչյուր մեքենայի վրա սպասարկման միջին ծախսը կազմել է 30-ից մինչև 50 հազար դրամ։

Այս իրավիճակը ավելի է խորացնում քաղաքացիների դժգոհությունը, որոնք արդեն իսկ ունեն հարկային պարտքեր և ենթարկվում են տույժերի ու տուգանքների, քանի որ չեն կարողացել ժամանակին վճարել իրենց մեքենաների գույքահարկը։

Այս ամենի ֆոնին պարզվում է, որ 4 մլրդ դրամի փոսալցման ծրագրի իրականացման արդյունքում պատասխանատուները պարգևատրվել են 1 մլրդ 128 մլն դրամով։

Այս տեղեկությունները հրապարակել է Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Գևորգ Ստեփանյանը՝ իր ֆեյսբուքյան էջում։ Նա նշել է, որ այս իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ ոչ թե քաղաքացիներին են տրամադրում միջոցներ, այլ հակառակը՝ քաղաքացինները են տալիս։

Այսօրվա դրությամբ նույնիսկ հնարավոր է բանակցել և ավելի դրականորեն կառավարել հետագա ընթացքը։

Հասմիկ Սարգսյանը նույնպես իր տեսանյութում անդրադառնում է Երևանի տրանսպորտային բարեփոխումների ձախողումներին։

Այս հոդվածի մեջ ներկայացված տեղեկությունները հիմնված են հրապարակային աղբյուրների վրա։