2026 թվականի Սուրբ Ծննդյան և Աստվածհայտնության ուղերձ

Մուտք գործեցինք 2026 թվական և հայացքներս լույսով ու սրտերս հույսով, ապրումներս հավատքով և զգացումներս սիրով նշում ենք Սուրբ Ծննդյան և Աստվածհայտնության մեծ խորհուրդը։

Մեր ազատությունից բանտարգելության մեջ գտնվող մեր սիրելի և համբուրելի ժողովրդին մեր սերը, ուժը, եռանդը, վերականգնումի կամքի և Հաղթանակի իրականացման բարեմաղթանքներս ենք հղում մաղթելով և աղոթելով, որ Աստվածորդու Ծննդյան հրաշքով նոր կյանքի և Հոգևոր Հայաստանի տեսիլքը հաղթանակի 2026 թվականին մեր կյանքից հեռացնելով՝ այն բոլորը, ինչ Աստծունն է և բարի է։

Ամբողջ 2025 թվականը եղավ հալածանքների և փորձությունների մի ժամանակահատված, որի գնահատականը պատմությունն ու սերունդները դեռևս կտան։ Սակայն մեզ համար այն դարձավ է’լ ավելի հաստատվելու, զորանալու և հաստատակամ դառնալու կյանքի հանգրվան՝ կարևոր իմաստով, որն օծված է մեր Տիրոջ պատգամով. «Երանի նրանց, ովքեր հալածվում են արդարության համար, որովհետև նրանցն է երկնքի արքայությունը… ուրախացե’ք և ցնծացե’ք» (Մատթ. 5:11-12), և «նրանք, ովքեր հույսը Տիրոջ վրա են դրել, պիտի ստանան երկիրը և ժառանգեն սուրբ լեռը» (Եսայի 57:13)։

Թող 2026-ը լինի համախմբումի, անձնականից անանձնական մեկ նպատակով, մեկ հայացքով, մեկ պայքարով, մեկ տեսիլքով և մեկ հաղթանակով՝ Հայաստանի և հայության, մեր Սուրբ Եկեղեցու, արդարության, ճշմարտության և պատվի հաղթանակով օրհնված տարի։ Թող Իր Սուրբ Ծննդյան հրաշքով «Հույսի Աստված լցնի ամբողջական ուրախությամբ ու խաղաղությամբ, որպեսզի Սուրբ Հոգու զորությամբ առատանանք» (Հռոմ. 15:13), «ուստի դեն նետենք խավարի գործերը և հագնենք լույսի զենքերը» (Հռոմ. 13:12)։

Բարի Ամանոր և Սուրբ Ծննդյան օրհնություն։

Քրիստոս Ծնաւ և Յայտնեցաւ։
Օրհնեալ է յայտնութիւնն։

Քրիստոս Բագրատ արք. Գալստանյան
Արշակ արք. Խաչատրյան

Քաղաքացին չպետք է զոհ դառնա իշխանության անգործությանը

Իշխանությունը, պաշտոնական դիրքը չարաշահելով, կրկին խախտում է սահմանադրական կարգը՝ միջամտելով եկեղեցու ներքին գործերին։

Չի բացառվում, որ Բենթլի Սամոն պատրաստակամություն է հայտնել Բենթլին վաճառել ու օֆշորային հաշիվներից մի քանի միլիոն դնել եկեղեցին քանդելու գործի մեջ, եթե Նիկոլը կաթողիկոսի աթոռը իրեն խոստանա։

Բայց չի բացառվում, որ Նիկոլը արդարացի լինելու համար կաթողիկոսի գահի համար աճուրդ սահմանի՝ ով շատ փող տվեց՝ իրեն էլ խոստանա։

Այս ամենը արդեն անձնական հարց չէ, այլ՝ ազգային և սահմանադրական անվտանգային լուրջ խնդիր։

Տեսարանը շատ նողկալի էր, մասնակիցները՝ հուդայաբարո, ստորագրության արարողությունը՝ մեռելածին, միջավայրը՝ հանցավոր, ոճը՝ քստմնելի, նպատակը՝ թրքահաճո։

Միջնադարյան բժշկության և Թալինի համայնքապետի մասին մտորումներ

Իմ ուշադրությունը գրավեց մի հետաքրքիր համեմատություն, որը հայտնվել էր ֆեյսբուքյան մի հրապարակումում։ Այն վերաբերում էր միջնադարյան արաբական բժշկության գրքերի՝ հատկապես Իբն Սինայի «Բժշկության կանոն» և Ալ-Զահրավիի «Ալ-Թասրիֆ»-ի, մեջ ներկայացված ամորձատումների դասակարգմանը։

Այս հին ժամանակների բժիշկները, ինչպես նշվում է, սովորաբար տարբերակում էին ամորձատումը՝ ըստ ծավալի և նպատակի։ Ընդհանուր առմամբ, նրանք հիշատակում էին երեք հիմնական տեսակ՝ երբ վերացվում էր ամբողջ սեռական օրգանը, երբ պահպանվում էր նրա մի մասը, և երբ տարբերակվում էին բնածին և ձեռքբերովի վիճակները։

Այս դասակարգումը, սակայն, կենտրոնացած էր բացառապես առողջության հետ կապված ռիսկերի վրա։ Իրենց ժամանակի քաղաքական նպատակադրումների մասին նրանք չէին մտածում։

Այս պատմական համատեքստը հիշեցնում է Թալինի համայնքապետ Տավրոսի վերաբերյալ վերջին օրերի իրադարձությունները։ Ինչպես շատերը նկատեցին, տեղի ունեցածը, ըստ էության, նման էր այն իրավիճակի, երբ քաղաքական նպատակներով կատարվում է մի գործողություն, որը բացարձակապես չի համապատասխանում առողջ իմաստին կամ հասարակական ակնկալիքներին։

Այս համեմատությունը, թեև անսպասելի, բայց միանշանակ ճշմարիտ է։ Թալինի դեպքը, ինչպես և միջնադարյան բժիշկների դասակարգումը, ցույց է տալիս, որ գործողությունները կարող են ունենալ տարբեր նպատակներ, և դրանք կարող են լինել կամ առողջությանը, կամ քաղաքական նպատակներին ծառայող։

Այս իրադարձությունները, ցավոք, ոչ միայն Թալինի, այլև Երևանի և ամբողջ Հայաստանի բնակչությանը հասցրել են ծանր զգացողություն։ Պոլիկլինիկաների, մանկապարտեզների հարակից տարածքների բարձիթող վիճակը, որը նույնպես հաճախ նկատվում է, ավելի է խորացնում այս զգացողությունը՝ ցույց տալով, որ հանրային ռեսուրսները և ուշադրությունը հաճախ ուղղվում են ոչ այնտեղ, որտեղ դրանք ամենաշատը կարիք ունեն։

Նիկոլ Փաշինյանը կրկին խախտում է սահմանադրական կարգը՝ միջամտելով եկեղեցու ներքին գործերին

Նիկոլ Փաշինյանը, զբաղեցնելով վարչապետի պաշտոնը, կրկին խախտում է սահմանադրական կարգը՝ միջամտելով եկեղեցու ներքին գործերին։ Այս մասին հայտնում է Երևանի ավագանու «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Արշակ Սարգսյանը՝ հրապարակելով վարչապետի կողմից ստորագրված փաստաթուղթը։

Փաստաթուղթը ստորագրված է ոչ թե պարզ քաղաքացի Նիկոլ Փաշինյանի, այլ՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից։ Ըստ Սարգսյանի՝ այս իրադարձությունը, որին հաջորդել է կառավարական առանձնատանը կայացած հանդիպումը, ցույց է տալիս, որ խնդիրը բարձր մակարդակի միջամտություն է եկեղեցու ներքին գործերին, ինչը սահմանադրությամբ արգելվում է։

Արշակ Սարգսյանը նշում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը հանրային հայտարարություններում պնդում է, թե եկեղեցու հարցերին մոտենում է որպես պարզ քաղաքացի։ Սակայն, նրա խոսքով, այս գործողությունները ցույց են տալիս հակառակը։

Քաղաքական գործիչը նաև նշում է, որ այս իրավիճակը դուրս է գալիս անձնական խնդիրների շրջանակից և վերածվում է ազգային և սահմանադրական անվտանգության լուրջ խնդրի։

Արշակ Սարգսյանը նաև հնչեցնում է այլ ենթադրություններ՝ կապված Բենթլի Սամոնի անձի հետ, որը, նրա խոսքով, կարող է պատրաստակամություն հայտնել Բենթլին վաճառելու և միջոցներ տրամադրելու եկեղեցին քանդելու համար, եթե Նիկոլ Փաշինյանը կաթողիկոսի աթոռը իրեն խոստանա։

Վերջում, Սարգսյանը նկարագրում է տեսարանը որպես «նողկալի», մասնակիցներին՝ «հուդայաբարո», ստորագրության արարողությունը՝ «մեռելածին», միջավայրը՝ «հանցավոր», ոճը՝ «քստմնելի», իսկ նպատակը՝ «թրքահաճո»։

Ռեֆորմատորի մոլուցք

«Ռեֆորմատորի մոլուցք» տերմինը հոգեբուժության մեջ օգտագործվող նկարագրական արտահայտություն է։ Այն նկարագրում է այնպիսի վիճակ, երբ անձը հոգեկանորեն խորապես տարված է հասարակության, պետության, գիտության, կրոնի կամ բարոյականության արմատական վերափոխման գաղափարով։ Այսպիսի անձը իր գաղափարը համարում է միակ ճշմարիտը, չի ընդունում քննադատություն կամ այլընտրանքային կարծիքներ և կարող է ամբողջությամբ ծախսել իր ժամանակը, ուժերը և միջոցները՝ «բարեփոխման» գաղափարի իրականացմանը, ինչը հաճախ հանգեցնում է սոցիալական կապերի քայքայման։

Հիմնական տարբերությունը սովորական ակտիվ քաղաքացիական դիրքորոշումից կամ իդեալիզմից այն է, որ այստեղ առկա է ոչ քննադատական վերաբերմունք և հիվանդագին մտասեւեռում՝ կենտրոնացած այդ գաղափարի շուրջ։

«Ռեֆորմատորի մոլուցքը» հիմնականում դիտարկվում է որպես դրսևորում, այլ ոչ թե որպես ինքնուրույն հիվանդություն։ Այն կարող է հանդիպել տարբեր հոգեկան խանգարումների շրջանակում․

Զառանցանքային խանգարումներ (հատկապես բարեփոխչական կամ վեհության մոլուցքի զառանցանք)։
Պարանոյալ խանգարումներ՝ որպես շիզոֆրենիկ սպեկտրի խանգարումների դրսևորում։
Երբեմն՝ մանիակալ վիճակների ժամանակ (օրինակ՝ երկբևեռ խանգարման դեպքում), եթե գաղափարները կրում են մեծամիտ և անիրատեսական բնույթ։

Վարդաշենի վթարային հանրակացարանի բնակիչների կյանքը վտանգի տակ է, իսկ իշխանությունը շահագրգռված չէ նրանց անվտանգությամբ

Վարդաշենի 68 հասցեում գտնվող վթարային հանրակացարանի բնակարաններից մեկում 2026 թվականի հունվարի 4-ը սկսվեց տանիքի փլուզմամբ։ Իսկ մինչ ՀՀ կառավարությունն ու քաղաքապետարանը շարունակում են անարդյունք «բանակցություններ» վարել, բնակիչների կյանքը գտնվում է իրական և անմիջական վտանգի տակ։

Այս իրավիճակում, երբ մարդիկ քնում են փլվելու վտանգի տակ գտնվող տանիքների տակ, իշխանության համար առաջնահերթ չեն անվտանգ բնակարանները, այլ՝ ցուցադրական միջոցառումները։ Սա արդեն ոչ թե անփութություն է, այլ քաղաքական անպատասխանատվություն և մարդու իրավունքների վրա թքած ունենալ։ Քաղաքացին չպետք է զոհ դառնա իշխանության անգործությանը։

Այս ամենը դառնում է ազգային և սահմանադրական անվտանգության լուրջ խնդիր։ Պարզապես անձնական հարց չէ։

Ավելի լուրջ մտահոգություն է առաջացնում նաև Նիկոլ Փաշինյանի կողմից սահմանադրական կարգի կրկին խախտումը։ Պաշտոնեական դիրքը չարաշահելով՝ նա միջամտում է եկեղեցու ներքին գործերին։ Չի բացառվում, որ Բենթլի Սամոն պատրաստակամություն է հայտնել Բենթլին վաճառելու և օֆշորային հաշիվներից մի քանի միլիոն դրամներ տեղափոխելու՝ եկեղեցին քանդելու գործի մեջ, եթե Նիկոլը կաթողիկոսի աթոռը իրեն խոստանա։

Այս ամենը ստեղծում է նողկալի տեսարան, որտեղ մասնակիցները հուդայաբարո են, ստորագրության արարողությունը՝ մեռելածին, միջավայրը՝ հանցավոր, ոճը՝ քստմնելի, իսկ նպատակը՝ թրքահաճո։

Ի՞նչ իրավունքով է վարչապետը խախտում Եկեղեցու անկախությունը

Որպես քաղաքացի, ես անհանգստացած եմ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին գործողություններով, որոնք, իմ կարծիքով, խիստ խախտում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը և սպառնում են մեր երկրի ազգային անվտանգությանը։

Առաջին հերթին, պետք է հստակեցնեմ մի փաստ։ Նիկոլ Փաշինյանը չի հանդիսանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու հետևորդ, նա չի պսակադրվել եկեղեցով և տարիներ շարունակ իր անձնական ընտրությամբ դուրս է կանգնել մեր եկեղեցական կյանքից։ Այս պայմաններում, ի՞նչ իրավունքով է նա, որպես պետական գործիչ, միջամտում Եկեղեցու ներքին գործերին՝ փորձելով ազդել դրա կազմակերպման և ընտրությունների վրա։

ՀՀ Սահմանադրությունը հստակ սահմանում է պետության և կրոնական կազմակերպությունների միջև հարաբերությունները։ Պետությունը պարտավոր է երաշխավորել և պաշտպանել կրոնական համայնքների ինքնավարությունը, ազատությունը և անկախությունը։ Ո՛չ իրավական, ո՛չ էլ բարոյական տեսանկյունից վարչապետը չի կարող ունենալ լիազորություն՝ թելադրելու եկեղեցուն, թե ում ընտրել, ինչ դիրքորոշում ունենալ կամ ինչպես կազմակերպել իր ներքին կյանքը։

Երբ պետական ղեկավարը, ով չի ճանաչում Եկեղեցու խորհուրդը, ավանդույթը և հոգևոր պատասխանատվությունը, փորձում է քաղաքական ճնշում գործադրել Հայ Առաքելական Եկեղեցու վրա, ստացվում է, որ սահմանադրական կարգը խախտվում է։ Սա ոչ միայն եկեղեցական հարց չէ, այլև հիմնարար սկզբունքի խախտում, որը վերաբերում է յուրաքանչյուր քաղաքացու խղճի և հավատքի ազատությանը։

Եթե այսօր իշխանությունը խախտում է Եկեղեցու անկախությունը, վաղը նույն ձեռքով կարող է խախտել և արդեն իսկ խախտում է յուրաքանչյուր քաղաքացու խղճի և հավատքի ազատությունը։ Սա արդեն անձնական հարց չէ, այլ՝ ազգային և սահմանադրական անվտանգային լուրջ խնդիր։

Պետք է հասկանալ, որ Հայ Առաքելական Եկեղեցին պետական գերատեսչություն չէ, կաթողիկոսը վարչապետի ենթական չէ, և մեր հավատքն էլ քաղաքական շահերի գործիք չի կարող լինել։ Իշխանությունը պետք է հարգի և պաշտպանի այս անկախությունը, ոչ թե փորձի այն քանդել։

Այս իրավիճակը պահանջում է լայն հասարակական արձագանք և պետական մարմինների անհապաղ միջամտություն՝ պաշտպանելու Հայաստանի Սահմանադրությունը և երաշխավորելու մեր հավատքի անկախությունը։

Թուրքիայում գնաճը կազմել է 30,89%, իսկ անկախ տնտեսագետների խմբի տվյալներով՝ 56,14%

Թուրքիայի Վիճակագրության ինստիտուտը հրապարակել է երկրի տնտեսական իրավիճակի վերաբերյալ տվյալներ։ Ըստ հաստատության՝ սպառողական գների ինդեքսը դեկտեմբերի ամսին աճել է 0,89%-ով։ Այսպիսով, տարեկան գնաճը կազմել է 30,89 տոկոս։

Այս ցուցանիշը զգալիորեն տարբերվում է այն տվյալներից, որը ներկայացնում է Անկախ տնտեսագետների խումբը (ENAG)։ Ըստ նրանց հաշվարկների՝ դեկտեմբերին գնաճը ամսական կտրվածքով կազմել է 2,11%, իսկ տարեկան՝ 56,14%։

Թուրքիայի կառավարությունը, իր հերթին, ունի այլ կանխատեսումներ։ Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ 2026 թվականին երկրի տնտեսական աճը կկազմի 3,9%, իսկ գնաճը կնվազի 20%-ից ցածր մակարդակի։ Այս հայտարարությունը արել է երկրի փոխնախագահ Ջևդեթ Յըլմազը։

Տեսարանը շատ նողկալի էր, մասնակիցները՝ հուդայաբարո, ստորագրության արարողությունը՝ մեռելածին, միջավայրը՝ հանցավոր, ոճը՝ քստմնելի, նպատակը՝ թրքահաճո։

Այսպիսի տպավորություն է ձևավորվել ինձ մոտ՝ դիտարկելով վերջին իրադարձությունները։ Շատ ծանր, անհամբերելի տեսարան էր։ Մասնակիցների վարքագիծը հուդայաբարո էր, իսկ ստորագրության արարողությունը՝ ամբողջությամբ անհաջող։ Միջավայրը, որտեղ դա տեղի էր ունենում, հանցավոր էր իր անկազմակերպվածությամբ, իսկ ամեն ինչի ընդհանուր ոճը՝ քստմնելի։ Ինձ թվում է, որ այս ամենի ետևում կանգնած նպատակը թրքահաճո էր։

«Բարենորոգման» տեքստում, կարծես, մի փոքր համեստություն էին արել կամ էլ՝ թաքցրել էին այդ հատվածը։ Իհարկե, կարելի էր միանգամից Նիկոլին կաթողիկոս հռչակել։ Չէ՞ որ «սրբազան» տասնյակի համար կաթողիկոսը և՛ արժեհամակարգային, և՛ այլ առումներով հենց Նիկոլն է։ Թեև, իհարկե, վերջինս կաթողիկոսին չէր համաձայնի։ Նա իրեն բացառապես Հիսուսի հետ է համեմատում։

Այս ամենի ֆոնին, Շիրակի մարզպետի աթոռին մի տուփ կոնֆետ դրած լիներ, երևի ավելի բարվոք կլիներ։ Ինձ թվում է, որ Նիկոլենք անարդարացի են վարվում Տավրոսի նկատմամբ՝ նրա պարանոցից չկախելով «Իրենց ժամանակների հերոսի» դափնիները։

Ես կարծում եմ, որ տեղի ունեցածը բոլորին է ցնցել՝ լինես շարքային քաղաքացի, թե քաղաքագետ։ Ինչևէ, Երևանի մայթերը, պոլիկլինիկաների, մանկապարտեզների հարակից տարածքները բարձիթողի վիճակում են։