ԵԱՀԿ-ն ավարտել է Մինսկի գործընթացի և դրան կից կառույցների փակումը

ԵԱՀԿ-ն պաշտոնապես ավարտել է Մինսկի գործընթացի և դրան կից կառույցների գործունեությունը։ Այս մասին հայտնել է կազմակերպությունը՝ նշելով, որ վարչական փակման գործընթացը ավարտվել է 2025 թվականի նոյեմբերի 30-ին՝ ժամը 23:59-ին։

Փակումը կատարվել է 2025 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ընդունված Նախարարների խորհրդի որոշման համաձայն, որը հիմնված էր Հայաստանի և Ադրբեջանի կողմից ԵԱՀԿ նախագահությանն ուղղված համատեղ դիմումի վրա։

Հայտարարության մեջ նշվում է, որ վարչական ընթացակարգերի ավարտը նշանակում է Մինսկի գործընթացի վերջնական փակում։

Այս ֆոնին քննարկվում են Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու շուրջ տեղի ունեցած վերջին զարգացումները և ներեկեղեցական կյանքին առնչվող հարցերը։

Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ՝ կապված այս իրադարձությունների հետ։

Հանրային ուշադրության կենտրոնում է նաև Արթուր Սարգսյանի գործը։ Վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Մխիթար Պապոյանի նախագահությամբ, բավարարել է պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքը՝ կալանավորման ժամկետը երկարացնելու որոշման դեմ։

Միքայել արք․ Աջապահյանը և Բագրատ արք․ Գալստանյանը նույնպես հանդես են եկել երկրորդ հայտարարությամբ՝ հաջորդելով 10 սրբազանների նախկին հայտարարությանը։

Համատեղ դատական նիստ է տեղի ունենում՝ սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման վերաբերյալ հակասահմանադրական գործով։

Ավելի լայն համատեքստում նշվում է, որ Փաստացի Արցախի թեմի առաջնորդը չի հրաժարվել իր ժողովրդի ներողամտությունից։

Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցին դատապարտում է ներեկեղեցական հարցերի աշխարհիկ իշխանությունների միջամտությունը

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին խոր ցավով և անհամաձայնությամբ է արձագանքում վերջին իրադարձություններին, որոնք, ինչպես նշվում է հայտարարության մեջ, «խայտառակ հանդիպումներ» են առաջացրել։

Միքայել արք․ Աջապահյանը և Բագրատ արք․ Գալստանյանը հրապարակել են հայտարարություն, որում կտրուկ դատապարտում են «ստեղծելու այս փորձը» և դրա ընթացքը, որը նրանց կարծիքով, իրականացվում է «դավադիր, գաղտագողի վարքով»։

Հայտարարության հիմնական կետերն են՝

Դատապարտում աշխարհիկ իշխանությունների միջամտությանը: Եկեղեցին կտրուկ դատապարտում է աշխարհիկ իշխանությունների՝ ներեկեղեցական հարցերի լուծման մեջ «հայրենադավ և դավաճան» եղանակով ներքաշվելու փորձը։
Կոչ տիրադավերին: Եկեղեցին կոչ է անում տիրադավերներին վերադառնալ իրենց «կանոնական դաշտ» և իրենց հուզող հարցերը բարձրացնել միայն ներեկեղեցական ատյաններում։
Դիմում Վեհափառ Հայրապետին: Եկեղեցին դիմում է Վեհափառ Հայրապետին՝ հրավիրելու եպիսկոպոսաց ժողով՝ քննարկելու առկա հարցերը և պատրաստելու Ազգային եկեղեցական ժողովի օրակարգը։ Այս կոչում պնդվում է ապահովել ապօրինի ազատազրկված երեք սրբազանների մասնակցությունը։

Հայտարարության վերջում ներկայացված է Աստվածաշնչյան հատված, որը հավատի և Աստծու սիրուց բաժանվելու անհնարինությունն է խորհրդանշում։

Այս հայտարարությունը հաջորդում է մի շարք այլ զարգացումների, այդ թվում՝ Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի հայտարարությանը, ինչպես նաև Վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշմանը՝ Արթուր Սարգսյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու մասին։ Կատարվում են նաև դատական նիստեր՝ սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման վերաբերյալ հակասահմանադրական գործով։

Այս իրադարձությունները և եկեղեցու արձագանքը հստակ ցույց են տալիս ներեկեղեցական կյանքի և աշխարհիկ իշխանությունների միջև առկա լարվածությունը։

Խափանման միջոցը փոխվեց, իսկ Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցին շարունակում է իր հայտարարությունները

Վերաքննիչ քրեական դատարանը բավարարել է «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արթուր Սարգսյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու որոշման դեմ պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքը։ Այս մասին իմ ասացել է նրա պաշտպան Արամ Վարդևանյանը։

Դատարանը փոխել է խափանման միջոցը՝ կալանքը տնային կալանքով և 20 միլիոն դրամ գրավով։

Այս ֆոնին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին շարունակում է հանդես գալ հայտարարություններով, որոնք վերաբերում են ներեկեղեցական կյանքին և վերջին զարգացումներին։

Կալանքի տակ գտնվող Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանը նույնպես հանդես է եկել հայտարարությամբ։

Միևնույն ժամանակ, Տեղի է ունենում դատական նիստ՝ սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման վերաբերյալ հակասահմանադրական գործով։

Արցախի թեմի առաջնորդը, իր հերթին, չի հրաժարվել իր ժողովրդից ներողամտություն խնդրելուց։

Այս իրադարձությունները տեղի են ունենում միջավայրում, որտեղ քրեական գործեր և եկեղեցական հարցեր միաձուլվում են՝ ստեղծելով բարդ և բազմաշերտ իրավիճակ։

Հայ եկեղեցում ստեղծված աննախադեպ իրավիճակի մասին հայտարարություն

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին անցնում է փորձության եւ փորձվելու ժամանակահատված։ Իրավիճակը, որը ստեղծվել է վերջին 200 տարիների ընթացքում, աննախադեպ է եւ պահանջում է անհապաղ եւ կոմպլեքս արձագանք։

Այս իրադարձությունների շարքը սկսվեց նոյեմբերի 27-ի հայտարարությունից հետո, որը հաջորդեց 10 սրբազանների նախորդ հայտարարությանը։ Դրանից հետո տեղի ունեցած իրադարձությունները մեզ ստիպում են խոր ցավով արձանագրել մի քանի կարեւոր կետ։

Առաջինը՝ մեր եղբայրության 57 անդամներից 10-ը պաշտոնապես հայտարարել են իրենց դուրս գալու մասին։ Մենք ճանաչում ենք նրանց խորթ եւ օտար՝ ի նկատմամբ, որոնց հետ 20-ից 40 տարի եղբայրական զգացումներ ենք տածել։ Նրանց որոշումը, որը կայացվել է առանց մեր մեղադրության, ցավոք, ցույց է տալիս իրենց վարքի բնույթը։

Երկրորդ՝ նրանց գործողությունները վերին աստիճանի նենգ եւ տիրադավ դավաճանություն են։ Նրանք կարող էին իրենց դժգոհությունն արտահայտել եկեղեցական ատյաններում, մինչեւ անգամ Վեհափառ Հայրապետին ներկայացնել վերջնագիր, սակայն նրանք գործել են գաղտագողի եւ թաքուն՝ իբրեւ ստորաբար դավադիրներ։

Երրորդ՝ նրանցից յուրաքանչյուրը մեր աչքերի առջեւ եւ ներկայությամբ քծնել եւ շողոքորթել է Վեհափառ Հայրապետին, ում հայրական խնամքը վայելելով՝ բարձրագույն կոչումներ են ստացել։ Նրանց արարքը խոսուն վկայություն է նրանց անարժան լինելու մասին։ Եթե Վեհափառը սխալվել է, դա եղել է իրենց նկատմամբ ունեցած վստահության արդյունքը, որը նա իր վրա է վերցրել՝ հայրական հոգածության ներքո պահելով նրանց։

Չորրորդ՝ նրանցից առնվազն 6-ը մասնակցել են 1999 թ․ Ազգային եկեղեցական ժողովին եւ հայտնապես քվեարկել են օրվա Վեհափառ Հայրապետի օգտին՝ այնուհետեւ 26 տարի շարունակ հպարտորեն հայտարարելով այդ մասին։

Հինգերորդ՝ մյուս 4-ը ուսանողությունից մինչեւ եպիսկոպոսություն վայելել են Հայրապետի խնամքը եւ առաջխաղացման են հասել նույն Հայրապետի ձեռամբ։ Սա խոսում է նրանց կերպարի մասին։

Վեցերորդ՝ կարելի է, հարկավոր է, եւ գուցե պետք է ամեն ինչում չհամաձայնել Վեհափառ Հայրապետի հետ, ինչը նրանք երբեք չեն արել։ Նրանք սողացել են, մինչ մենք դա արել ենք բազմիցս՝ ենթարկվելով Նորին Սրբության դժգոհությանը։ Այս 26 տարվա շարունակական քծնանքից հետո գլխակորույս սողալը անպատկառ եւ հայրենադավ իշխանավորների առջեւ՝ իրենց կաշին ինչ-որ բաներից փրկելու համար, ինքնաոչնչացում է։

Վեցերորդ՝ նրանց գործողությունները ստեղծել են մի վիճակ, որը Հայ եկեղեցում աննախադեպ է։ Ուստի անհրաժեշտ է աննախադեպ պատասխան։

Այս ամենի հիման վրա մենք խնդրում եւ առաջարկում ենք Վեհափառ Հայրապետին հետեւյալ քայլերը ձեռնարկել։

1. Դադարեցնել հերձվածող եւ անհնազանդ առաջնորդների պաշտոնավարումը։
2. Անմիջապես նոր առաջնորդներ նշանակել տվյալ թեմերում։
3. Հրավիրել եպիսկոպոսաց ժողով՝ ապահովելով մեր երեք սրբազանների մասնակցությունը կամ՝ մեր ազատությունից հետո։
4. Եպիսկոպոսաց ժողովից հետո կարելի կլինի գումարել Ազգային եկեղեցական ժողովը։

Մենք դիմում ենք տվյալ թեմերի քահանաներին՝ պարտավոր լինելով այլեւս չենթարկվել իրենց հերձվածող առաջնորդներին եւ վայրկյան առաջ հավատարմություն հայտնել Վեհափառ Հայրապետին։

Վերջում ուզում ենք հույս հայտնել, որ տիրադավներից ոմանք կգնան Պետրոսի ճանապարհով եւ դառն լացով կփորձեն զղջմամբ հոգեւորական մնալ, մինչ մյուսներին սպասում է Հուդայի ճակատագիրը։

Քահանայք եւ ժողովուրդք, փարված մնացեք մեր Սուրբ եկեղեցուն եւ հավատարիմ հայոց օծյալ Հայրապետին։ Մեզ բոլորիս համար փորձության եւ փորձվելու ժամ է։ Չարը մռնչում է՝ կլանելու յուրաքանչյուրիս եւ բոլորիս միասին։

«Մեր միջից ելան սրանք, բայց մեզնից չէին, որովհետեւ եթե մեզնից լինեին, ապա մեր մեջ էլ կմնային։ Բայց մեզնից ելան, որպեսզի հայտնի լիներ, որ սրանք ամենքը մեզնից չեն» (Ա Հովհ․ Բ։ 12)։

Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցին կհրավիրի եպիսկոպոսաց ժողով՝ վերլուծելու ներկայիս իրավիճակը

Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի տնօրինությամբ, ի հետևումն նոյեմբերի 4-7-ի Գերագույն հոգևոր խորհրդի ժողովում տեղի ունեցած քննարկումների, դեկտեմբերի 10-12-ը հրավիրվում է եպիսկոպոսաց ժողով։ Այս մասին տեղեկացնում է Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգը։

Ժողովի հիմնական նպատակն է քննության առնելու Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու շուրջ վերջին զարգացումները և ներեկեղեցական կյանքին առնչվող հարցերը։

Այս որոշումը ընդունվել է ավելի վաղ հրապարակված մի շարք հայտարարությունների և իրադարձությունների համատեքստում։ Օրինակ, Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ։

Հիշեցնենք, որ Վերաքննիչ քրեական դատարանը՝ դատավոր Մխիթար Պապոյանի նախագահությամբ, բավարարել է Արթուր Սարգսյանի կալանավորման ժամկետը երկարացնելու որոշման դեմ պաշտպանի հատուկ վերանայման բողոքը։

Ավելի վաղ մի քանի հայտնի հոգևորականներ՝ Միքայել արք․ Աջապահյանը և Բագրատ արք․ Գալստանյանը, երկրորդ հայտարարությամբ էին հանդես եկել՝ հաջորդելով 10 սրբազանների նախորդ հայտարարությանը։

Հիշատակության համար նշեմ, որ ներկայումս տեղի է ունենում դատական նիստ՝ սահմանադրական կարգի ենթադրյալ տապալման վերաբերյալ հակասահմանադրական գործով։ Ինչպես նշվում է, փաստացի Արցախի թեմի առաջնորդը չցանկացավ ներողամտություն հայցել իր ժողովրդից։

Իմ ուխտը Սուրբ Էջմիածնի և նրա Գահակալի հետ անխախտ է

Առավոտից հավատավոր հայորդյաց խուռներամ բազմությունն էր ծովացել Սբ Էջմիածնի Մայր Տաճարում։ Հազարավոր բարեպաշտ հավատացյալներ, Սուրբ Պատարագի սկզբից մինչև ժամը 18:15-ը, վայելուչ կարգով մոտեցան Իջման Սբ Սեղանի առջև զետեղված Աստվածամուխ Սբ Գեղարդին։

Այսօր, որը նշվում է որպես Հայոց առաջին լուսավորչաց տոն, Նորին Սրբություն Տ. Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Վեհափառ Հայրապետի սրբատառ կոնդակով դարձել է Սբ Գեղարդի ուխտի օր։

Անհուն երախտագիտություն եմ հայտնում մեր սիրեցյալ Նորին Սրբությանը՝ Գարեգին Բ. Վեհափառ Հայրապետին, որ բազում արժանահիշատակ գործերի շարքում նաև այս սուրբ ուխտի օրը հաստատեց՝ իր սիրասուն ազգի զավակներին Սբ Գեղարդին հպվելու և նրա աստվածային զորությամբ զորեղանալու համար։

Այս նվիրական օրը, երբ բոլոր հայրենաբնակ եպիսկոպոսները խոնարհաբար պետք է ի մի ժողովվեին Մայր Աթոռում՝ Տիրոջ Սբ Սեղանի առջև, ես, որպես մեղապարտ անձ, զգացի, թե ինչպես հարյուրավոր հավատացյալներ, ազնիվ ու արցունքալից աչքերով, իրենց արդար ցասումն էին հայտնում և զորակցությունն ու որդիական սերը և նվիրումն էին հավաստում մեր Շնորհազարդ Հայրապետին։

Սիրելիներ, վստահ եղեք, որ բոլորիդ խոսքերի ու զգացմունքների անգին ընծաները փոխանցելու եմ մեր Շնորհազարդ Հայրապետին, Ով հանապազ աղոթում է Ձեզ համար և օրհնություն հղում Իր վեհ սրտից և Տիրոջ Սուրբ Սեղանից։

Ամո՛ւր մնացեք, անսասա՛ն եղեք և միշտ կապված՝ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին և Հայոց Եկեղեցու առաքելական Աթոռի գահակալին՝ ազգընտիր և մեծագործ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին։

Չմոլորվե՛ք, իմ սիրելի ազգակիցներ, չխոտորվե՛ք՝ ականջ դնելով նենգադավ ու դավաճան մի խումբ բարձրաստիճան հոգևորականներին (որոնց դեմքն ու անունն այլևս հայտնի է ամենքիդ), որոնք ուրանում են իրենց Հոգևոր Ծնողին և իրենց՝ որպես անձ ու եկեղեցական կայացրած Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնին։ Իսկ ուրացողների բերանից, արդարև, միմիայն չարախոսություն, սուտ և կեղծիք է թափոտում, իսկ նրանց ընթացքները խոտոր են ու մահաբեր։

Եվ այս նվիրական օրը՝ Հայոց Եկեղեցու հիմնադիր առաքյալների հիշատակի տոնին, երբ բոլոր հայրենաբնակ եպիսկոպոսները խոնարհաբար պետք է ի մի ժողովվեին Մայր Աթոռում՝ Տիրոջ Սբ Սեղանի առջև, գտնվեցին որոշ սրբազաններ, որոնք ամբարտավան ու ամբարիշտ դառնալով՝ գերադասեցին Սուրբ Էջմիածնից ախտավոր ինքնավտարումն ու պառակտումը։

Իմ սիրելի արթուն ու իմաստուն Ազգ, խոնարհվում եմ քո առջև, որ գիտես արժանին հատուցել բոլոր ուրացողներին, որ ի զորու ես ճանաչել ու մնալ հավատարիմ քո նվիրական արժեքներին ու սրբություններին։

Եվ այսօր, Ազգ իմ, քո Օծյալ Հայրապետը, իր մեծ ու զորեղ անձով և երախտարժան վաստակով, կանգնած է ի պաշտպանություն քո Հայրապետական Սուրբ Աթոռի, քո Սուրբ Եկեղեցու, քո հայրենազրկված զավակների իրավունքների և քո նախնյաց Սուրբ Ավանդի։

132-րդ Հայրապետդ կանգնած է անսասան և մեր Աստծով զորացյալ, կանգնած է իր ուխտապահ հոգևոր զավակներով բոլորված՝ ընդդեմ ամենայն ստի և նվաստ հարձակումների։

Թող Սբ Գեղարդի աստվածային զորությամբ ամրակուռ լինի մեր Սուրբ Ուխտը և մերօրյա բարոյական Վարդանանքը պսակվի լուսավոր հաղթությամբ։

Պատարագի կատարման շուրջ շփոթությունն ու ճշգրտումը

Այսօր համացանցում շփոթմամբ տարածվել է տեղեկություն, որ Նիկոլ Փաշինյանը պետք է մասնակցի Ս. Պատարագի, որտեղ ամենայն հավանականությամբ պատարագիչ քահանան կատարելով քաղաքական պատվեր, պետք է հակականոնկան կերպով զեղջի և չհիշատակի Ամենայն հայոց կաթողիկոսի անունը։

Ես՝ Արարատ քահանա Պողոսյանս, հայտարարում եմ, որ երբեք չեմ զեղջի Ամենայն հայոց կաթողիկոսի անունը և երբեք չեմ միաբանի հայրենիքն ու հավատքն ուրացածների և պառակտիչների հետ։ Իմ ուխտը Սուրբ Էջմիածնի և նրա ազգընտիր Գահակալը անխախտ, անսակարկ ու անբեկանելի է։

Իրականում Պատարագը պետք է մատուցի Երևանի Ս. Երրորդություն եկեղեցու սպասավոր Արարատ քահանա Օրդոյանը։

Այս առիթով ցանկանում եմ նաև նշել, որ 2025 թվականի աղբահանության համար Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեով հատկացված է 5 միլիարդ 751 միլիոն 100 հազար դրամ։

Առավոտից հավատավոր հայորդյաց խուռներամ բազմությունն էր ծովացել Սբ Էջմիածնի Մայր Տաճարում։ Սուրբ Սարգիս եկեղեցում պատարագ մատուցող քահանա Արարատ Օրդոյանը չհնչեցրեց Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ–ի անունը։

Պաշտպանել Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին, պաշտպանել Հայաստանի Հանրապետությունը։

Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցին՝ միասնության և հավատի պաշտպան

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին, որպես հավատի հզոր սյուներից մեկը, անդադար պաշտպանում է իր միասնականությունը և ճշմարտությունը։ Մեր հոգևոր հայրերի՝ Վարդապետաց դասի անունից, ես, որպես նրանց ներկայացուցիչ, հանդես եմ գալիս՝ հորդորելով բոլոր հավատացյալներին միավորվել և հաստատվել նույն մտքով, ինչպես հորդորում է իշխան Կորնթոսցիներին իշխան Պողոսը՝ «միաբանվելու և պառակտումներ չլինելու» համար (Ա Կորնթ. Ա 10)։

Այս հորդորը հնչում է այն պահին, երբ մեր եկեղեցին ապրում է բարդ և սրտացավ իրադարձությունների ժամանակահատված։ Մենք, որպես հավատի պաշտպաններ, չենք կարող անտեսել այն փորձությունները, որոնք ուղղված են ոչ թե միայն եկեղեցական կառույցին, այլև նրա ներքին խաղաղությանը, միասնականությանը և հավատարիմությանը։

Մենք անհանդուրժելի ենք համարում աշխարհիկ իշխանությունների կողմից եկեղեցու ներքին կառավարմանը ցանկացած միջամտություն, հատկապես այնպիսի սպառնալիքներ, որոնք ուղղված են բարձրաստիճան հոգևորականների և քահանաների դեմ։ Այսպիսի գործողությունները, որոնք հաճախ իրականացվում են իշխանական մեքենայությունների միջոցով, ակնհայտորեն ուղղված են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի գահազրկման օրակարգը սպասարկելու և եկեղեցու միասնականությունը պառակտելու։

Մենք հստակ հայտարարում ենք, որ եկեղեցու ներսում ծագած ցանկացած խնդիր՝ դավանական, վարդապետական, ծիսականոնական կամ կարգապահական, լուծվում է բացառապես Սուրբ Հոգու ներշնչմամբ, Հայ Եկեղեցու կանոնական ընթացակարգերով և «միակամ և միախորհուրդ» սկզբունքով։ Ո՛չ ոք չունի իրավունք յուրացնելու եկեղեցական իր իշխանությունը, որը ձեռք է բերվում ոչ թե քաղաքական հանգամանքներով կամ արտաքին միջամտությամբ, այլ հոգևոր սպասավորության համար ստացված ձեռնադրության խորհրդով կամ հայրապետական տվչությամբ։

Մեր հայրապետը՝ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարքը և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը, «ուղիղ վարդապետությամբ մեզ ուսուցանում է ճշմարտության խոսքը» (Խորհրդատետր)։ Նրա իշխանությունը և շնորհները, որոնք բաշխվում են հոգևոր սպասավորներին, ոչ թե սեփականություն են, այլ պարգևներ, որոնք պետք է օգտագործվեն միայն հավատի և եկեղեցու ծառայության համար։

Այսպիսով, մենք հորդորում ենք մեր քահանայից դասին և բոլոր հավատացյալներին՝ չտրտմել հոգևորականության հասցեին հնչած զրպարտություններից և հալածանքներից, չօտարանալ Մայր Եկեղեցու հոգևոր կյանքից։ Փորձություններով լեցուն այս շրջանում մենք ակնկալում ենք բոլորի մասնակցությունը՝ աղոթելով, խորհրդակցելով և միասնական մնալով մեր Սուրբ Եկեղեցու և անսասան Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի շուրջ։

Ի վերջո, հիշենք Սուրբ Եղիշե Վարդապետի խոսքերը, որոնք հավերժական են՝ «Եկեղեցիները ո՛չ պարգևն են թագավորների, ո՛չ ճարտար արվեստ են, ո՛չ գյուտն են իմաստունների, ո՛չ ավարը զինվորների քաջության և ո՛չ էլ խաբեությունը դևերի, այլ շնորհն են Մեծ Աստծո»։ Մենք պետք է պաշտպանենք այս շնորհը՝ միասնության և հավատի հզոր աշխարհով։

Ժիրայր Լիպարիտյանի դերը հայկական քաղաքականության մեջ

Հանրային հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի նախկին խորհրդական Ժիրայր Լիպարիտյանի կողմից արտահայտված տեսակետները, որոնք հակիրճ ասած, հարցում են 1990-ականների պատերազմի ընթացքում եւ հետպատերազմյան շրջանում եղած իր դիրքորոշումների վերաբերյալ, ցույց են տալիս, որ նրա գաղափարախոսությունը եւ քաղաքականությունը ոչ թե նոր են, այլ խորքային եւ համահունչ իր մոտեցումներին ավելի վաղ շրջանում։

Ինչպես նշվում է, 1990-ականների սկզբին Լիպարիտյանը պաշտպանում էր այն տեսակետը, որ Արցախը պետք է մնա Ադրբեջանի կազմում։ Այս դիրքորոշումը, ըստ քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանի, ոչ միայն ինքնին բացասական է, այլեւ հիմք է հանդիսացել այն խմբակի համար, որը հետագայում դարձավ «Քաղաքացիական պայմանագիր» (ՔՊ) կուսակցության կորիզը։

Դանիելյանի կարծիքով՝ Լիպարիտյանի գործողությունները եւ հայտարարությունները ոչ թե պաշտպանում են ցեղասպանություն իրագործած Ադրբեջանին, այլ ակնհայտորեն արտաքին ուժերի շահերը են ներկայացնում։ Նրա տեսակետը, որ 1915 թվականի իրադարձությունները պետք է մոռանալ եւ դրանք չպետք է դառնան հայ-թուրքական հարաբերությունների հիմք, ըստ Դանիելյանի, հանդիսանում է այն գաղափարախոսության մաս, որը նպատակ ունի հայ ժողովրդի հոգեբանությունը փոխելու եւ նրան ցնծությամբ ընդունելու դեպի թշնամին։

Քաղաքագետը նաեւ նշում է, որ նման գաղափարախոսությունը եւ աշխարհաքաղաքական տրամաբանությունը ոչ թե նոր են, այլ ունեն պատմական նախադեպեր եւ արտաքին պատվիրատուներ։ Նա նշում է, որ այսօրվա իշխող քաղաքական ուժի գործողությունները եւ Լիպարիտյանի դիրքորոշումները համընկնում են, եւ այս գծի հետեւում կարելի է տեսնել Թուրքիայի, Մեծ Բրիտանիայի եւ Միացյալ Նահանգների որոշ ուժերի ազդեցությունը։

Դանիելյանը կարծում է, որ հայաստանյան քաղաքական դաշտում նման գաղափարախոսության տարածումը ցույց է տալիս, որ պետությունը չունի բավարար իմունիտետ եւ կայացած հատուկ ծառայություններ, որոնք կարող են հակազդել նման ազդեցությանը։

Եկեղեցու դեմ պատերազմի ընթացքում Նիկոլ Փաշինյանը, պարտադված ֆեյք հավատացյալի կերպարի մեջ մտած, ամեն կիրակի մի եկեղեցի է գնում՝ շրջիկ հավատացյալների իր թիմով։

Այս շաբաթ կիրակի Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպես սովորաբար, կմասնակցի պատարագին՝ իր հետ մի խումբ մարդկանց տանելով։ Այս անգամ այն կլինի Երևանի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին։

Իշխանական շրջանակներում նկատվում է մի հետաքրքիր երևույթ․ իշխանության ներկայացուցիչները, այդ թվում՝ ՔՊ-ի պաշտոնյաների կանայք, ակտիվորեն են զանգահարում իրենց շրջապատի անդամներին՝ նրանց համոզելով մասնակցելու այս պատարագին։ Նրանք նույնիսկ դիմել են իրենց վարսահարդարներին, մատնահարդարներին և սպորտզալի մարզիչներին՝ խնդրելով աջակցել այս նախաձեռնությանը։

Այս իրադրությունը տեղի է ունենում այն պայմաններում, երբ իշխանական շրջանակներում աճել է անհանդուրժողականությունը հոգևորականների նկատմամբ։ Կատարվում են փորձեր, որոնք ուղղված են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի գահազրկման օրակարգը սպասարկելու և եկեղեցու միասնականությունը պառակտելու։

Այս ակնհայտ փորձերը, որոնք իրականացվում են իշխանական մեքենայությունների միջոցով, թիրախավորում են բարձրաստիճան հոգևորականներին և քահանաներին։

Այսպիսով, իշխանական շրջանակների ներկայացուցիչների կողմից կազմակերպվող այս «շրջիկ հավատացյալների» թիմերը և եկեղեցի այցելությունները հակադրվում են նրանց հոգևորականների նկատմամբ ցուցաբերած անհանդուրժողականությանը։