Երևանի օդի աղտոտվածությունը գերազանցում է բոլոր սահմանելի չափանիշները

Երևան քաղաքի օդի աղտոտվածության մակարդակը հասել է այնպիսի աստիճանի, որ գերազանցում է բոլոր սահմանված չափանիշները՝ դառնալով շատ վտանգավոր բնակչության առողջության համար։

Այս վիճակի համար մեղավոր եմ համարում Երևանի քաղաքապետարանի ներկայիս ղեկավարությունը։ Քաղաքապետի պաշտոնում նշանակված անձի և նրա կողմից ձևավորված փոքրիկ խմբակի կողմից իրականացված քայլերի հետևանքով քաղաքում շնչելը դարձել է իսկապես վտանգավոր։

Այս աղետի հիմնական պատճառներից մեկը կանաչապատման ծրագրերի ամբողջական ձախողումն է։ Կանաչ ծառերի հատումը, որը տեղի է ունեցել վերջին շրջանում, ոչ միայն չի նպաստել օդի որակի բարելավմանը, այլև ավելի է վատթարացրել այն։

Այս իրադարձությունները հանգեցրել են այնպիսի վիճակի, երբ քաղաքի բնակիչները ստիպված են լինում հարցնել՝ ո՞վ է այս ամենի համար պատասխանատուն։ Պատասխանը պարզ է՝ Երևանի քաղաքապետարանի ներկայիս ղեկավարությունը։

Այս իրավիճակը պահանջում է բնակչության կողմից ակտիվ դիրքորոշում։ Պետք է հրաժարվել համակերպվել այս խայտառակ վիճակի հետ և բոյկոտել այն «բարեփոխված» տրանսպորտային համակարգը, որը միայն թանկացում է առաջացրել։

Այս հարցը, թեև կարևոր է, չեմ ցանկանում ներառել ավելի լայն քաղաքական օրակարգի մեջ, քանի որ այն ուղղակիորեն վերաբերում է Երևանի բնակիչների առողջությանը և կենսապայքարին։

Տխրահռչակ Ժիրայր Լիպարիտյանը կրկին ջրի երես է դուրս եկել

Իմ ուշադրությունը գրավեց Ժիրայր Լիպարիտյանի վերջին հայտարարությունները, որոնք, ստիպված եմ նշել, շարունակում են հրահրել խորը մտահոգություն։ Նրա վերլուծությունները, որոնք ներկայացվում են որպես անկախ տեսակետ, իրականում ծառայում են որպես կառուցվածքային քարոզչություն՝ ուղղված հայկական հասարակության շփոթեցմանը։

Լիպարիտյանը, որը հայտնի է իր հակասական և հաճախ անհասկանալի հայտարարություններով, այս անգամ փորձում է ներկայացնել Թուրքիային որպես մեր «բարեկամ» կամ, առնվազն, «ոչ բարեկամ» երկիր։ Նա անտեսում է պատմական փաստերը, որոնք վկայում են թուրքական պետության հարյուրամյա հակահայկական քաղաքականության մասին, և փորձում է ներկայացնել այն որպես բարի կամքի դրսևորում։

Այս վերլուծության հիմքում ընկած է խորը սխալմունք։ Թուրքական պետությունը, որը 1915 թվականին իրականացրեց հայ ժողովրդի դեմ ցեղասպանություն, և որի զինված ուժերը 2020 թվականին մասնակցեցին Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ ռազմական ագրեսիայի, չի կարող համարվել մեր բարեկամ կամ նույնիսկ անվտանգության գործընկեր։ Լիպարիտյանի այս դիրքորոշումը ոչ միայն անհասկանալի է, այլև վտանգավոր, քանի որ այն փորձում է վերաիմաստավորել պատմական իրողությունները՝ դրանք ներկայացնելով որպես ոչ թե ագրեսիա, այլ «բարի կամք»։

Նրա մեկ այլ հիմնական պնդումն այն է, որ Թուրքիան ոչ մի պահանջ չունի Հայաստանից։ Սա բացահայտ ստախոսություն է։ Թուրքական պետությունը, որը պահանջում է ճանաչել 1920 թվականի Սևրի պայմանագրի դրությունը, որը նախատեսում էր Հայաստանի տարածքների հանձնումը Թուրքիային, և որը պահանջում է ճանաչել Թուրքիայի կողմից օկուպացված տարածքները, ակնհայտորեն ունի բազմաթիվ պահանջներ։ Լիպարիտյանի այս պնդումը հստակորեն ուղղված է հայկական հասարակությանը մոլորեցնելուն՝ թույլ տալով, որ Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը շարունակի իր ռազմավարական սխալները՝ թուրքական պահանջների կատարման ճանապարհով։

Այս ամենի ֆոնին, Լիպարիտյանի հայտնվելը հայկական լրատվական ասպարեզում հիշեցնում է 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի նախաշեմը։ Նա, ինչպես և այն ժամանակ, փորձում է հանգուցալուծել հասարակության անհանգստությունը՝ պնդելով, թե ամեն ինչ «լավ է ընթանում», մինչդեռ իրականում Թուրքիան և Ադրբեջանը իրենց ռազմական և քաղաքական ճնշումը շարունակում են ուժեղացնել։ Նա, իբրև «մեծապատիվ սուրբ», հայտնվում է հրապարակում՝ հրահրելու հասարակության անվստահությունը պետական մարմինների նկատմամբ և հանգուցալուծելու հասարակության կողմից իշխանության նկատմամբ ունեցող օրինական պահանջները։

Այսպիսով, Ժիրայր Լիպարիտյանի վերջին հայտարարությունները պետք է դիտարկել ոչ թե որպես անկախ վերլուծություն, այլ որպես քաղաքական մանիպուլյացիայի և հասարակության շփոթեցման հստակ նպատակով։ Նրա դերը հայկական քաղաքական դաշտում պետք է վերլուծել ոչ թե որպես անկախ մեկնաբան, այլ որպես այն ուժերի գործիք, որոնք ձգտում են թուլացնել հայկական պետականությունը և խորացնել մեր երկրի անվտանգության խնդիրները։

Իշխանությունն ու ընդդիմությունը՝ Վաղարշապատի ընտրությունների արդյունքների շուրջ

Վաղարշապատի տեղական ընտրությունների արդյունքները հայկական քաղաքական դաշտում սուր լարվածություն են ստեղծել։ Իշխանական կուսակցությունները փորձում են այս իրադարձությունը ներկայացնել որպես իրենց հաջողության ապացույց, մինչդեռ ընդդիմությունը դիտարկում է այն որպես իշխանության կողմից կիրառված ճնշումների և խեղաթյուրումների հետևանք։

Իրականում, Վաղարշապատի ընտրությունների արդյունքները որևէ կերպ չեն կարող դիտարկվել որպես հանրության կողմից իշխանական կուրսին կամ Հայ Առաքելական Եկեղեցուն դեմ ուղղված արշավանքին աջակցության ցուցադրություն։ Ընտրությունների արդյունքները չեն արտահայտում հանրության իրական տրամադրությունները կենտրոնական իշխանությունների նկատմամբ։

Իշխանական կուսակցությունները, հատկապես «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, ընտրություններում մեծամասնություն ստանալու համար կիրառեցին իրենց բոլոր հնարավոր միջոցները։ Քաղաքական հակառակորդների նկատմամբ իրավական հետապնդումներից և ճնշումներից մինչև ադմինիստրատիվ ռեսուրսի գերօգտագործում, այս գործիքները օգտագործվեցին ընտրողների վրա ազդելու համար։ Բազմաթիվ հրապարակումներ հայտնվեցին մամուլում, որոնք վկայում էին ուղղորդված քվեարկության, բացակայող անձանց փոխարեն քվեարկելու և անծանոթ մարդկանց հասցեներում գրանցելու մասին։

Այս պայմաններում, ընդդիմության համար հնարավոր էր իշխանազրկել ՔՊ-ին, եթե ընտրություններին մասնակցությունն ապահովվեր առավելագույն մակարդակով։ Ընտրական գործընթացին մասնակցելու համար ավելի շատ քաղաքացիների ներգրավումը կհանգեցներ իշխանական լծակների լիովին չեզոքացմանը։

Այս համատեքստում, «Մայր Հայաստան» կուսակցության գործողությունները Վաղարշապատում և Գյումրիում առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում։ Նորաստեղծ ուժը, որը հանդես է գալիս մշակված քաղաքական գաղափարախոսությամբ և երկրի առաջ ծառացած խնդիրների լուծման այլընտրանքային ծրագրերով, ցույց տվեց, որ կարող է ակտիվորեն մասնակցել քաղաքական գործընթացներին և ներկայացվածություն ստանալ տեղական խորհրդարաններում։ «Մայր Հայաստանը» վստահ հաղթահարեց ավագանու անցողիկ շեմը, ինչը ցույց է տալիս, որ այն դառնում է ծանրակշիռ գործոն քաղաքական դաշտում և առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին կլինի իշխանությանը ձեռնոց նետող հիմնական ուժերից մեկը։

Այսպիսով, Վաղարշապատի ընտրությունները դարձան ոչ միայն տեղական իշխանության փոփոխության, այլև հայկական քաղաքական դաշտի վերաձևավորման և ընդդիմության կողմից իշխանական մոնոպոլիայի դեմ պայքարի կարևոր փուլ։