Խստագույն դատապարտում իշխանական հովանավորչությամբ կազմակերպված արշավի դեմ

Որպես հոգևորական, ես խստագույնս և աներկբա դատապարտում եմ դեկտեմբերի 18-ին իշխանական հովանավորչությամբ և ութ եպիսկոպոսների մասնակցությամբ կազմակերպված ամոթալի ու սրբապիղծ արշավը Հայ Եկեղեցու Սրբության սրբոց Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի դեմ։

Այս գործողությունը, որը կատարվել է կալանավայրից, պարզապես ներեկեղեցական տարաձայնություն կամ անհամաձայնություն չէ։ Այն գիտակցված հարված է մեր դարավոր հոգևոր ինքնության բաբախող սրտին, փորձ՝ խարխլելու այն հիմքը, որի վրա դարերով կանգուն է մնացել հայ ժողովուրդը։

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը միայն քարե կառույց, հոգևոր և վարչական կենտրոն չէ։ Այն մեր հավատի կենդանի վեմն է, մեր հոգևոր ինքնության առանցքը, այն սրբավայրը, որի շուրջ համախմբված հայ ժողովուրդը դարեր շարունակ դիմակայել է բռնությանը, օտար լծին ու հավատաքանդ փորձություններին։ Այդ սրբության դեմ ձեռք բարձրացնելը ոչ թե քաջություն է, այլ հոգևոր ինքնասպանություն։

Այս տիրադավ ու տիրադրուժ խմբակի գործողությունների ճշգրիտ բնութագրումն է Երեմիա մարգարեի դատապարտող հետևյալ խոսքը․ «Վա՜յ նրան, ով կառուցում է իր տունը, բայց ոչ արդարությամբ, և իր վերնահարկերը, բայց անիրավությամբ» (Երեմիա ԻԲ․ 13)։ Անիրավության վրա հիմնված ցանկացած քայլ դատապարտված է փլուզման, իսկ այդ ճանապարհն ընտրածները՝ պատմական խայտառակության։

Այս մարդիկ մոռացել կամ միտումնավոր ոտնահարել են այն իրողությունը, որ իրենք ոչ թե փողոցային ակտիվիստներ են և ոչ էլ իշխանական կամակատարներ, այլ Աստծու Սուրբ Խորանի առաջ հավատարմության երդում տված հոգևորականներ, որոնց կոչումն է պահպանել Եկեղեցու միասնությունը, այլ ոչ թե պառակտել այն։ Եսայի մարգարեի խոսքն այսօր նրանց համար հնչում է որպես դատավճիռ․ «Վա՜յ նրանց, ովքեր չարը բարի կանվանեն և բարին՝ չար, ովքեր լույսը խավար կհամարեն և խավարը՝ լույս» (Եսայի Ե․20)։ Դեկտեմբերի 18-ին դուք հենց այդ ճանապարհն ընտրեցիք՝ խավարն անվանելով լույս, ապստամբությունը՝ բարեպաշտություն, իսկ հավատարմությունը՝ հանցանք։ Ձեր խոտոր, հակականոնական, անօրեն և արկածախնդիր վարքով դուք մոլորեցնում եք հավատացյալ ժողովրդին՝ գիտակցաբար ծառայելով այն ուժերին, որոնք մշտապես ձգտել են ներսից քանդել Հայ Եկեղեցին։

Երախտագիտությամբ ու զորակցությամբ ողջունում եմ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի ուխտապահ միաբանությանը՝ հավատարմություն պահած եպիսկոպոսներին ու վարդապետներին, քահանայից դասին, սարկավագներին և մեր հավատացյալ ժողովրդին, որոնք այս փորձության օրերին չլքեցին Մայր Եկեղեցին։ Զորակցե՛ք Սուրբ Էջմիածնին, նեցո՛ւք եղեք նրա օրինական, օծյալ և ազգընտիր Հայրապետին։ Պատմությունը կարձանագրի, թե ով կանգնեց սրբության կողքին, և ով՝ սրբության դեմ։

Պաշտոնյաների հայտարարագրերի վերաբերյալ բացահայտումներ և հետևանքներ

Որպես «Ժողովուրդ» օրաթերթի թղթակից, ես պարբերաբար հետևում եմ պաշտոնատար անձանց հայտարարագրերի հրապարակմանը՝ հանրությանը տեղեկացնելու համար ոչ միայն նրանց եկամուտների, այլև ունեցվածքի և պարտքերի մասին։ Այս գործընթացի ընթացքում հաճախակի բացահայտվում են անհամապատասխանություններ, որոնք հանգեցնում են համապատասխան վարչական իրավախախտումների քննության։

Այսպիսի դեպքերի միջոցառումներից մեկը վերաբերում է Ազգային ժողովի պատգամավոր, Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ Էմմա Պալյանին։ Օրաթերթը նախկինում արդեն հրապարակել էր այն մասին, որ պատգամավորը, որը հանրության կողմից հաճախ քննադատվում է իր ընտանիքի անդամների կողմից արված սկանդալային հայտարարությունների պատճառով, իր հայտարարագրում կատարել է մի քանի խայտառակ սխալներ։

Հանձնաժողովի կողմից կատարված ստուգումների արդյունքում առանձնացվել էին մի քանի կետ, որոնք պահանջում էին մանրամասն քննություն։

Առաջին կետը՝ եկամուտների մասին սխալ հայտարարություն

Պատգամավորը իր 2024 թվականի հայտարարագրում 1,5 մլն դրամի չափով եկամուտ էր հայտարարել, սակայն չէր նշել այդ եկամուտը վճարող կազմակերպության կամ անձի անունը, ազգանունը, հասցեն կամ նկարագրությունը։ Փոխարենը, այդ դաշտերում նշված էր միայն գծիկ «-» նշանը, իսկ «նկարագրություն» դաշտում՝ «ՌԴ-ից՝ հարազատի կողմից ուղարկված գումար»։ Այսպիսով, փաստացի, պատգամավորը փորձել էր թաքցնել իր եկամուտի աղբյուրը։

Երկրորդ կետը՝ հիփոթեքային վարկի չմարումը

Հայտարարագրում նշված էր, որ Էմմա Պալյանի հիփոթեքային վարկի մայր գումարի մնացորդը կազմում է 25 մլն դրամ, որից 21 մլն դրամը՝ բնակարանի հիփոթեքն է։ Սակայն հետաքրքրականն այն էր, որ վերջին երկու տարիներին այս գումարը փոփոխության չի ենթարկվել։ Ինչպես նշվում է փաստաթղթում, պատգամավորը վարկը չի մարել։ Իրավիճակը նույնիսկ ավելի բարդ է դարձնում այն հանգամանքը, որ 2022 թվականին հիփոթեքային վարկը կազմել է 20 մլն 643 հազար դրամ, այսինքն՝ նվազման փոխարեն այն աճել է։

Երրորդ կետը՝ ամուսնու աշխատանքի մասին սխալ տեղեկատվություն

Հանձնաժողովի ուշադրությունը գրավել էր նաև պատգամավորի ամուսնու՝ Ալբերտ Մարտիրոսյանի մասին տվյալները։ Էմմա Պալյանը հայտարարագրում նշել էր, որ նրա ամուսինը չի աշխատում։ Սակայն Պետական եկամտային կոմիտեի էլեկտրոնային շտեմարաններում առկա տվյալների համաձայն՝ Ալբերտ Մարտիրոսյանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչ օրս աշխատում է «Հայանտառ» ՔՈԱԿ-ում որպես «Անտառապետ»։

Այս բոլոր հանգամանքները, որոնք հայտնաբերվել են Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի կողմից, համարվել են Օրենսգրքի 169․28-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված զանցանքի հատկանիշներ պարունակող։ Արդյունքում պատգամավոր Էմմա Պալյանին հասցեգրվել է գրություն՝ հրավիրելով մասնակցել վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն կազմելու գործընթացին։

Պատգամավորը հրաժարվել է մասնակցել, և նրա բացակայության դեպքում կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրություն։ Դեկտեմբերի 9-ին տեղի ունեցած քննության արդյունքում հանձնաժողովը որոշել է պատգամավորի նկատմամբ կիրառել վարչական տույժ, սակայն ոչ թե տուգանք, այլ նախազգուշացում։

Այս դեպքը ևս ընդգծում է պաշտոնատար անձանց հայտարարագրերի հրապարակման և դրանց վերաբերյալ համալիր վերլուծության կարևորությունը՝ ապահովելու համար պետական իշխանության ոլորտում թափանցիկության և հաշվետվողականության սկզբունքների կիրառումը։

Հորս ճանաչեցին մեղավոր, պատիժը՝ տուգանք

Իմ հորը՝ Սամվել Հակոբյանին, դատարանը ճանաչել է մեղավոր՝ կապված 2022 թվականի սեպտեմբերի 27-ի իրադարձությունների հետ։ Նրան դատապարտել են տուգանքի։

Այս վճիռը, բնականաբար, կբողոքարկվի։ Սակայն այն փաստը, որ հայրս կմնա ազատության մեջ, իսկապես մեծ ուրախություն է։

Ազատություն բոլոր քաղբանտարկյալներին։

Հայաստանը, ցավոք, հաճախ դառնում է արտաքին ազդեցությունների թատերաբեմ։

Այսօր, Վաղարշապատի ավագանու նիստի ժամանակ, ես ներկայացրեցի «Մայր Հայաստանի» և «Քաղաքացիական պայմանագրի» միջև եղած հիմնարար տարբերությունը։

Այս պահին խստագույնս դատապարտում եմ իշխանական հովանավորչությամբ և 8 եպիսկոպոսների մասնակցությամբ կազմակերպված արշավը Մայր Աթոռի դեմ։

Այսպիսով, ես խնդրում եմ բոլորիդ՝ միանալ աղոթարար ջանքերին՝ աղոթելու Թեմակալ Առաջնորդ, մեր սիրելի հոգևոր ծնող՝ Մկրտիչ Սրբազանին, ինչպես նաև բոլոր այն հոգևորականներին, ովքեր գտնվում են անազատության մեջ, և մեր ազատազրկված ու գերեվարված զավակներին։

Երևանի 2026 թվականի բյուջեի վերլուծություն

«ԼՈՒՅՍ» հիմնադրամը ներկայացնում է Երևան քաղաքի 2026 թվականի բյուջեի մանրամասն վերլուծություն, որի արդյունքում առանձնացվել են մի քանի կարևոր դրույթներ։

Բյուջեի հիմնական առանձնահատկությունները

Ընդհանուր առմամբ, 2026 թվականի բյուջեն նախատեսում է 156.8 մլրդ դրամ ծախսեր, ինչը 2.7 մլրդ դրամով կամ 1.7%-ով ավելի քիչ է, քան 2025 թվականին։ Այս նվազումը հատկապես զգալի է ընթացիկ ծախսերի մասով, որոնք կրճատվելու են 7.4 մլրդ դրամով (4.9%)։

Սակայն, ծախսերի կառուցվածքում նկատվում է մի անհանգստացնող միտում։ Չնայած ընթացիկ ծախսերը նվազում են, դրանց բաղադրիչներից մեկի՝ պարգևատրումների, դրամական խրախուսումների և հատուկ վճարների համար նախատեսված միջոցները 2026 թվականին աճելու են 73.8%-ով։ Այս ցուցանիշը 2023 թվականից սկսած տարեցտարի կտրուկ աճում է, և 2026 թվականի ցուցանիշը ավելի քան 7.1 անգամ գերազանցելու է 2022 թվականին ծախսված գումարը։

Այս աճի պատճառը կարելի է տեսնել 2025 թվականի բյուջեի կատարման հաշվետվության մեջ։ Ըստ այդ հաշվետվության՝ 2025 թվականի 9 ամիսների ընթացքում պարգևատրումներին ուղղված միջոցները 2.3 անգամ ավելացել են ընթացիկ տարվա հաստատված բյուջեով պլանավորվածի համեմատ, իսկ հաստատված բյուջեի ցուցանիշը նույնիսկ 46.1%-ով բարձր էր նախորդ տարվա համեմատ։ Փաստացի, 2025 թվականի 9 ամիսներին արդեն իսկ ծախսվել է 1.8 անգամ ավելի շատ գումար, քան ամբողջ տարվա համար էր նախատեսված հաստատված բյուջեով։

Կապիտալ ծախսերի կատարման կասկածելի իրատեսականություն

Բյուջետային ուղերձում նախատեսված կապիտալ ծախսերի մակարդակը և մի քանի տարի շարունակ կապիտալ ծախսերի թերակատարման փաստը 2026 թվականին դրանց կատարման իրատեսականության վերաբերյալ լուրջ կասկածներ են առաջացնում։

Օրինակ, «Երևանի մետրոպոլիտենի ենթակառուցվածքների կառուցում» ծրագրի համար 2026 թվականի բյուջեով նախատեսված է 2.0 մլրդ դրամ՝ «Աջափնյակ վարչական շրջանի մետրոպոլիտենի նոր կայարանի կառուցման աշխատանքների մեկնարկի իրականացման համար»։ Սակայն 2025 թվականի բյուջեով նույն ծրագրի համար նախատեսված էր 9.6 մլրդ դրամ՝ նույն նպատակով։ Այսպիսով, ենթադրվում է, որ ընթացիկ տարում կառուցման աշխատանքներ չեն իրականացվել, և դրանք պլանավորվում են մեկնարկել միայն 2026 թվականին՝ ընթացիկ տարվա բյուջեով նախատեսվածից մի քանի անգամ պակաս միջոցներով։

Նույնպիսի հարցեր են առաջանում նաև «Նախագծային աշխատանքներ» ծրագրի մասին։ 2026 թվականի բյուջեով նախատեսված միջոցների մի մասը նախատեսվում է օգտագործել «մետրոպոլիտենի՝ «Զորավար Անդրանիկ» և «Սասունցի Դավիթ» կայարանների միջանկյալ հատվածում նոր վերգետնյա կայարանի կառուցման համար նախագծանախահաշվային փաստաթղթեր ձեռք բերելու» նպատակով։ Քանի որ 2025 թվականի բյուջեի կատարման մասին տեղեկատվություն բացակայում է, հնարավոր չէ պարզել՝ 2026 թվականի բյուջեով այս ծրագրի գծով ծախսերի նախատեսման պատճառը 2025 թվականի ցածր կատարողականն է, թե՞ քաղաքային իշխանությունների համար մետրոպոլիտենի նոր կայարանի կառուցումը նույնիսկ նախագծային փուլում այնքան բարդ գործ է, որ պահանջում է մի քանի տարվա նախապատրաստական աշխատանքներ։

Պլանավորման որակի խնդիր

Բյուջեի հաշվեկշռի փաստացի ցուցանիշը 2018 թվականից ի վեր մշտապես կտրուկ տարբերվել է պլանավորվածից։ Պլանային և փաստացի ցուցանիշների միջև այս զգալի շեղումները միայն պակասուրդին չեն վերաբերում։ Տպավորություն է, որ գալիք տարվա բյուջետային ցուցանիշները պլանավորելիս քաղաքային իշխանությունները հաշվի չեն առնում նախորդ տարվա և ընթացիկ տարվա անցած ամիսների փաստացի ձևավորված ցուցանիշները, ինչը խոսում է պլանավորման ցածր որակի մասին։

Այս վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Երևանի 2026 թվականի բյուջեն, թեև նախատեսում է ընդհանուր ծախսերի նվազում, պարունակում է մի քանի անհանգստացնող միտումներ, որոնք կարող են խոչընդոտել քաղաքի զարգացման ռազմավարական նպատակների իրականացմանը։

Հակակոռուպցիոն կոմիտեն ստուգում է Հայկ Կոնջորյանի գործարքը

ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում ստուգման է ենթարկվել ԱԺ «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության ղեկավար Հայկ Կոնջորյանի կողմից Առինջում գնված շքեղ առանձնատան գործարքը։ Կոմիտեն փորձում է պարզել, արդյոք գործարքի պայմանագրային արժեքի սահմանումը՝ 54 մլն դրամ, կատարվել է հնարավոր արտոնությունից օգտվելու կամ գնի մանիպուլյացիայի նպատակով, թե՞ խոսքը սովորական շուկայական գործարքի մասին է։

Հիշեցնենք, որ հետաքննող լրագրողների հրապարակումներում նշվում էր, որ Կոնջորյանը և իր կինը 2024 թվականի հուլիսին ձեռք են բերել Առինջում գտնվող առանձնատուն։ Գործարքի պայմանագրային արժեքը հայտարարագրում ներկայացվել էր 54 մլն դրամ, որը հիպոթեքային վարկի միջոցով էր կատարվել։ Ըստ «Հետք» լրատվականի հաշվարկների՝ նույն կառուցապատողի հայտարարած գներով նման գույքի արժեքը կարող է հասնել մինչև 75.6 մլն դրամի, ինչը նշանակում է, որ գործարքի արժեքը մոտ 21.6 մլն դրամով ցածր է։

Հրապարակումներում նաև նշվում էր, որ 54 մլն դրամի գինը պատահական չէ, քանի որ այն գտնվում է 55 մլն դրամի շեմի մոտ, որը թույլ է տալիս օգտվել եկամտահարկի վերադարձի գործող մեխանիզմից։ Այսպիսով, ստեղծվում է տպավորություն, թե տան գինը հարմարացրել են այնպես, որ Կոնջորյանը կարողանա շքեղ առանձնատուն ձեռք բերել ավելի էժան գնով՝ օգտվելով հարկային արտոնություններից։

Հարցը, թե արդյոք հակակոռուպցիոն կոմիտեն կհամարձակվի ամբողջ ծավալով բացահայտել ՔՊ ղեկավարին առնչվող իրականությունը, թե՞ թեման կմնա անբացահայտ, մնում է բաց։ Կոմիտեն պարտավոր է հրապարակային ներկայացնել, թե ինչ փաստաթղթեր են ստուգվում, ինչ ժամկետներում է սպասվում արդյունքը, և ի՞նչ հիմքերով է սկսվել ստուգումը։ Հակառակ դեպքում, երբ մեղադրյալը իշխանական է, ստուգումները կարող են վերածվել պարզապես քաղաքական լվացքատան։

Երևանի ավագանու անդամի ելույթը և քաղաքական դրվագը

Երևանի ավագանու անդամ Սամվել Հակոբյանի ելույթը իմ համար տպավորիչ էր ոչ թե այն պատճառով, որ նա իմ ընկերն է, այլ նրա համար, որ նա պարկեշտ ընտանիքից դուրս եկած պարկեշտ մարդ է, ով մասնագիտական, քաղաքական և քաղաքացիական առումով քարը քարին չթողեց Երևանի ավագանու ակնհայտ լկտի նախագծից։

Այս պատմությունը սկսվեց 2024 թվականի հունվարից, երբ pro Մայր Հայաստան շարժման հետ համատեղ պայքարեցինք տեղի ունեցող աբսուրդ թանկացումների և սոցիալական անարդարության դեմ։ Andranik Tevanyan-ի առաջարկած պարզ գաղափարը՝ կարմիր գծերի թանկացումն անընդունելի է, դարձավ մեր ընդհանուր կենտրոնը։ pro bono սկզբունքով ես սկսեցի աջակցել այդ հարցում՝ իրականացնելով մասնագիտական ներկայացուցչություն։

Մենք սկսեցինք աշխատել, վերլուծել և երկու դիմում ներկայացրեցինք Վարչական դատարան՝ Մայր Հայաստանի անունից։ Արդյունքը զարմանալի էր. 2024 թվականին մեր դիմումը բավարարվեց, և կարմիր գծերի թանկացումը ճանաչվեց ոչ իրավաչափ։ 2025 թվականին նույն դատարանը նույն որոշումը կայացրեց նորից։

Երևանի ավագանու իշխող խմբակցությունը, սակայն, կա՛մ չիմացությամբ, կա՛մ գիտակցաբար ձգձգում էր բողոքարկումը։ Նրանք չէին կարողանում ճիշտ լիազորագիր տալ, ապա տվեցին չզեկուցվող նախագծով, բազմիցս բողոքարկեցին, սակայն օրերս Վերաքննիչ Վարչական դատարանը ևս հաստատեց, որ կարմիր գծերի թանկացումը ոչ իրավաչափ է։

Բայցևայնպես, Երևանի ավագանու իշխող մեծամասնությունը, թքած ունենալով օրենքի և արդարադատության վրա, նույն հիմնավորումներով նույն գնով 2026 թվականի համար կարմիր գծերի վճարը սահմանում է 160000 դրամ։ Սա, թերևս, լավագույն ցուցիչն է, թե ով է պայքարում հանուն սոցիալական արդարության, ով՝ իրավական պետության և ով է ապապետական (նույն հակաիրավական)։

Այս գործերը հաղթելու ենք, ապօրինի թանկացումների արդյունքում տուժած քաղաքացիները փոխհատուցվելու են, և ոչ ոք և ոչինչ չի մոռացվելու։ «Մայր Հայաստանն» այս ամենին դեմ է քվեարկել։

Այս միտումները վկայում են այն մասին, որ գալիք տարվա Հայաստանի ընտրություններում իրենց թեկնածու՝ Փաշինյանի շանսերը փոքրանում են։

Այս կոնֆլիկտը իրականում եկեղեցու մասին չէ միայն։ Բարեփոխված համարվող տրանսպորտային միջոցները չեն ապահովում քաղաքացիների անվտանգ երթևեկությունը, իսկ աշխատանքի ընդամենը 16 տոկոսն են արել՝ աշխատողներին տուն ուղարկելով։