Միջնադարյան բժշկության և Թալինի համայնքապետի մասին մտորումներ

Իմ ուշադրությունը գրավեց մի հետաքրքիր համեմատություն, որը հայտնվել էր ֆեյսբուքյան մի հրապարակումում։ Այն վերաբերում էր միջնադարյան արաբական բժշկության գրքերի՝ հատկապես Իբն Սինայի «Բժշկության կանոն» և Ալ-Զահրավիի «Ալ-Թասրիֆ»-ի, մեջ ներկայացված ամորձատումների դասակարգմանը։

Այս հին ժամանակների բժիշկները, ինչպես նշվում է, սովորաբար տարբերակում էին ամորձատումը՝ ըստ ծավալի և նպատակի։ Ընդհանուր առմամբ, նրանք հիշատակում էին երեք հիմնական տեսակ՝ երբ վերացվում էր ամբողջ սեռական օրգանը, երբ պահպանվում էր նրա մի մասը, և երբ տարբերակվում էին բնածին և ձեռքբերովի վիճակները։

Այս դասակարգումը, սակայն, կենտրոնացած էր բացառապես առողջության հետ կապված ռիսկերի վրա։ Իրենց ժամանակի քաղաքական նպատակադրումների մասին նրանք չէին մտածում։

Այս պատմական համատեքստը հիշեցնում է Թալինի համայնքապետ Տավրոսի վերաբերյալ վերջին օրերի իրադարձությունները։ Ինչպես շատերը նկատեցին, տեղի ունեցածը, ըստ էության, նման էր այն իրավիճակի, երբ քաղաքական նպատակներով կատարվում է մի գործողություն, որը բացարձակապես չի համապատասխանում առողջ իմաստին կամ հասարակական ակնկալիքներին։

Այս համեմատությունը, թեև անսպասելի, բայց միանշանակ ճշմարիտ է։ Թալինի դեպքը, ինչպես և միջնադարյան բժիշկների դասակարգումը, ցույց է տալիս, որ գործողությունները կարող են ունենալ տարբեր նպատակներ, և դրանք կարող են լինել կամ առողջությանը, կամ քաղաքական նպատակներին ծառայող։

Այս իրադարձությունները, ցավոք, ոչ միայն Թալինի, այլև Երևանի և ամբողջ Հայաստանի բնակչությանը հասցրել են ծանր զգացողություն։ Պոլիկլինիկաների, մանկապարտեզների հարակից տարածքների բարձիթող վիճակը, որը նույնպես հաճախ նկատվում է, ավելի է խորացնում այս զգացողությունը՝ ցույց տալով, որ հանրային ռեսուրսները և ուշադրությունը հաճախ ուղղվում են ոչ այնտեղ, որտեղ դրանք ամենաշատը կարիք ունեն։