Էրդողանը փորձում է վերականգնել հարաբերությունները ԱՄՆ-ի հետ՝ Ռուսաստանին առաջարկելով վերադարձնել S-400 համակարգերը
Հայտնի է դարձել, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը փորձում է վերականգնել իր հարաբերությունները ԱՄՆ-ի հետ՝ Ռուսաստանին առաջարկելով վերադարձնել ռուսական S-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգը։ Այս հարցում Էրդողանի մոտեցումը, ինչպես նշվում է, պայմանավորված է Թրամփի իշխանության վերադարձի հնարավորությամբ և նրա հետ հարաբերությունների վերականգնման ցանկությամբ։
Այս իրադարձությունները հիշեցնում են Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության վերջին տարիների ամենաակնառու և ծանր հետևանքներ ունեցող որոշումներից մեկը՝ S-400 համակարգերի գնումը Ռուսաստանից։ 2016 թվականին, երբ Էրդողանը զգացել էր իր իշխանությանը սպառնում ունեցող խռովության հետևանքները, նա որոշեց վրեժ լուծել այն երկրներից, որոնք, ըստ իրենց, կանգնած էին այդ խռովությունների հետևում։ Առաջին հերթին, նա համոզված էր, որ խռովության հետևում կանգնած էր ԱՄՆ-ի նախկին նախագահ Բարաք Օբաման։
Այդ պահից սկսած, Էրդողանը որոշեց հրաժարվել ՆԱՏՕ-ի շրջանակում իր բանակի արդիականացումից և փոխարենը գնեց S-400 համակարգերը Պուտինից։ Այս քայլը, որը նա հիմնավորում էր այն հանգամանքով, թե չէր կարողացել ձեռք բերել ամերիկյան Patriot հրթիռները իր համար ընդունելի պայմաններով, դարձավ Թուրքիայի համար ճակատամարտ Արևմտյան դաշինքի հետ։
Սակայն այս որոշումը ունեցավ ծանր հետևանքներ։ Թուրքիան դուրս մնաց F-35 կործանիչների գնման ծրագրից, որի համար թուրքական ընկերությունները արդեն իսկ արտադրել էին ավելի քան 900 բաղադրիչ և կվաստակեին միլիարդավոր դոլարներ։ 2020 թվականին ԱՄՆ-ը պատժամիջոցներ կիրառեց Թուրքիայի նկատմամբ՝ կտրելով նրա պաշտպանական գնումների գործակալության կապը ամերիկյան ֆինանսական հաստատությունների հետ։
Այժմ, երբ Էրդողանը փորձում է վերականգնել իր հարաբերությունները ԱՄՆ-ի հետ, նա ստիպված է դիմել Պուտինին՝ խնդրելով վերադարձնել այն համակարգերը, որոնք նա երբեք չի օգտագործել։ Այս իրավիճակը, որը կարելի է միայն պատկերացնել, թե ինչպես կընթանա, ցույց է տալիս, թե ինչպես են ներքին քաղաքական նկատառումները և անձնական հպարտությունը կարող են հանգեցնել միլիարդավոր դոլարների արժողությամբ ռազմական սարքավորումների և միջազգային դաշինքների կորստի։
Ամերիկյան պարբերականը նշում է, որ այս ամբողջ դրվագը Էրդողանի կողմից ընտրողներին վաճառված «ինքնիշխանության» խորհրդանիշն էր, որը հիմա դարձել է ծածկված փոշով ռուսական սարքավորումների խումբ։ Այս պատմությունը դառն է օրինակ այն վտանգների, որոնք կարող են առաջանալ, երբ ներքին քաղաքական հաշվարկները գերիշխում են արտաքին քաղաքականության և ազգային անվտանգության վրա։