ՀՀ պետական բյուջեի կատարման վերլուծություն՝ 2025թ. 9 ամիսների դրությամբ

ՀՀ պետական բյուջեի կատարման վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ 2025 թվականի առաջին 9 ամիսների ընթացքում տնտեսական աճը, թեև բարձր է, բայց ունի խորը կառուցվածքային խնդիրներ։

Տնտեսական աճի կառուցվածքային խնդիրներ

Արձանագրվել է 6%-ի իրական ՀՆԱ աճ, որը հիմնականում պայմանավորված է ծառայությունների և շինարարության ոլորտների զարգացմամբ։ Սակայն, հակառակը, արդյունաբերության ոլորտում գրանցվել է անկում, որը պայմանավորված է հատկապես մշակող արդյունաբերության զգալի թուլացմամբ։

Արտաքին ապրանքաշրջանառության անկումը նույնպես զգալի է՝ 39.3%-ով։ Արտահանման և ներմուծման միջև անհավասարության պատճառով արտաքին առևտրի բացասական հաշվեկշիռը վատթարացել է 19.2%-ով։ Արտահանումը դոլարային արտահայտությամբ նվազել է 46.8%-ով, իսկ ներմուծումը՝ 33.4%-ով։

Այսպիսով, տնտեսական աճը չի բաշխվում հավասարաչափ։ Իրական աշխատավարձի աճը (1.9%) զգալիորեն ցածր է իրական ՀՆԱ-ի աճի համեմատ, ինչը վկայում է աճի ներառականության բացակայության մասին։ Բարձր մնում է նաև աղքատության մակարդակը, իսկ սպառողական և հիպոթեքային վարկերի ծավալների զգալի աճը (համապատասխանաբար 31.1% և 30.6%) հակադրվում է բնակչության եկամուտների աճի ցածր ցուցանիշների հետ։

Պետական բյուջեի կատարում

ՀՀ պետական բյուջեն 2025թ. 9 ամիսների ընթացքում ունեցել է 2,126 մլրդ դրամ եկամուտ։ Թեև հարկային եկամուտների և պետական տուրքերի գծով հաջողվել է կատարել պլանը, պաշտոնական դրամաշնորհների մասով առկա է ծանր թերակատարում։

Ավելի զգալի է թերակատարումը ծախսերի կողմից։ Ընդհանուր ծախսերը կազմել են 2,205 մլրդ դրամ, ինչը 14.3% կամ 366.6 մլրդ դրամով ցածր է ճշտված պլանից։ Թերակատարվել են և՛ ընթացիկ, և՛ կապիտալ ծախսերը։

Կապիտալ ծախսերի թերակատարումը (2.7 անգամ ավելի մեծ) քան ընթացիկ ծախսերինը, ցույց է տալիս, որ պետությունը չի կարողանում ներդրումներ կատարել տնտեսության աճի պոտենցիալը բարձրացնելու նպատակով։ Այս թերակատարումը հիմնականում պայմանավորված է «ՀՀ պաշտպանության ապահովում», «Հանրակրթական և նախադպրոցական հաստատությունների հիմնում, կառուցում, բարելավում» և «Ճանապարհային ցանցի բարելավում» ծրագրերի կատարման ցածր արդյունավետությամբ։

Ծրագրերի կատարման վերլուծություն

Պաշտպանության ապահովում ծրագիր: Թերակատարումը կազմել է 15.0% կամ 81.8 մլրդ դրամ։ Ծախսերի մեծ մասը (65.2%) ուղղվել է շենքային պայմանների բարելավմանը, իսկ ռազմական կարիքների բավարարմանը՝ ընդամենը 34.7%։
ԿԳՄՍ նախարարության ծրագիր: Թերակատարումը կազմել է 33.6% կամ 27.8 մլրդ դրամ։ Ընդամենը 59 դպրոցում են ավարտվել աշխատանքները, ինչը հակադրվում է 300 դպրոցի և 500 մանկապարտեզի կառուցման, վերակառուցման և հիմնանորոգման նպատակին։
Այլ կարևոր ծրագրեր: Թերակատարումներ են արձանագրվել նաև «Ռազմարդյունաբերության համալիրի զարգացում» (95.6%), «Զբոսաշրջության զարգացում» (83.4%), «Թվային փոխակերպման գործընթացի իրականացում» (79.4%), «Ներդրումների և արտահանման խթանում» (64.3%), «Քաղաքային զարգացում» (62.4%) և «Գյուղատնտեսության խթանում» (35.7%) ծրագրերի գծով։

Պետական պարտքի աճ

2025թ. սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ ՀՀ պետական պարտքը կազմել է 5,433.5 մլրդ դրամ։ Այս ցուցանիշը ներկայիս կառավարող քաղաքական ուժի իշխանավարման ընթացքում ավելի քան կրկնակի աճել է և շարունակում է աճել։

Այսպիսով, 2025 թվականի առաջին 9 ամիսների ընթացքում արձանագրված տնտեսական և բյուջետային վիճակը վկայում է պետական կառավարման ցածր արդյունավետության և տնտեսական զարգացման կառուցվածքային խնդիրների մասին։

ՀՀ 2026 թվականի պետական բյուջեի վերլուծություն

ՀՀ 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը պարունակում է մի քանի մտահոգիչ միտումներ, որոնք կարող են բացասաբար ազդել երկրի տնտեսական կայունության վրա։

Տնտեսական աճի կանխատեսումներ

Այս տարվա սկզբին ցուցադրված բարձր տնտեսական աճի տեմպերը, որոնք պայմանավորված էին արտաքին դրական գործոններով (մարդկանց և կապիտալի ներհոսք, վերաարտահանում), այժմ զգալիորեն դանդաղում են։ Կառավարության կողմից կանխատեսվող 5.4% աճը, թեև համապատասխանում է միջազգային կառույցների կանխատեսումներին, չի համապատասխանում կառավարության ծրագրով սահմանված 9.0% տնտեսական աճի թիրախին։ Բյուջեի հեղինակները փորձում են բացատրել այս տարբերությունը՝ նշելով, որ 7.0% տնտեսական աճի միջին ցուցանիշը ձևավորվել է 2023-2024 թվականների բարձր աճի շնորհիվ։ Սակայն, այս տեսանկյունից դիտարկելով, պետք է հստակեցնել, որ 2023-2024 թվականների աճը պայմանավորված էր հենց ՀՀ-ի համար դրական զարգացումներով, ուստի այն պետք է դիտարկել 9.0% տնտեսական աճի թիրախին համապատասխանող որպես։

Հարկային քաղաքականություն և բյուջետային պակասուրդ

Հարկեր/ՀՆԱ հարաբերակցության բարելավման կանխատեսումները, որոնք կրկին ներառված են բյուջեում, հարցականի տակ են։ 2021-2024 թվականներին փաստացի բարելավումը կազմել է ընդամենը 0.5 տոկոսային կետ, իսկ բյուջեները յուրաքանչյուր տարվա համար նախատեսում էին ավելի բարձր ցուցանիշներ։ Նման հավակնոտ կանխատեսումները, որոնք չեն իրականացվել, մեծ ռիսկ են կրում։

Բյուջեի պակասուրդը մնում է բարձր մակարդակի՝ 2025 թվականին կազմելով ՀՆԱ-ի 5.5%, որը 2026 թվականին կնվազի մինչև 4.5%։ Չնայած նվազմանը՝ այն շարունակում է չափազանց մեծ լինել։ Պակասուրդի նվազեցումը, բացի ծախսային կարիքներից, հանգեցնում է նաև տնտեսության վրա հարկաբյուջետային քաղաքականության զսպող ազդեցության, ինչը կարող է բացասաբար ազդել հետագա տնտեսական աճի վրա։

Պետական պարտքի աճ

Այս պահի ամենամտահոգիչ ցուցանիշը կառավարության պարտքի աճն է։ 2017 թվականի վերջի համեմատ 2025 թվականի վերջում պարտքը կաճի 82.3%-ով, իսկ 2026 թվականի բյուջեով ակնկալվող պարտքի մեծությունը կգերազանցի 2017 թվականի տարեվերջի մեծությունը 111.2%-ով կամ շուրջ 3,321.9 մլրդ դրամով։ Պարտքի բեռին զուգահեռ աճում են նաև պարտքի սպասարկման ծախսերը, որոնք 2026 թվականին կկազմեն 419.9 մլրդ դրամ՝ 2025 թվականի բյուջեով պլանավորվածի համեմատ աճելով 6.5%-ով։

Պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը ունի աճի միտում, ինչը պետական ֆինանսական կայունության տեսանկյունից մտահոգիչ է։ 2025 թվականին այն կհասնի ՀՆԱ-ի 49.5%-ի, իսկ 2026-2027 թվականներին՝ 53.7%։ Այս աճող դինամիկայի պլանավորումը հանդիսանում է պարտքի կայունության վտանգների առաջնային ախտանիշներից, ինչը կարող է բացասական ազդակ հաղորդել ներդրողներին։

Ծախսերի կառուցվածք

Կապիտալ ծախսերի պլանավորումն աչքի է ընկնում անիրատեսական բարձր աճերով։ 2019-2024 թվականներին կապիտալ ծախսերի միջին կատարողականը եղել է ընդամենը 87.7%, իսկ 2024-2025 թվականների ինն ամիսներին՝ շուրջ 70-71%։ Այս պայմաններում ՀՆԱ-ի մոտ 6% կապիտալ ծախսերի թիրախավորումը 2026-2028 թվականների համար ցանկալի, բայց ոչ իրատեսական սցենար է։

Այսպիսով, ծախսերի կառուցվածքում նկատվում է միտում, երբ «ընդհանուր բնույթի հանրային ծառայությունների» ծախսերը (պարտքի սպասարկում, պետական կառավարման ապարատի պահպանում) առաջանցիկ են դառնում բոլոր մյուս ծախսերի համեմատ՝ 2017 թվականի մակարդակի համեմատ աճելով շուրջ 3.1 անգամ։ Սա ցույց է տալիս ծախսերի ոչ համաչափ վերաբաշխում դեպի կառավարման համակարգեր՝ ճնշում առաջացնելով սոցիալական և տնտեսական առաջնահերթությունների նկատմամբ։

Այս վերլուծությունը հստակ ցույց է տալիս, որ ՀՀ 2026 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը պարունակում է մի քանի մտահոգիչ միտումներ, որոնք պահանջում են ուշադիր վերլուծություն և հնարավոր ռիսկերի գնահատում։

ՀՀ սպառողական շուկայում գնաճի դինամիկան 2025 թվականի նոյեմբերին

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների համաձայն՝ 2025 թվականի նոյեմբերին Հայաստանի սպառողական շուկայում գրանցվել է 3.1% գնաճ՝ համեմատած 2024 թվականի նոյեմբերի ցուցանիշի հետ։ Ընդհանուր գնաճի ցուցանիշը նոյեմբեր ամսին 0.6% էր աճել՝ համեմատած հոկտեմբերի ցուցանիշի հետ։

Սննդամթերքի և խմիչքների ոլորտում գնաճ

Սննդամթերքի և ոչ ալկոհոլային խմիչքների գինը նոյեմբեր ամսին աճել է 3.8%՝ համեմատած նախորդ տարվա նույն ամսվա հետ։ Ըստ վիճակագրական տվյալների՝ հացի գինը թանկացել է 3%, ալյուրինը՝ 4.8%, հնդկացորենինը՝ 7.9%, մակարոնեղենինը՝ 8.8%։

Մսամթերքի ոլորտում նկատվել է տարբեր դինամիկա։ Թռչնամիսը թանկացել է 1.8%, տավարի, խոզի և գառան միսը՝ համապատասխանաբար 4.2%, 9.9% և 13.5%։ Մարգարինն ու կարագը նույնպես թանկացել են՝ համապատասխանաբար 5.3% և 11.9%։

Արտարժույթով արտահայտված ապրանքների գները նշանակալիորեն աճել են։ Արևածաղկի բուսական յուղի գինը թանկացել է 15%, ձվինը՝ 3%, սուրճինը՝ 10.7%, շոկոլադինը՝ 12.2%, կակաոյինը՝ 30%։ Շաքարի և շաքարավազի ապրանքախմբում, սակայն, գնանկում է արձանագրվել՝ 1%։

Այլ ապրանքների և ծառայությունների գնաճ

Բանջարեղենը նոյեմբեր ամսին էժանացել է 7.8%՝ համեմատած նախորդ տարվա նույն ամսվա հետ, մինչդեռ միրգը թանկացել է 3.1%։

Բենզինի և դիզելային վառելիքի գները նոյեմբեր ամսին նվազել են համապատասխանաբար 1.4% և 1.2%։

Բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների ոլորտում գնաճը կազմել է 2.9%։

Արժութային փոխարժեք

ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ 2025 թվականի նոյեմբերին հայկական դրամի նկատմամբ ԱՄՆ դոլարի միջին հաշվարկային փոխարժեքը կազմել է 382.0 դրամ, ինչը 1.8% ցածր է 2024 թվականի նոյեմբերի համապատասխան ցուցանիշից (389.0 դրամ)։

Ամերիաբանկը երկրորդ տարին անընդմեջ ճանաչվել է Հայաստանի հիփոթեքային շուկայի լավագույն բանկը

Ամերիաբանկը երկրորդ տարին անընդմեջ ստացել է 2025թ. «Անշարժ գույքի ոլորտի լավագույն բանկը Հայաստանում» մրցանակը՝ միջազգային հեղինակավոր ֆինանսական պարբերականի կողմից։ Այս ճանաչումը բանկի կողմից ներդրված նորարարական լուծումների և հիփոթեքային վարկավորման հասանելիության ընդլայնման արդյունքն է։

Համաձայն պարբերականի գնահատականի՝ Ամերիաբանկը յոթերորդ տարին անընդմեջ պահպանում է Հայաստանի հիփոթեքային շուկայի առաջատարի դիրքը՝ զբաղեցնելով շուկայի շուրջ 23% մասնաբաժին (դրությամբ 2025թ. սեպտեմբերի 30-ի)։

Հաջողության հիմնական գործոններից մեկը համարվում է MyHome անշարժ գույքի էկոհամակարգի շարունակական զարգացումը։ Այս հարթակը, որն արդեն իսկ առաջնային շուկայում ամբողջությամբ թվային հիփոթեք տրամադրելու միակ բանկն է, 2024թ. տարեվերջին ընդլայնեց իր հնարավորությունները՝ առաջարկելով հիփոթեքային վարկերի առցանց հաստատումը նաև երկրորդային շուկայի համար։ Այս նորարարության շնորհիվ, որը նախկինում տևում էր մինչև 10 աշխատանքային օր, գործընթացը կրճատվել է մինչև րոպեներ՝ զգալիորեն արագացնելով անշարժ գույքի գործարքները։

MyHome հարթակը դարձել է ոչ միայն հիփոթեքի տրամադրման, այլև լիարժեք էկոհամակարգ՝ անշարժ գույքի հետ կապված բազմաթիվ ծառայություններ մատուցող հարթակ։ Վերջին տարվա ընթացքում հարթակի օգտատերերի թիվն աճել է 42%-ով, իսկ ամսական ակտիվ օգտատերերի քանակը եռապատկվել է։ Բացի այդ, հարթակում հնարավորություն են ստացել ներկայացնել իրենց անշարժ գույքը նաև անհատ վաճառողները։ Այսպիսով, հարթակում ներկայացված է ավելի քան 6000 անշարժ գույք՝ 98 կառուցապատողի ու 35 բրոքերային ընկերության կողմից, ներառյալ արտերկրում գործողներ։ Օգտատերերին առաջարկվում են նաև զեղչեր և արտոնություններ վերանորոգման ծառայությունների, կահույքի և տեխնիկայի խանութների կողմից։

Հարթակի ֆունկցիոնալությունը զգալիորեն ընդլայնվել է՝ ներառելով նաև վերանորոգման հաշվիչ, որը հնարավորություն է տալիս օգտատերերին մի քանի պարզ հարցի պատասխանելով ստանալ վերանորոգման նախահաշվարկ։

Ամերիաբանկի մանրածախ բանկինգի տնօրեն Արման Բարսեղյանը նշել է, որ այս մրցանակը հաստատում է բանկի նախաձեռնությունների դրական ազդեցությունը շուկայի որակական բարելավման վրա։ «Ամերիաբանկը հետևողականորեն ներդնում է նորարարական լուծումներ՝ ձգտելով տան ձեռքբերման գործընթացը դարձնել առավել պարզ, արագ և հասանելի»,- ասել է նա։

Ամերիաբանկը Հայաստանի հիփոթեքային շուկայի առաջատարն է, որի մասնաբաժինը 2025թ. սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ կազմել է 22.8%, իսկ վարկային պորտֆելը գերազանցել է 372.5 մլրդ ՀՀ դրամը։ Բանկը շարունակում է զարգացնել իր թվային հարթակները՝ առաջարկելով բազմաթիվ նորարարական ծառայություններ, որոնք նպատակ ունեն բավարարելու իր հաճախորդների ֆինանսական և ոչ ֆինանսական կարիքները։

Հայաստանում կաթնամթերքի գները կտրուկ բարձրացել են

Հոկտեմբերին Հայաստանում կաթնամթերքի գները կտրուկ բարձրացել են՝ հասնելով մինչև 5%-ի աճի։ Վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ նախորդ տարվա համեմատ, թթվասերը թանկացել է 5.6%-ով, կաթնաշոռը՝ 5.2%-ով, մածունը՝ 4.8%-ով, իսկ կաթը՝ 4%-ով։

Այս բարձրացումը նկատելի է դարձել այն պայմաններում, երբ նախորդ ամիսներին գնաճը բավականին ցածր էր, և նույնիսկ գրանցվել են գնանկումներ։ Հոկտեմբերի գնաճն, սակայն, ակնհայտ էր։

Արտադրողների կողմից կատարված գների բարձրացման պատճառները դեռևս պաշտոնապես բացատրված չեն ո՛չ արտադրողների, ո՛չ էլ պետական մարմինների կողմից։

«Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ-ի նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը նախկինում հայտնել էր, որ կաթնամթերքի արտադրողները կարող են գները բարձրացրել առանց տնտեսական հիմնավորման՝ պարզապես հետևելով միմյանց։

Ամենատարածված կարծիքը, թե գների բարձրացման հիմնական պատճառը QR կոդերի կիրառումն է, փորձագետների շրջանում համոզիչ չէ։ Ըստ նրանց՝ այս նորամուծությունը չի կարող ծախսեր առաջացնել այնպիսի չափով, որ թթվասերը, օրինակ, մեկ օրում 50-60 դրամով թանկանա։

Մրցակցության և սպառողների շահերի պաշտպանության հանձնաժողովը նախաուսումնասիրում է կաթնամթերքի գների բարձրացման հարցը։ Հանձնաժողովի խոսնակ Անի Սմբատյանը նշել է, որ մանրամասներ տրամադրելը կարող է խանգարել ընթացիկ ուսումնասիրությանը։ Որոշումը, թե արդյոք կհարուցվի վարույթ, կկայացվի ավելի ուշ, և դրա համար կարող է անհրաժեշտ լինել մի քանի ամիս։

Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի կայուն զարգացման տնօրենի հարցազրույցը

Իմ անունն է Արմեն Ստեփանյանը, և ես զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի (ԶՊՄԿ) կայուն զարգացման տնօրենն եմ։ Մեր ընկերությունը հայտնի է որպես «Robust Armenia 2025» կոնֆերանսի գործընկեր, որի թեմայով այս տարի էներգաարդյունավետության դերը Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության համար։

Էներգաարդյունավետության դերը Հայաստանում

Այսօր էներգաարդյունավետությունը դարձել է ոչ միայն տնտեսական, այլև բնապահպանական և սոցիալական զարգացման հիմնաքար։ Հանքարդյունաբերությունը, որը մեր ընկերության գործունեության հիմքն է, համարվում է էներգատար ոլորտներից մեկը։ Ուստի, այլևս հնարավոր չէ անտեսել էներգիայի օգտագործման արդյունավետության հարցը։

Հումքի արդյունահանումը, տեղափոխումը և վերամշակումը ինքնին էներգատար գործընթացներ են, որոնք կազմում են հանքարդյունաբերական ծրագրերի ծախսերի զգալի մասը։ Դրանց օպտիմալ օգտագործումը կարևոր է ոչ միայն տնտեսական, այլև բնապահպանական տեսանկյունից։ Օրինակ՝ նվազեցնելով էներգիայի սպառումը՝ նվազեցնում ենք նաև արտանետումների ծավալները, ինչը հսկայական դեր է խաղում բնապահպանական ոլորտում։

Կարելի է ասել, որ խոշոր բիզնեսի համար էներգախնայող տեխնոլոգիաները և՛ շահութաբեր են, և՛ անհրաժեշտ՝ միջազգային չափանիշներին համապատասխանելու համար։ Ինչ վերաբերում է հանրության կողմից էներգիայի օգտագործման մշակույթին, ապա այդ ուղղությամբ դեռևս անհրաժեշտ է շարունակական աշխատանք՝ հանրային մտածողությունը դարձնելու ավելի գիտակցված ու խնայող։

ԶՊՄԿ-ի կայուն զարգացման ռազմավարությունը

Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը վերջին տարիներին մեծ ջանքեր է գործադրել էներգաարդյունավետության բարձրացման համար։ Մեր կայուն զարգացման ռազմավարության հիմնական ուղղություններից մեկը ջերմոցային գազերի արտանետումների նվազեցումն է։

Մենք աշխատում ենք մի քանի ուղղություններով՝
Տեխնոլոգիական արդիականացում: աստիճանաբար փոխարինում ենք կիրառվող տեխնոլոգիաները ավելի էներգաարդյունավետ տարբերակներով։
Վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառում: մշակվել են երկարաժամկետ ծրագրեր՝ ավտոպարկի էլեկտրաֆիկացման և այլ էներգաարդյունավետ տեխնոլոգիաների ներդրման համար։
Համայնքների զարգացում: մեր ազդակիր համայնքներից Սյունիք համայնքում ԶՊՄԿ-ի միջոցներով արդեն տեղադրվել են արևային ֆոտովոլտային համակարգեր և ջրատաքացուցիչներ մոտ 200 ընտանիքի համար։

Հանքարդյունաբերությունը, ի տարբերություն այնպիսի կերպարի, որը հաճախ ստեղծվում է հանրության մեջ, իսկապես կանաչ էներգետիկայի անցման հիմքն է։ Աշխարհում ավելի ու ավելի շատ են կարևորում ոլորտը, քանի որ չի կարող լինել էներգետիկա և կանաչ անցում առանց մետաղների։ Այդ առումով Հայաստանը ունի չօգտագործված հսկայական պոտենցիալ։

Կայուն զարգացման հաշվետվությունների նշանակությունը

Մեր ընկերությունը ամեն տարի ներկայացնում է կայուն զարգացման հաշվետվություն։ Այս հաշվետվությունները ոչ միայն մեր նվաճումների, այլև բացթողումների ամփոփումն են։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հաշվառել, գնահատել և համեմատել բնապահպանական, սոցիալական և կառավարչական ոլորտներում մեր առաջընթացը։

Այս հաշվետվությունները հենց այն ամենամյա աշխատանքն են, որը թույլ է տալիս հաջորդ տարվա համար նախանշել շտկումները։ Դրանք անհրաժեշտություն են մեր մրցունակությունը պահպանելու համար, քանի որ վաղ թե ուշ պահանջվելու է ցանկացած ընկերությունից, որը որևէ կերպ կապված է դրսում որևէ շուկայի հետ։

Անելիքներն ու մեր հայացքները

Կայուն զարգացումը մշտական ադապտացիայի, փոփոխության և շտկումների կարիք ունի։ Չկա ընկերություն, որ կարող է ասել, որ շտկելու ոչինչ չունի։ Մեր հիմնական նպատակն է շարունակել բարելավման համար ջանքերը։

Անցյալ տարի ընդունվեցին մեր ընկերության բնապահպանական և սոցիալական քաղաքականությունները, և դրանց լիարժեք ներդրումը դեռևս աշխատանք է պահանջում։ Ուզում ենք այս տարի շտկել այն բացը, որ դեռևս չունենք հստակ թիրախներ ածխածնային հետքի կրճատման ծավալների և ժամկետների առումով։ Կարևոր է նաև առողջության և անվտանգության մշակույթի ամրապնդումը, որը դեռևս հանգեցնում է միջադեպերի։

Մենք համոզված ենք, որ կայուն զարգացումը ոչ միայն անհրաժեշտություն է, այլև երկարաժամկետ տնտեսական շահավետություն։ Այն պետք է դառնա հայկական բիզնեսի մրցունակությունը ապահովող կարգավորման հիմքը։

Ամերիաբանկի կորպորատիվ բիզնեսի պորտֆելը գերազանցել է 1 տրիլիոն դրամը

30 սեպտեմբերի դրությամբ Ամերիաբանկի կորպորատիվ բիզնեսի վարկային պորտֆելը կազմել է 943 մլրդ դրամ՝ ցուցաբերելով տարեկան աճի շուրջ 33% տեմպ։ Այս աճի շնորհիվ Բանկը շարունակում է զբաղեցնել Հայաստանի ամենախոշոր կորպորատիվ ֆինանսավորողի դիրքը՝ առաջարկելով անհատականացված ֆինանսական լուծումներ՝ հիմնված հաճախորդների կարիքների խորքային ուսումնասիրության վրա։

Հատկանշական է, որ արդեն 31 հոկտեմբերի դրությամբ Բանկի կորպորատիվ պարտավորությունների համախառն պորտֆելը՝ ներառյալ լիզինգը, ֆակտորինգը, բանկային երաշխիքներն ու ակրեդիտիվները, գերազանցել է 1 տրիլիոն դրամը։ Այս ցուցանիշը բացառիկ է Հայաստանի բանկային համակարգի համար։

Ամերիաբանկի կորպորատիվ վարկային պորտֆելը դիվերսիֆիկացված է և ընդգրկում է տնտեսության հիմնական ճյուղերը՝ շինարարություն, գյուղատնտեսություն, մեծածախ և մանրածախ առևտուր, հանքարդյունաբերություն, էներգետիկա, հեռահաղորդակցություն և կապ, կեցություն և հանրային սնունդ, ծառայություններ և այլն։

«Մենք բարձր ենք գնահատում մեր հաճախորդների հետ երկարաժամկետ համագործակցությունը և ներդնում ենք բոլոր ջանքերը՝ ապահովելու վերջիններիս դրական փորձառությունը համագործակցության բոլոր փուլերում։ Մեկ տրիլիոնի շեմի հատումը մեզ համար ոչ միայն նոր բարձունքի նվաճում է, այլև պարտավորեցնող արդյունք՝ շարունակելու աջակցել հայկական բիզնեսի կայուն աճին և տնտեսության զարգացմանը՝ առաջարկելով ֆինանսավորման նորարար լուծումներ»,-նշել է Ամերիաբանկի Կորպորատիվ և ներդրումային բանկինգի գծով տնօրեն Գագիկ Սահակյանը։

Ամերիաբանկը ֆինանսական և տեխնոլոգիական առաջատար հաստատություն է, որը շարունակաբար ներդնում է շուկայում եզակի պրոդուկտներ, ծառայություններ և նորարարական հարթակներ՝ համապատասխանելու մարդկանց ֆինանսական և ոչ ֆինանսական կարիքներին։ Բանկը վերահսկվում է ՀՀ Կենտրոնական բանկի կողմից։

Հայաստանում գնաճը սեպտեմբերին աճել է 3.7 տոկոսով

Համաշխարհային բանկի վերջին ամփոփագրի համաձայն՝ Հայաստանում 2025 թվականի սեպտեմբերին գրանցված գնաճը տարեկան կտրվածքով կազմել է 3.7 տոկոս՝ ավելանալով նախորդ տարվա նույն ամսվա ցուցանիշի նկատմամբ։

Սեպտեմբերի ընթացքում գներն աճել են նաև օգոստոսի համեմատ՝ 0.1 տոկոսով։

Կազմակերպության վերլուծության մեջ նշվում է, որ գնաճի հիմնական գործոններն էին սննդամթերքի և ոչ ոգելից խմիչքների թանկացումը, որոնց գինը տարեկան կտրվածքով բարձրացել է 5.8 տոկոսով։

Աշնան առաջին ամսին գնաճին նպաստել են նաև առողջապահության և տրանսպորտի ոլորտները։ Առողջապահության ծառայությունների գինը աճել է 3.5 տոկոսով, իսկ տրանսպորտի ծառայությունների գինը՝ 4.1 տոկոսով։ Այս երկու ոլորտները միասին կազմում են սպառողական զամբյուղի ընդհանուր ծախսերի 18 տոկոսը։

Հոկտեմբերին նկատվեց մի շարք հիմնական սննդամթերքների գների զգալի աճ։ Թթվասերը թանկացել է 5.6 տոկոսով, կաթնաշոռը՝ 5.2 տոկոսով, մածունը՝ 4.8 տոկոսով, իսկ կաթը՝ 4 տոկոսով։

Հայաստանում վտանգավոր բաղադրիչներ պարունակող «Սլայմեր» խաղալիքները հանվում են շուկայից

Հայաստանի Հանրապետության շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմինը իրականացրել է վերահսկողական միջոցառումներ Երևան քաղաքում՝ «Խաղալիքների անվտանգության ստուգման» ստուգաթերթի համաձայն։

Արդյունքում պարզվել է, որ «Սլայմեր» տեսակի խաղալիքը չի համապատասխանում Հայաստանի տեխնիկական կանոնակարգով սահմանված պահանջներին։ Խախտումները վերաբերում են արտադրանքի կազմին, որը պարունակում է վտանգավոր բաղադրիչներ։

Արձանագրված խախտումների վերացման նպատակով Շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմնի ղեկավար Արմեն Կոտոլյանի կողմից արձակվել են արտադրանքի խմբաքանակի իրացման կասեցման, հետկանչման և ոչնչացման վերաբերյալ կարգադրություններ։

Տեսչական մարմինը հորդորում է բոլոր սպառողներին, ովքեր ձեռք են բերել նշված տեսակի խաղալիքները, անհապաղ կապ հաստատել Տեսչական մարմնի հետ և վերադարձնել դրանք՝ երեխաների առողջությանը հասցվելիք վնասներից խուսափելու համար։

Հիշեցնենք նաև, որ 2025 թվականի հոկտեմբերին, նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, Հայաստանում թթվասերը թանկացել է 5.6%-ով, կաթնաշոռը՝ 5.2%-ով, մածունը՝ 4.8%-ով, իսկ կաթը՝ 4%-ով։

Ավելի լավ հասանելիություն և արագություն ապահովելու նպատակով Հայաստանը ստացել է 150 միլիոն եվրոյի վարկ՝ իրականացնելու համար Հայաստանից Վրաստան և հակառակ ուղղությամբ ակնթարթային դրամական փոխանցումներ։

Այլևս հնարավոր չէ անտեսել էներգիայի օգտագործման արդյունավետության հարցը՝ դրա նշանակության որևէ առանձին բաղադրիչի առումով։

Ամերիաբանկը հայտարարում է «Իմ Հայաստան, իմ ապագա» կրթաթոշակների մրցույթի մասին

Ամերիաբանկը երկրորդ տարին անընդմեջ հայտարարում է «Իմ Հայաստան, իմ ապագա» կրթաթոշակների մրցույթի մասին, որը նախատեսված է Հայաստանի պետական և մասնավոր բոլոր բուհերի ուսանողների համար։

Մրցույթի նպատակն է բացահայտել և խրախուսել ակտիվ, ճկուն և պայծառ մտածելակերպ ունեցող ուսանողներին։ Լավագույն 200 մասնակիցը 4 ամիս շարունակ կստանա ամսական 50,000 ՀՀ դրամ կրթաթոշակ 2025-2026 ուսումնական տարվա երկրորդ կիսամյակի ընթացքում։

Ով կարող է մասնակցել

Մրցույթին կարող են դիմել բոլոր այն ուսանողները, որոնք Ամերիաբանկի Visa Student քարտապան են։ Դիմելու իրավունք չունեն նրանք, ովքեր նախորդ տարվա մրցույթի արդյունքներով արդեն իսկ ստացել են կրթաթոշակ կամ որևէ այլ մրցանակ։

Ընտրության չափանիշներ

Հաղթողներն ընտրվելու են երկու հիմնական չափանիշների համադրմամբ։

Մրցույթի ժամկետներ

Հայտերի ներկայացման վերջնաժամկետն է 2025 թվականի նոյեմբերի 15-ը, Երևանի ժամանակով ժամը 23:59։ Մասնակցության պայմանները և մանրամասները հասանելի են [այստեղ](https://www.ameriabank.am/hy/news/2024/09/26/ameriabank-announces-the-second-year-of-the-my-armenia-my-future-scholarship-competition/).

Հիշեցնենք, որ 2024-2025 թվականների մրցույթի արդյունքներով կրթաթոշակ է տրամադրվել ՀՀ 15 բուհից 160 ուսանողի։

Մրցույթն անցկացվում է «ռեԱրմենիա» բարեգործական հիմնադրամի հետ համագործակցությամբ։